سیاستهای جهانی با تحقیر نقش مادری و ترویج مصرفگرایی، سعی دارند هویت و بنیان خانواده را در جوامع مستقل تضعیف کنند.
نقش مادری، یکی از ارزشمندترین و تأثیرگذارترین نقشها در جوامع انسانی است. اما چرا در سالهای اخیر تلاشهای گستردهای برای تخریب و کوچک نشان دادن این نقش صورت گرفته است؟ رهبر انقلاب این مسئله را به سیاستهای استعماری و سرمایهداری نسبت میدهند که هدفشان تضعیف جوامع مستقل است. برای درک عمق این موضوع، باید به شواهد و روندهایی که در سطح جهانی جریان دارند نگاهی بیندازیم.خانواده، هسته اصلی هر جامعهای است. مادری بهعنوان محور این نهاد، نقشی کلیدی در انتقال ارزشها، تربیت نسلها و حفظ هویت فرهنگی دارد.
اما نظام سرمایهداری جهانی، که اساس آن بر مصرفگرایی و سود اقتصادی بنا شده، نگاه متفاوتی به این موضوع دارد. مادری در این دیدگاه، نقشی است که بهرهوری اقتصادی ندارد و از زنان بهعنوان نیروی کار بالقوه، استفاده کامل نمیشود.
به همین دلیل، تلاش میشود با القای تفکراتی مثل "خانهداری مانع پیشرفت است" یا "فرزندآوری زنان را محدود میکند"، این نقش کماهمیت جلوه داده شود.رسانههای جهانی، که عمدتاً در اختیار قدرتهای سرمایهداری هستند، نقش پررنگی در شکلدهی افکار عمومی دارند. از دهههای گذشته، شاهد رواج کلیشههایی بودهایم که مادری را نماد محدودیت و عقبماندگی معرفی میکنند. فیلمها، سریالها و تبلیغات، اغلب تصاویری از زنان "موفق" ارائه میدهند که بدون فرزند و خانواده، به آرزوهای شخصی خود رسیدهاند. این پیامها با هدف کاستن از اهمیت مادری و تضعیف جایگاه خانواده، بهطور سیستماتیک در فرهنگهای مختلف تزریق شدهاند.
نگاهی به سیاستهای جمعیتی در کشورهای غربی، نشاندهنده رویکرد دوگانهای است. از یک سو، در جوامع خودشان، برای افزایش نرخ تولد، مشوقهای اقتصادی و فرهنگی گستردهای ارائه میدهند؛ اما در کشورهای مستقل و در حال توسعه، از طریق ترویج شعارهای فمینیستی افراطی و حمایت از جنبشهای ضدخانواده، تلاش میکنند نرخ رشد جمعیت را کاهش دهند. نمونههایی مثل ترویج "فرزند کمتر، زندگی بهتر" در کشورهای آسیایی و آفریقایی، بخشی از این سیاستهای استعماری است.
در نظام سرمایهداری، زنان بهعنوان نیروی خرید و مصرفکنندههای فعال، اهمیت زیادی دارند. مادری اما به معنای تمرکز بر خانواده و کاهش تمایل به مصرف بیرویه است. زنی که اولویتهایش بر تربیت فرزند و مدیریت خانواده متمرکز است، کمتر جذب جریانهای مصرفگرایی میشود. ازاینرو، کوچک کردن نقش مادری، بهطور مستقیم با افزایش سود اقتصادی قدرتهای سرمایهداری در ارتباط است.در تاریخ کشورهای مستعمره، همیشه تلاش شده تا با تخریب هویتهای بومی و جایگزینی فرهنگهای وارداتی، سلطه استعمارگران تثبیت شود.
در این مسیر، خانواده بهعنوان هسته اصلی مقاومت فرهنگی، یکی از اهداف اصلی بوده است. تحقیر نقش مادری و جایگزینی آن با ارزشهای وارداتی، بخشی از همین سیاست است. رهبر انقلاب با اشاره به این موضوع میفرمایند: «تمسخر نقش مادری، یک سیاست استعماری است که هدف آن تضعیف جوامع مستقل است.»
برای مقابله با این جریانها، تقویت جایگاه مادری در جامعه ضروری است. رسانههای داخلی باید الگوهای موفق از مادران تأثیرگذار ارائه دهند. همچنین، نظامهای آموزشی و فرهنگی میتوانند با تأکید بر اهمیت خانواده و مادری، نسل جوان را نسبت به این نقش آگاهتر کنند.
سیاستهای حمایتی مثل مرخصی زایمان، حمایت از مادران شاغل و فراهم کردن امکانات تربیتی نیز از دیگر ابزارهای ضروری برای تقویت این نقش هستند.مادری، نهتنها یک نقش فردی بلکه یک ارزش اجتماعی است که بقای جامعه و هویت فرهنگی به آن وابسته است. تلاش برای کوچک نشان دادن این نقش، بخشی از پروژهای استعماری و سرمایهداری است که هدفش تضعیف جوامع مستقل است. اما با آگاهیبخشی و تقویت ساختارهای حمایتی، میتوان این ارزش را در قلب فرهنگ جامعه حفظ کرد.