
محمدامین حیات مقدم:
اولوس عبارت بود از مردم ایل یا منطقهای بود که خان مغول به فرزندان خود میداد.
اولوس های چهارگانه مناطقی بود که پس از فتوحات چنگیز،به چهار پسر او سپرده شده بود،البته در زمان چنگیز ،ایران و چین به صورت کامل به تصرف مغول در نیامده بود.
اولوس جوجی شامل سرزمین های از کاشغر تا حوالی بلغار بود.
اولوس جغتای همه شهرهای ماوراءالنهر که به تصرف مغول درآمده بود را در بر می گرفت.
اگتای بعد از چنگیز در رأس حکومت قرار گرفت.
مغولان با یاسا پا به میدان گذاشته بودند.
سلطنت از خاندان اگتای به خاندان تولوی منتقل گردیده بود.
اولوس جوجی،شامل نواحی روسیه جنوبی تا حد بلغار را در برمی گرفت.
اولوس ها زیر مجموعه حکومت مرکزی بودند.
جوجی فرزند چنگیز بود و یک سال زودتر از پدر خود درگذشت.
بعد از جوجی،باتو فرزند ارشد او جانشین او شد.
باتو،توانست قسمتی از روسیه را تحت فرمان خود درآورد.
باتو،دین شمنی داشت ولی تعصب خاصی به قوم و مذهب نشان نمیداد.
هلاکوخان سراسر ایران را تصرف کرده بود.
پس از مرگ هلاکوخان، اباقاخان پسر هلاکو حاکم شد و به جنگ در مصر و شامات ادامه داد.
جغتای دین شمنی داشت.هلاکو خان بغداد را تصرف کرده بود.
کیتوبوقا،فرمانده نظامی هلاکو در زمان جنگ او با دمشق بود.
هلاکو دمشق را به تصرف درآورد و مدت استیلای مغول بر دمشق در حدود هفت ماه بود.
اباقا دومین حاکم ایلخان بود.
هلاکوخان در سال ۶۶۳ هجری درگذشت.