مقاومت ژنتیکی، کارآمدترین روش کنترل زنگ گندم
محسن سرهنگی بیان کرد: مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی صفی آباد دزفول در سال زراعی ۱۴۰۵-۱۴۰۴ مانند سالهای گذشته در راستای تولید ارقام مقاوم گندم به بیماریها بهویژه بیماری زنگ قهوهای گندم همکاری گستردهای با موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر و موسسه تحقیقات دیم کشور داشت.
وی افزود: در سال زراعی اخیر ارزیابی تعداد زیادی از ارقام تجاری، لاینهای پروژههای بهنژادی ملی کشور، ارقام افتراقی خزانه تله و ارقام بومی گندم نان و دوروم در همکاری مشترک بخش تحقیقات غلات و بانک ژن گیاهی ملی ایران از موسسه تحقیقات، اصلاح، تهیه نهال و بذر و همچنین موسسه تحقیقات دیم کشور نسبت به بیماری زنگ قهوهای گندم توسط تیم تحقیقات غلات مرکز در حال انجام است.
مجری مسوول پروژههای زنگ قهوهای در کشور و رئیس واحد پاتولوژی غلات نیز بیان کرد: زنگهای گندم دارای تنوع بیماریزایی و قدرت تکاملی بسیار بالایی هستند و از طرف دیگر، بهدلیل تغییرات نژادی و ظهور نژادهای جدید از قارچهای عامل بیماری و احتمال شکسته شدن مقاومت رقمهای گندم در مقابل این نژادها، حفظ مقاومت رقمهای گندم در برابر بیماری یک چالش بزرگ بهشمار میرود.
طه دادرضایی افزود: یکی از طرحهای اجرا شده در مرکز تحقیقات کشاورزی صفی آباد دزفول خزانه تله بیماریها است که علاوه بر صفی آباد در ۱۰ نقطه مهم کشور اجرا میشود.
وی ادامه داد: در این طرح تحقیقاتی، ۴۰ لاین افتراقی که اغلب آنها از لاینهای تقریبا ایزوژنیک افتراقی در زمینه ژنتیکی بهدست آمده از رقم تاچر (Thatcher) بوده و هر کدام حامل یک یا چند ژن مقاومت مشخص در برابر زنگ قهوهای گندم است.
مجری مسوول طرحهای زنگ قهوهای در کشور اظهارکرد: ۱۳۰ ژنوتیپ منتخب بخش غلات که شامل ارقام مهم تجاری و لاینهای امیدبخش منتخب و آماده معرفی هستند، مورد بررسی قرار میگیرند.
وی افزود: براساس واکنش لاینهای ایزوژنیک، ژنهای موثر و غیرموثر به بیماری زنگ قهوهای گندم در هریک از مناطق اجرای آزمایش مشخص و مقاومت رقمها و لاینهای پیشرفته منتخب نیز تعیین میشود.دادرضایی گفت: بررسی پر آزاری در عوامل بیماریزا چندین مزیت دارد که مهمترین آنها تشخیص و تعیین نژاد و آگاهی به موقع از بروز نژادهای جدید بیماریزا در یک کشور یا منطقه است این امر میتواند دست کم سه تا چهار سال قبل از توسعه شدید آن نژاد، در برنامهریزی برای کنترل آن بیماری مورد استفاده قرار گیرد.
عضو هیات علمی بخش ژنتیک و بانک ژن گیاهی ملی ایران و مسئول شناسایی منابع مقاومت به تنشهای زیستی نیز گفت: با توجه به غنای بالای ذخایر ژنتیکی بومی کشور و سازگاری به شرایط کشاورزی کشور شناسایی منابع ژنتیکی مقاومت به زنگهای گندم از اهمیت ویژهای برخوردار است.
احمد عباسی مقدم افزود: این طرح تحقیقاتی که با همکاری واحد پاتولوژی بخش غلات موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر و مراکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی صفیآباد و گرگان به ارزیابی لاینهای خالص گندم نان میپردازد حاصل ارزیابی و انتخاب از حدود ۶ هزار و ۷۰۰ نمونه ژنتیکی از کلکسیون گندم بانک ژن گیاهی ملی ایران در مراحل گیاهچه و گیاه بالغ در گلخانه و مزرعه است.
وی ادامه داد: در این مرحله ارزیابی ۲۵۰ لاین منتخب برای مشاهده کارآیی مقاومت گیاهان بالغ به نژادهای رایج زنگ قهوهای در جنوب کشور در شرایط دزفول در همکاری با مراکز ذکر شده انجام میشود.
به گزارش ایرنا مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی صفی آباد دزفول به عنوان بزرگترین مرکز تحقیقات جنوب غرب کشور پس از بررسیها و مطالعات اولیهای که از اراضی آبخور سد بزرگ دز در سال ۱۳۳۹ آغاز شده بود به طور رسمی در سال ۱۳۴۲ در قلب اراضی ۱۲۵ هزار هکتاری شبکه آبیاری دز در شمال خوزستان افتتاح شد.
