تاریخ انتشار: ۰۸ فروردين ۱۴۰۵ - ۰۹:۴۷
کد خبر: ۳۲۸۴۸۲
نسخه چاپی ارسال به دوستان ذخیره
محمدامین حیات مقدم:

سیری در تاریخ / جستاری در تمدن‌های کهن: از ایلام تا هخامنشیان

محمدامین حیات مقدم:
پژوهش‌های تاریخی جرج کامرون دریچه‌ای نو به سوی شناخت قلمرو ایلامیان گشوده است. این تمدن باستانی که در نواحی جنوب غربی فلات ایران استقرار داشت، پیوندهای عمیقی با فرهنگ‌های همجوار برقرار کرد. یکی از مراکز حیاتی این دوران، منطقه تل‌ملیان یا همان شهر باستانی انزان محسوب می‌شود که بقایای باستان‌شناسی آن، گواهی بر عظمت فرهنگی ایلام در دوران دور است. این محدوده جغرافیایی که بخش‌های شرقی سرزمین ایلام را در بر می‌گرفت، بعدها به عنوان خاستگاه و نخستین پایتخت فرمانروایان هخامنشی در متون تاریخی ثبت گردید.

تقابل‌های نظامی میان پادشاهان آشور و همسایگانشان، بخشی جدایی‌ناپذیر از سالنامه‌های کهن را تشکیل می‌دهد. در اواسط سده هفتم پیش از میلاد، آشوربانی‌پال نبردهای سنگینی را علیه پادشاهی ایلام رهبری نمود که فرجام آن دگرگونی‌های سیاسی وسیعی در منطقه بود. پیش از او نیز، شلم‌نصر سوم در مقام قدرتمندترین شاه آشوری، رویارویی‌های متعددی با حکمرانان اورارتو داشت. این وقایع جنگی و پیروزی‌های پیاپی، در کتیبه‌های میخی با جزئیات فراوان ثبت شده و امروزه از معتبرترین منابع برای بازسازی تاریخ پرفراز و نشیب ایلامیان به شمار می‌آیند.

نظام نگارشی در بین‌النهرین و ایران باستان، سیری تکاملی را از ابداع توسط سومریان طی کرده است. اگرچه خط میخی در ابتدا برای ثبت زبان اکدی و گویش‌های آشوری-بابلی به کار می‌رفت، اما در دوران اقتدار ایلامی‌ها نیز برای مدتی طولانی رواج یافت. شواهد این نوشتارها در مناطقی نظیر مالمیر یا ایذه کنونی به وضوح بر سنگ‌نبشته‌ها حک شده است. خطوط مورد استفاده در عصر هخامنشی، در واقع نمونه‌ای پیشرفته و اصلاح‌شده از شیوه‌های نگارش آشوری و بابلی بودند که به عنوان ابزار رسمی دیوان‌سالی در آن دوران باشکوه شناخته می‌شدند.

انتقال قدرت در منطقه انشان، نقطه عطفی در شکل‌گیری امپراتوری پارس محسوب می‌شود. این سرزمین راهبردی ابتدا توسط چیش پیش فتح گردید و او رسماً عنوان پادشاهی این قلمرو را برای خویش برگزید. پس از گذشت زمان، حاکمیت این منطقه به کوروش اول واگذار شد تا پیوند میان میراث ایلامی و نوادگان هخامنشی مستحکم‌تر از قبل گردد. این تداوم فرهنگی و سیاسی نشان‌دهنده آن است که پارسیان چگونه توانستند با بهره‌گیری از زیرساخت‌های کهن، تمدنی نوین را بر پایه‌های استوار دانش و هنر گذشتگان خود بنا نهند.

