افزایش چشمگیر جمعیت سگ‌های بدون صاحب در خوزستان در سال‌های اخیر، نگرانی‌های جدی در حوزه سلامت عمومی ایجاد کرده و موضوع حیوان‌گزیدگی را به یکی از چالش‌های مهم بهداشتی استان تبدیل کرده است. گزارش‌ها نشان می‌دهد که موارد گزش حیوانات به‌ویژه سگ‌ها روندی رو به افزایش دارد و در برخی موارد حتی به بروز بیماری هاری و مرگ نیز منجر شده است.

در حالی که دستگاه‌های مختلف از جمله شهرداری‌ها، مراکز بهداشتی و نهادهای مرتبط هر یک مسئولیت‌هایی در زمینه کنترل این وضعیت دارند، کارشناسان معتقدند نبود مدیریت یکپارچه، کمبود اعتبارات و چالش‌های اجرایی باعث شده این معضل همچنان پابرجا بماند و هر از گاهی با وقوع حوادث تلخ، بار دیگر به یکی از دغدغه‌های جدی جامعه تبدیل شود.

بر اساس اعلام رئیس مرکز بهداشت خوزستان، طبق بررسی‌ها هر سال ۴۰ درصد بر تعداد سگ‌های بدون صاحب در خوزستان افزوده می‌شود که این آمار بسیار تکان‌دهنده است.

مهرداد شریفی در این خصوص بیان کرد: اگر در این زمینه فکری نشود، تهدید بزرگی برای سلامت مردم است و شهرداری، نیروی انتظامی، دامپزشکی و دستگاه قضائی باید در کنار هم قرار بگیرند و این مسئله را حل کنند.

بر اساس اعلام رئیس مرکز بهداشت خوزستان، در سال ۱۴۰۳ بیش از ۲۱ هزار مورد حیوان‌گزیدگی در استان رخ داده و سه مورد مرگ ناشی از هاری ثبت شده است.

وضعیت نامطلوب سگ گزیدگی در خوزستان

شریفی ادامه داد: آمار گزش حیوانات ولگرد در کشور رشد ۵۰ درصدی اما در خوزستان رشد ۱۰۰ درصدی طی سال ۱۴۰۳ داشته و امسال نیز با توجه به آمار ،وضعیت خوبی پیش بینی نمی شود.

رییس مرکز بهداشت خوزستان گفت: هزینه تزریق واکسن هاری برای هر گزش ۱۵ تا ۲۰ میلیون تومان بدون در نظر گرفتن هزینه های پزشکی و مراقبت های بعدی به صورت رایگان در مراکز مربوطه انجام می شود.

وی اظهار کرد: در هر شهرستان یک مرکز گزش و در اهواز بیمارستان های ابوذر و رازی به صورت ۲۴ ساعته، اقدامات لازم را انجام می دهند.

شریفی توصیه کرد: هر فردی که مورد گزش و حتی خراش حیوانات ولگرد و خانگی قرار می‌گیرد در کوتاهترین زمان ممکن به مراکز درمانی برای تزریق واکسن و سرم مراجعه کند و شستن محل گزش به مدت ۲۰ تا ۳۰ دقیقه نیز صورت می‌گیرد و در صورت که زخم عمیق نباشد نباید پانسمان صورت گیرد مگر با تجویز پزشک ، چون هاری یک ویروس بی هوازی است و در صورت پانسمان سرعت تکثیر ویروس، افزایش خواهد یافت.

معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز ادامه داد: با توجه به اینکه کمیته جمع آوری حیوانات ناقل بیماری مانند سگ های بدون صاحب، به عهده شهرداری‌ها در حوزه شهری و دهیاری‌ها و بخشداری ها در حوزه روستایی است در نتیجه باید به وظایف ذاتی خود عمل کنند که پیشگیری از حیوان گزیدگی و بیماری هاری صورت گیرد در غیر این صورت زنگ خطر افزایش موارد این بیماری در آینده وجود دارد.

بر اساس آخرین وضعیت بروز حیوان‌گزیدگی در کشور، بیشترین میزان بروز در استان‌های گلستان، اردبیل و تهران (۵۰۳ و ۳۹۸ مورد در هر صد هزار نفر جمعیت) و پس از آن استان‌های خراسان شمالی و چهارمحال و بختیاری (۳۹۷ و ۲۹۲ مورد در هر صد هزار نفر جمعیت) بوده است.

در شهرستان اهواز نیز مرکز نگهداری سگ‌های بدون صاحب ایجاد شده و افرادی برای جمع‌آوری سگ‌های بدون صاحب به کار گرفته شده‌اند، با این وجود شهرداری با مقاومت‌هایی همچون اعتراض فعالان دوستداران حیوانات و همچنین کمبود اعتبار برای عقیم‌سازی سگ‌ها برای جمع‌آوری این حیوانات روبه‌رو است.

موارد دلخراش سگ گزیدگی در سال‌های اخیر خوزستان

طبق اعلام معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی دزفول نیز یک کودک ۶ ساله در سال ۱۴۰۳ در این شهرستان از ناحیه سر، صورت و نقاط مختلف بدن توسط سگ هار آسیب دیده بود که متاسفانه با وجود اقدامات درمانی گسترده بر اثر ابتلا به ویروس هاری در بیمارستان علی‌اصغر تهران جان باخت.

