در هنگام تهیه این گزارش در سرتنگ ابوالفارس رامهرمز بیلهای مکانیکی درحال فعالیت و خاکبرداریبودند. چندی پیش در همین محوطه و در مجاورت بقعه سیدجمال سکههایی کشف شد که هنوز از سرنوشت آنها خبری نیست. دوستداران میراثفرهنگی از حفاریهای غیرمجازی به اسم پروژههای عمرانی میگویند.
چندیاست در مهمترین محوطههای کشور عدهای حفار غیرمجاز دیده میشود که با بهرهگیری از عنوان پروژههای عمرانی اقدام به حفاری غیرمجاز در محوطههای باستانی میکنند. روندی که در رامهرمز شدت گرفته، از نگاه بسیاری از دوستداران میراثفرهنگی بسیار نگرانکننده عنوان شده است.
بهگزارش میراث خبر، این درحالی است که در محوطه باستانی و ایلامی رامهرمز از سالهای دور تاکنون افرادی چون، مککان در تله قصر، هنری رایت و الیزابت کارتر در حوزه غربی رامهرمز، علیزاده در دشت رامهرمز، علیاکبر سرفراز در تل برمی، جعفر مهرکیان در بخشهای مختلفی از رامهرمز، آرمان شیشهگر جوبجی و لیلی نیاکان سرتلی را مورد بررسی، شناسایی و حفاری قرار دادهاند.
«مجتبیگهستونی» فعالمیراثفرهنگی و دبیر انجمن تاریانا با حضور در محوطه رامهرمز با اشاره به نبود توجه و حفاظت کافی از آثار و محوطههای تاریخی تاکید میکند: درحالحاضر وضعیت رسیدگی و حفاظت از آثار و محوطههای تاریخی مناسب نیست، چندی پیش نیز تعداد بسیاری از انجمنها و دوستداران میراثفرهنگی رامهرمز اقدام به نوشتن بیانیه و جمعآوری امضاء صدها نفر از اقشار مختلف مردم ساکن در رامهرمز کردند.
بهگفته گهستونی، با اینکه این نامه بهدفتر فرماندار و نماینده رامهرمز در مجلس ارسال شده اما تاکنون واکنشی به این موضوع نشان داده نشده است. ایندرحالیاست که رامهرمز از محوطههای پراکنده برخوردار است که مورد تهدید واقع شدهاند. از سویی شهرهای پیرامون رامهرمز هم فاقد اداره میراث فرهنگی هستند بهگونهای شهرهایی چون هفتگل و رامشیر تحت نظارت اداره میراث رامهرمز مدیریت میشوند. عاملی که سبب شده از قدرت تمرکز اداره میراث رامهرمز بر محوطههای تاریخیاش کاسته شود.
سخنگو انجمن تاریانا اما به محوطهها و بناهایی در رامهرمز اشاره میکند که هنوز درفهرست آثار ملی قرار ندارند ولی باستانشناسان درخصوص اهمیت این محوطهها نهتنها شک و شبههای ندارند که برحفظ و نگهداری آنها تاکید هم دارند. از جمله این محوطهها میتوان به تل گسر (مجموعه تپه)، محوطه دینه، تپه مربچه و محوطههای ابوالفارس اشاره کرد که تاکنون به ثبت نرسیدهاند.
اما اتفاقی که امروزه باب شده و رامهرمز را دستخوش تخریبهای متعددی از سوی حفاران غیرمجاز کرده اینست که افراد با در اختیار داشتن ماشینآلات با سواستفاده از نام پروژههای عمرانی وارد محوطه میشوند و اقدام به حفاری، نقشهبرداری، خاکبرداری و حفاری مخفی میکنند.
گهستونی از تل برمی، محوطه هفتتن و تل دوگوش بهعنوان محوطههایی نام میبرد که مورد تعرض و حفاری غیرمجاز واقعشدهاند.
این فعال میراثفرهنگی تاکید دارد، این دست از حفاریهای غیرمجاز با عناوین مختلف قطعا توسط افراد سودجو سازمان یافته هدایت میشود. بنابراین برخورد قاطع با متخلفان در حوزه میراثفرهنگی خواستهای همگانی است. دوستداران میراثفرهنگی خوزستان از مسئولان رامهرمزی درخواستدارند بهواسطه اهمیت رامهرمز به عنوان منطقه ایلامی به ارتقا مدیریت، کنترل حفاریهای غیرمجاز، دستگیری قاچاقیان همت کرده و هر چه سریعتر با ساماندهی موزه مردمشناسی و آثار تاریخی زمینه بازگشایی آن را فراهم آورد.
چراکه چندی پیش در محوطه مربچه یک لوح گلی پیدا و به میراثفرهنگی تحویل داده شد اما نهتنها از سرنوشت این لوح خبری نیست که محوطه هم هنوز به ثبت ملی نرسیده است. در تل گسر هم همین وضعیت را داراست، با اینکه دهههای گذشته مککان این محوطه را بررسی کرده اما تاکنون در فهرست آثار ملی قرار نگرفته و این موضوع تنها بیانگر بیتوجهی متولیان میراثفرهنگی است.
با اینوجود، توجه به محوطه و بافت تاریخی رامهرمز ایجاد انگیزه در مردم را بههمراه دارد. همچنین،تهیه نقشه باستانشناسی برای این شهر، اختصاص امکانات و رفع نیازهای اعتباری از دیگر خواستههای میراثفرهنگی است.