برچسب ها: ایران ، مالیات ، سکه ، پژوهشگر سیاسی ، محمدامین حیات مقدم ، کمبوجیه پادشاه هخامنشی ، کمبوجیه ، حیات مقدم ، پژوهشگر تاریخ ، محمد امین حیات مقدم ، هخامنشیان ، داریوش ، کوروش بزرگ ، دیاکو ، هخامنشی ، محمدامین ، تاریخ ایران ، دکتر محمد جواد مشکور ، کتاب تاریخ ایران زمین ، گوماته ، پژوهشگر ، تاریخ ایران زمین ، پادشاهی ، آشوریان ، هووخشتره ، کوروش کبیر ، زرتشت ، کرزوس ، خشایارشا هخامنشی ، ایران هخامنشی ، آریوبرزن ، تخت جمشید ، محمد امین حیات مقدم تحلیلگرسیاسی ، تحلیلگرسیاسی ، جمهور افلاطون ، زبان پارسی ، آداب و روسوم ، مزدیسنا ، حکومت الیگارشی ، ارسطو ، کتیبه بیستون ، داریوش اول ، انتقام ، اسکندر مقدونی ، استقلال ، ازدواج ، اسکندر ، داریوش هخامنشی ، محمد امین ، محمدامین حیات مقدم پژوهشگر سیاسی ، شهریار ، پلوپونز ، محمدامین حیات مقدم تحلیلگر سیاسی ، آتن ، خشایارشا ، ارمنستان ، محمد امین حیات مقدم ، محمد امین حیات مقدم تحلیلگر سیاسی ، فیلسوف ،  محمدامین حیات مقدم تحلیلگرسیاسی ، محمدامین حیات مقدم تحلیلگرسیاسی ، داریوش سوم ، دریای احمر ، فتح بابل ، گیرشمن ، رومن گیرشمن ، باستان‌شناسی ، تاریخ‌نگاری ، هویت فرهنگی ایرانیان ، هویت فرهنگی ، اسطوره‌ ، ایران از آغاز تا اسلام ، نظامی ، شاهنشاهی ، یونان ، نیروی دریایی ، هخامنش ، اسپارت ، مقدونیه ، فرماندهی ، مهرداد ، پارت ، ارتش ، تخصص ، اروپا ، کاتولیک ، تحلیلگر سیاسی ، حضرت مسیح ، پلولپونز ، ایران باستان ، پروتستان ، نبرد ماراتن ، جنگ ، فرمانده ، شاه ، حکومت ، پیمان وستفالیا ، داریوش دوم ، حکومت ایران ، سرباز هخامنشی ، کشتی یونانی ، اسپارتا ، سیری در تاریخ ، حمله اسکندر ، خاندان سلطنتی ، پادشاه ، پادشاه ایران ، کتیبه‌ ، اسناد رسمی ، خط ایلامی ، خط ، خط میخی ، زبان‌ ، قدرت سیاسی ، سیرکتوه ، کوک تانرا ، ساختار حکومتی ، فرهنگی ، سیاسی ، ایلام ، ایلامی ، اینشوشیناک ، شیلهاک ، شیلهاک اینشوشیناک ، فرمانروایی ، آپاهیتیک ، ایگه‌هالکی ، کاسی‌ ، باستان شناسی ، باستان شناسان ، باستان‌ شناسی ، مارلیک ، بین النهرین ، سفالگری ، آکیسا ، مادها ، همدان ، سومر ، خایدالو ، شوش ، ژان دومرگان ، لفتوس ، پارسوماش ، مسجد سلیمان ، سوزیانا ، کاسی ها ، پادشاهان ، پادشاهان ماد ، پادشاهی هخامنشی ، چین ، بازرگانی ، اشکانیان ، طوایف ماد ، دریای خزر ، سلوکیان ، سرزمین ماد ، مهرداد اول ، قبیله ، امپراتوری روم ، اردوان ، کشاورزی ، تاریخ ، کوروش ، اقتصاد ، قبرس ، فیلیپ دوم ، کتیبه ، آنطیوخوس ، سلوکوس ، شهر بابل ، فتح ایران ، نایب السلطنه ، هیپودام ، ساسانیان ، تیسفون ، تجارت ، پارتیان ، اردوان اول ، مهرداد یکم ، اشکانی ، پادشاه اشکانی ، تیرداد اول ، نقش رستم ، سناتور ، امپراتور روم ، والرین ، مزدکیان ، انوشیروان ، خسرو یکم ، چیش پیش ، مورخان ، خط آرامی ، گنج‌نامه ، آکدی ، بابلی ، نوشتار ، زبان آرامی ، فارسی باستان ، آرتمیس ، آپولون ، اکباتان ، بابل ، نهاوند ، لائودیسیه ، آپامه ، هلنیستی ، انطاکیه ، پارتی ، گالاتیان ، هیراکس ، آنتیوخوس ، فرات ، تحولات سیاسی ، تحولات سیاسی ایران ، پارت‌ ، سامی‌ ، شارکالی‌شاری ، گوتی ، سلسله اکد ، پاتسی ، ماد ، امپراتوری پارس ، اکدی ، اورارتو ، آشوربانی‌پال ، آشور بانیپال ، آنزان ، انشان
captcha
آخرین اخبار