عبدالمهدی مستکین روز جمعه در تماس تصویری که در نشست آغاز تدوین دانشنامه جندی شاپور در دانشگاه جندی شاپور دزفول برگزار شد، افزود: ۹ سال از زمان طرح پرونده درخشان جندی شاپور در یونسکو میگذرد، هرچند از ۱۲ سال پیش اقدامات اولیه در این خصوص آغاز شده است.
مدیر گروه فرهنگ کمیسیون ملی یونسکو تصریح کرد: باید ببینیم پس از ۱۲ سال چه اقداماتی انجام شده و اکنون کجای کار هستیم. تلاشها کم نبوده اما به اندازه لازم نبوده است.
مستکین با بیان اینکه در جهان یک رقابت نامرئی و جدی میان کشورها وجود دارد، اظهار کرد: همه کشورها در باطن تلاش میکنند برتری خود را از منظر تاریخ، تمدن و فرهنگ نشان دهند؛ چهار ماه پیش در اجلاس سمرقند، موضوع ثبت نخستین منشور حقوق بشر جهان به نام کوروش مطرح شد که بریتانیا مدعی بود این منشور متعلق به این کشور است، عراق و برخی کشورهای دیگر نیز در تلاش بودند این منشور را زیر صیانت خود قرار دهند، اما با اجماع ۱۹۳ کشور به نام ایران ثبت شد.
وی ادامه داد: از سال ۲۰۱۷ که جندیشاپور ثبت جهانی شد، نتوانستیم واژه صنعتی را از نام دانشگاه کنونی حذف کنیم، در حالی که در سند این دانشگاه واژه صنعتی نیامده و تمامی رشتهها را شامل میشود، این اقدام جفایی بر تارک این دانشگاه جهانی است که خاستگاه نخستین دانشگاه جهان محسوب میشود.
مستکین افزود: تاسیس باغ مشاهیر جندی شاپور از سه سال پیش مطرح شده است، اما این اقدام عملی نشد و نامهنگاریهای مختلف در وزارت علوم پذیرفته نشد، کشورهای مختلف سرمایهگذاری زیادی در گردشگری فرهنگی انجام میدهند، بنابراین تدوین و تهیه دایرهالمعارف و دانشنامه جندی شاپور اهمیت فراوانی دارد.
وی خاطرنشان کرد: یونسکو همکاری لازم برای مستندسازی دانشنامه جندی شاپور را خواهد داشت، ضمن قدردانی از اقدامات انجام شده در جذب گردشگر، باید گفت پنج هزار گردشگر در بهار از این اثر تاریخی و فرهنگی بازدید میکنند.
مدیر گروه فرهنگ کمیسیون ملی یونسکو تصریح کرد: کاوشهای سال ۲۰۱۹ در جندی شاپور، موزه زنده جهان را نشان داد؛ باید در کنار مستندسازی، کاوشها نیز ادامه یابد، برای نخستین بار تمبر یادبود ملی و ماندگار جندی شاپور پس از تلاش فراوان تهیه شد که میتواند همزمان با دانشنامه جندی شاپور رونمایی شود.
وی افزود: این نشست به عنوان پنجمین کنگره برگزار شد و امیدواریم به زودی سامانه جندی شاپور در فهرست جهانی ثبت شود.
مدیر حوزه علمیه آیتالله قاضی دزفول نیز در این نشست گفت: علم، دانش و فضیلت در هیچ دینی به اندازه اسلام مورد اهمیت نبوده است.
حجتالاسلام سیدمحمدعلی قاضی دزفولی افزود: دزفول خاستگاه علما و مجتهدان برجسته است و پیشینه تاریخی درخشانی قبل و بعد از اسلام دارد.
مدیر آموزش و پرورش دزفول نیز بر ضرورت معرفی تاریخ دزفول به دانشآموزان تاکید کرد و گفت: اگر دانشآموزان از هویت فرهنگی و تاریخی کشور خود آگاه باشند، دست به تخریب اموال عمومی نخواهند زد.
عظیم سرافراز افزود: دزفول دارای ۱۲ هزار معلم و ۱۰۰ هزار دانشآموز است که باید با تفاهمنامهای بین میراث فرهنگی و دانشگاه جندی شاپور، اردوی گردشگری ویژه مدارس برگزار شود تا معلمان و دانشآموزان با این تمدن بزرگ آشنا شوند.
یونسکو در سال ۲۰۱۷ در سی و نهمین اجلاس مجمع عمومی خود در پاریس، قدمت تاسیس دانشگاه جندی شاپور را یکهزار و ۷۵۰ سال ثبت و آن را به طور رسمی کهنترین دانشگاه جهان اعلام کرد.
قدمت این دانشگاه نشاندهنده فرهنگ و تمدن بالای ایرانیان و نقش ایران در پیشرفت علوم مختلف و خدمت به بشریت در طول تاریخ است. دانشگاه جندی شاپور یکی از آثار بهجای مانده از زمان حکومت ساسانیان است و با ۱۸ قرن قدمت، از باستانیترین آثار فرهنگی خاورمیانه و جهان اسلام محسوب میشود.
این مرکز علمی در انتقال دانش پزشکی یونانی، ایرانی و هندی به عالم اسلام نقش فراوانی داشته است و از مهمترین کانونهای دانشورزی، پزشکی و فلسفه در جهان باستان به شمار میرفت، به دلیل پیوند دانش پزشکی ایران با کشورهای دیگر و تربیت دانشجویان متعدد، جندی شاپور به عنوان نخستین دانشگاه جهان شناخته میشود.
نام جندی شاپور بیشتر در زمان خسرو انوشیروان ساسانی شهره آفاق شد، خسرو انوشیروان گرایش فراوانی به دانش و پژوهش داشت و گروه بزرگی از دانشوران زمان خود را در جندی شاپور گرد آورد.