گذار از مدیریت بحران به «مدیریت تابآوری» در برابر خشکسالی
عضو هیات علمی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان با تشریح ابعاد مختلف خشکسالی بر ضرورت تغییر رویکرد از مدیریت بحران به مدیریت تابآوری و استفاده از روشهای سازگار با اقلیم در بخش کشاورزی و دامداری تاکید کرد.
سیدحسین آرامی خشکسالی را بخشی از نوسانات طبیعی اقلیم دانست و گفت: خشکسالی حالتی موقتی و متفاوت از «خشکی» است و باید بر اساس مقایسه با متوسط درازمدت بارش و تعادل بین بارندگی و تبخیر و تعرق هر منطقه ارزیابی شود.
به گفته وی، زمان و نحوه بارش، شدت و تعداد رخدادهای بارندگی و نیز عواملی مانند دمای بالا، بادهای شدید و رطوبت نسبی پایین، بهویژه در خوزستان، در میزان خسارت ناشی از خشکسالی نقش تعیینکننده دارند.
این پژوهشگر خوزستانی با اشاره به ابعاد هواشناسی، کشاورزی، هیدرولوژیکی و اقتصادی-اجتماعی خشکسالی، افزود: کشاورزان و دامداران به دلیل وابستگی به رطوبت خاک زودتر از سایر بخشها آثار کمآبی را تجربه میکنند، در حالی که بهرهبرداران منابع آب زیرزمینی با تاخیر تحت تاثیر قرار میگیرند اما بازگشت آنها به شرایط عادی زمانبر است.
آرامی با تاکید بر رویکرد ترویجی و مشارکتی در مدیریت خشکسالی، راهکارهایی از جمله اجرای چرای گردشی برای حفظ و بازسازی مراتع، استفاده از آبگیرهای سیار و تانکرهای مقاوم، ترویج کشت علوفههای مقاوم به خشکی و شوری و تشکیل صندوقهای اعتباری کوچک در میان دامداران را از اقدامات موثر برای افزایش تابآوری برشمرد.
وی همکاری بین دستگاهها را پیششرط مدیریت هوشمند منابع آب دانست و گفت: بهرهگیری از پیشبینیهای هواشناسی، توزیع بهموقع نهادههای دامی یارانهای، اطلاعرسانی برای اصلاح الگوی کوچ و توسعه بیمه دام، از جمله اقداماتی است که میتواند به کاهش خسارتها و حفظ معیشت روستایی و عشایری کمک کند.
این عضو هیات علمی با اشاره به ابعاد جهانی بحران آب، خاطرنشان کرد: استفاده از دانش روز، برنامهریزی و مشارکت بهرهبرداران، امکان سازگاری بهتر با خشکسالی و حفاظت از منابع آب برای نسلهای آینده را فراهم میکند.