همچنین در سال ۱۴۰۳ نیز یک کودک هشت ساله به نام رحمان در شهرستان آبادان مورد حمله سگ قرار گرفت و از چند نقطه بدن دچار پارگی و آسیب شد.

بر اساس اعلام مرکز بهداشت شهرستان کارون در سال ۱۴۰۳ یک کودک ۹ ساله در این شهرستان بر اثر گزش سگ هار جان خود را از دست داد.

محکوم شدن شهرداری بندر امام به دلیل حمله سگ به یک خردسال

دادگستری بندر امام خمینی(ره) از محکوم شدن شهرداری بندر امام به پرداخت دیه کودکی که مورد حمله سگ‌های بدون صاحب قرار گرفته بود خبر داد.

در پی شکایت یکی از شهروندان در شهریورماه ۱۴۰۲ درباره حمله چند سگ بدون صاحب که منجر به صدمه بدنی فرزند خردسالش شده بود، پرونده قضایی در شعبه ۱۰۱ دادگاه کیفری علیه شهرداری بندر امام خمینی(ره) تشکیل شد و پس از بررسی و تحقیق و با اعتراض شاکی، قرار جلب به دادرسی برای شهرداری صادر و تفهیم اتهام انجام شد.

طبق بند ۱۵ ماده ۵۵ قانون شهرداری‌ها، جمع‌آوری حیوانات بدون صاحب از وظایف مستقیم شهرداری است. بر اساس اعلام دادگستری بندر امام، پس از تکمیل تحقیقات توسط رئیس شعبه و رد دفاعیات نماینده حقوقی شهرداری، رأی بدوی برای شهرداری صادر شد.

طبق حکم صادرشده، با توجه به بی‌مبالاتی و ترک فعل شهرداری در انجام وظایف سازمانی و تعهد قانونی در زمینه جمع‌آوری سگ‌های بدون صاحب، بزهکاری شخصیت حقوقی متهم محرز و مسلم شناخته شد و بر اساس قانون مجازات اسلامی، متهم به پرداخت دیه در حق شاکی به مبلغ یک میلیارد و ۴۴۰ میلیون ریال محکوم شد.

دادگستری بندر امام خمینی(ره) اعلام کرد شهرداری طبق قانون موظف به جمع‌آوری سگ‌های بدون صاحب از سطح شهر است و هیچ عذر و مانعی در این خصوص قابل پذیرش نیست.

ماجرای حمله یک سگ به دختربچه‌ای در هویزه

طی چند روز اخیر فیلمی از حمله یک سگ در هویزه به یک دختربچه در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد و در همین راستا فرماندار هویزه در گفت‌وگو با خبرنگار ایرنا بیان کرد: حادثه سگ‌گزیدگی دختر بچه در کوی رسالت، منطقه حاشیه‌ای شهرستان هویزه که بیشتر ساکنان آن دامدار هستند، اتفاق افتاد. در این منطقه نفوذ سگ‌های بدون صاحب زیاد است و احتمال گزش سگ نیز وجود دارد.

عباس پورعاطف با بیان اینکه حال دختربچه مورد حمله سگ مساعد است، گفت: اقدامات بهداشتی از جمله واکسیناسیون برای وی در حال انجام است تا سلامت کامل خود را به دست آورد.

وی عنوان کرد: طبق نظر بهداشت، هویزه جزو شهرهای سبز در خصوص سگ‌های ولگرد است و عملیات جمع‌آوری این حیوانات به خوبی در حال انجام است.

فرماندار هویزه ادامه داد: کمیته جمع‌آوری سگ‌های ولگرد در این شهرستان فعال است و دادستان هویزه نیز تاکنون دو جلسه در خصوص جمع‌آوری سگ‌های ولگرد برگزار کرده است.

پورعاطف افزود: شهرداری و فرمانداری شهرستان اقدامات خوبی برای جمع‌آوری سگ‌های ولگرد انجام داده‌اند، اما میزان نفوذ این حیوانات در شهر به صفر نرسیده است.

وی گفت: متاسفانه در برخی موارد دامداران و کشاورزان سگ‌های خود را با قلاده نمی‌بندند و باعث می‌شود در شهرها رها شوند.

حادثه سگ گزیدگی بارها و بارها در جلسات مختلف توسط دستگاه های مربوطه مورد بحث و گفت و گو قرار گرفته اما همچنان راهکار مشخصی برای رفع همیشگی این معضل مطرح نشده و دلایل و مشکلات مختلفی بر سر راه جمع آوری سگ‌های بدون صاحب در استان وجود دارد.

مشکلاتی از جمله تامین اعتبار اجرای طرح جمع آوری سگ‌های بدون صاحب، تامین داروی عقیم سازی و یا نبود مکانی برای نگهداری و تامین مواد غذایی این حیوانات برای ریشه کن کردن همیشگی این معضل وجود دارد.

متاسفانه معمولا کودکان بی دفاع مورد حمله سگ‌های بدون صاحب قرار می‌گیرند و ممکن است عواقب ناخوشایندی را به همراه داشته باشد و در مواردی فرد و یا خانواده اطلاع درستی برای مقابله با هاری در صورت گزش سگ ندارند و ممکن است به مرگ فرد منجر شود.