خوزستان در بحث جاذبههای تاریخی با برخورداری از پیشنیهای غنی از تمدنهای باستانی ایران زمین جایگاه خاصی دارد.
جای جای استان از شوش و شوشتر و ایذه گرفته تا بهبهان و مسجدسلیمان و اهواز هر یک نشانی از هویت تاریخی این مرز و بوم را بر تارک خود دارند.
شهرستان ایذه واقع در منطقه کوهستانی شمال خوزستان در 205 کیلومتری شمال شرق اهواز مرکز ایالت آیاپیر در دوره ایلامیان بوده و یکی از موزههای بینظیر سنگ نگاره ایران و جهان محسوب میشود. بیشتر آثار دیدنی و باارزش ایذه که در دوره پارتها نیز از شهرهای مهم ایران زمین بوده است به صورت نگارکند و گنجینههای جاویدان نقش برجستهها بر دل کوه هستند که از ورای قرنها، استوار و پرشکوه همچنان ایستادهاند و عظمت آنها گویی گذر زمان را به سخره گرفته است.
"کول فره" واقع در هشت کیلومتری شمال شرق دشت ایذه، "اشکفت سلمان" در جنوب شهر ایذه، شیرهای سنگی که یادمانی از شجاعان بختیاری و "خونگ اژدر" یادمانی از دوره ایلیماییدها به شمار میروند از جمله آثار دیدنی این شهرستان هستند.
در این نگارکندهها، عبادتگاه نارسينا (از خدایان عیلامی) صحنههایی از نیایش شاهان، قربانی کردن برای خدایان و آیینهای مذهبی و غیرمذهبی را بر سینه خود به یادگار دارد.
اشکفت سلمان (نیایشگاه تاریشا) دربرگیرنده چهار نقش برجسته ایلامی است که نیایش "هانی" پادشاه محلی آیاپیر به همراه وزیر و خانوادهاش را به نمایش گذاشته است. خونگ اژدر یا تنگ نوروزی نیز نقش برجستهای از زمان ایلامیان مربوط به حدود چهار هزار سال پیش از دوران ایلامیان و "خونگ کمالوند" و "خونگ یارعلیوند" نیز نشان از دوران اشکانیان بر پیشانی دارند.
شهرستان بهبهان در جنوب شرقی استان خوزستان نیز با بافتی زیبا و کهن آثاری همچون شهر "ارجان " یادمان دوره ایلامی، پل "ساسانی خیرآباد" یادمان دوره پیش از اسلام، آتشکده "خیرآباد"، کاروانسرای" دژ مهتابي" یادمانهای دوره ساسانی، حمام "بخت خان" و خانه "نجف خان" یادمانهای دوره پهلوی و مقبرههای امامزاده اباذر و بشیر و نذیر را در خود جای داده است.
قديمیترين پل جهان با نام پل ساساني نيز در دزفول قرار دارد كه هنوز عبو و مروز بر روي آن در جريان است. آرامگاه "یعقوب لیث "، مقبره "حزقیل نبی (ص )"، "سبزقبا" برادر امام رضا (ع )، بقعه "شاه رکنالدین"، بقعه "رودبند" و بقعه "محمدبن جعفر طیار" در دزفول از جمله آثار دینی این شهرستان هستند.
شهر شوش در شمال غرب خوزستان شهری است با قدمت چند هزار ساله که تاریخ نام آن را به عنوان نخستین خاستگاه شهرنشینی و یکجانشینی در ایران به ثبت رسانده است. این شهر حدود 2 هزار و 400 سال پیش مرکز و پایتخت 2 امپراطوری بزرگ و متمدن ایلام و هخامنشی بوده است که فرمان جهانی حقوق بشر کوروش کبیر در این منطقه یافته شده است.
بقایای دوران باشکوه شوش در ویرانههای چهارتپه "آکروپل"، تپه "آپادانا"، شهر "شاهی"، شهر "صنعتگران یا پیشهوران" به جای مانده است. مقبره "دانیال نبی (ع )" قلعه شوش، "شهر شاهی"، "کاخ شاوور" و معبد باستانی "چغازنبیل" از مهمترین آثار این شهرستان به شمار میآیند.
همچنين شهر سه هزار ساله دورانتاش (معبد چغازنبیل) در نزدیکی شهر کنونی شوش از آثار ثبت شده جهانی فهرست یونسکو میباشد که شکوه و عظمت خاصی دارد.
شوشتر شهر سازههای آبی شگفتآور و گنجینه مهندسی آب ایران باستان در خوزستان حکایت دیگری دارد و آسیابها و آبشارهای آن در کنار بافت قديمي خاص با محلهها و خانههای قدیمی شوشتر واقع در 95 کیلومتری شمال اهواز نیز گواه تاریخ کهن این سرزمین است.
يادمانهایی چون "کلاه فرنگی"، آسیابها یا آبشارها"، قلعه "سلاسل"، پل "شاپوری "، "مسجد جامع"، و "امامزاده عبدالله" از جمله آثار ارزشمند این شهر است که از دوره های مختلف تاریخی در دل آن به جای ماندهاند.
مسجدسلیمان را شاید بتوان نخستین شهر پارسی در خوزستان و جنوب غرب ایران به شمار آورد. این شهر به روایتی همان شهر "پارسوماش " نخستین شهر آریاییهای مهاجر به این سرزمین است. معبد "بردنشانده" مربوط به دوره پارتها، صفه "سرمسجد" و آتشکده آن به همراه چاه نمره یک به عنوان نخستین چاه نفت ایران و خاورمیانه از جمله آثار تاریخی این شهر هستند.
در شهرستان رامهرمز، شهر سلمان فارسی، قلعه "دا و دختر" از دوران ساسانی، شهر "مختارک" یادآور قیام علیه حکومت عباسیان و "تل برمی" بزرگترین سایت ایلامی نیز از جمله یادمانهای تاریخی آن هستند که در این شهرستان واقع در شرق خوزستان قرار دارند.
انتشار مطالب بی پایه باعث می شود خواننده تصور کند بقیه آثار تاریخی خوزستان هم به همین شکل و بدون پایه و اساس توضیح دادهه شده اند.