بیماری هپاتیت ای چیست؟ نحوه پیشگیری و درمان آن چگونه است؟

بیماری هپاتیت ای نوعی بیماری ویروسی است که کبد را تحت تاثیر قرار می‌دهد. بیماری هپاتیت E از آب آلوده و مدفوع آلوده به بدن منتقل می‌شود؛ اما مانند سایر انواع هپاتیت، دوره نقاهت آن طولانی‌مدت نیست. تب، خستگی، تهوع، استفراغ و بی‌اشتهایی از مهم‌ترین علائم هپاتیت ای هستند. البته، افراد مبتلا درد شکم و یرقان (زردی پوست و چشم) را نیز همراه سایر علائم تجربه می‌کنند. برای تشخیص ویروس هپاتیت ای، باید به پزشک گوارش و کبد مراجعه کنید.

بیماری هپاتیت E چیست؟

بیماری هپاتیت ای، نوعی بیماری ویروسی است که کبد را درگیر می‌کند. عامل اصلی این بیماری، ویروس HEV بوده و حتی ذره کوچکی از این ویروس، می‌تواند بدن انسان یا حیوانات را آلوده کند. منشاً اصلی ویروس هپاتیت ای، آب آلوده و مدفوع آلوده به ویروس است و معمولاً از راه روده منتقل می‌شود. ویروس هپاتیت ای، دارای ۸ نوع ژنوتیپ است که ۴ مورد آن انسان را درگیر می‌کند. در موارد نادر، این ویروس از بعضی حیوانات مانند خوک، موجودات دریایی و شتر آلوده نیز می‌تواند وارد بدن انسان شود. میزان شیوع هپاتیت ای، در کشور‌های کم‌درآمدی که آب آشامیدنی سالم و مراکز بهداشتی ندارند بیشتر است.

هپاتیت ای با اینکه به خود خود خطرناک نیست، اما در صورتی که افراد با شرایط زیر به آن مبتلا شوند احتمالا کشنده باشد:

• سیستم ایمنی ضعیف
• سالخوردگی
• بارداری ( از سه ماهه دوم )
• انجام عمل پیوند کبد
• مضرف دارو‌های سرکوب‌کننده سیستم ایمنی

سلول‌های کبدی تحت تاثیر شدید بیماری هستند و عوارض بیماری در این افراد شدید‌تر است. اما در حالت عادی، دوره نقاهت هپاتیت ای، کوتاه‌تر از سایر انواع هپاتیت است.

بیماری هپاتیت E چه علائمی دارد؟

بعضی از علائم هپاتیت ای، شامل تب، زردی (یرقان)، خستگی، تهوع، درد مفاصل و بثورات پوستی خارش‌دار است. این علائم، نسبت به شرایط جسمانی افراد بین خفیف تا شدید متغیر‌اند. بعد از ورود ویروس به بدن، علائم آن از ۲ تا ۹ هفته بعد از ابتلا به ویروس ادامه خواهند داشت. موارد جزئی‌تر را بررسی می‌کنیم:

• تب؛ از علائم اولیه هپاتیت ای است. تب ناشی از هپاتیت احتمالاً همراه با لرز است و به مدت چند روز تا چند هفته ادامه دارد. تب همراه با لرز، معمولاً نشانگر فعالیت شدید ویروس در بدن است.
• زردی (یرقان)؛ زرد شدن پوست و سفیدی چشم‌ها بارز‌ترین نشانه هپاتیت ای است. دلیل این موقعیت، تجمع بیلی‌روبین در خون بوده و نشانه مختل شدن عملکرد کبد است.
• خستگی؛ چند روز بعد از بروز علائم، به دلیل کاهش قدرت بدنی انرژی افراد مبتلا کاهش می‌یابد. خستگی ناشی از هپاتیت، بسیار شدید است و فعالیت روزمره افراد را تحت تاثیر قرار می‌دهد.
• شکم درد؛ این درد معمولاً در قسمت فوقانی سمت راست شکم احساس می‌شود. در موارد شدید‌تر، درد شکم تا نزدیک کبد نیز امتداد می‌یابد.
• تهوع و استفراغ؛ به دلیل آسیب‌ به کبد و ایجاد اختلال در سیستم گوارش بروز می‌کند.
• مدفوع روشن و ادرار تیره؛ عامل این موقعیت، کاهش دفع بیلی‌روبین و اختلال در عملکرد کبد است.

در صورت تجربه علائم فوق، حتماً بایستی به دکتر گوارش و کبد مراجعه کنید. برای کسب آگاهی از حیطه تخصص دکتر گوارش، می‌توانید مطلب تخصص گوارش و کبد چیست را مطالعه کنید.

روش‌های انتقال هپاتیت E

همانطور که بالاترر گفتیم، هپاتیت E معمولا از طریق آب آلوده، غذای آلوده و تماس با مدفوع آلوده انسان و حیوانات، منتقل می‌شود. با این حال، در موارد نادری هپاتیت ای از راه رابطه جنسی محافظت نشده یا خون آلوده نیز منتقل شده است.

روش‌های تشخیص بیماری هپاتیت E

تشخیص بیماری هپاتیت ای، در چندین مرحله مختلف انجام می‌گیرد. برای مثال تاریخچه پزشکی، معاینه بالینی، آزمایش خون، آزمایش مدفوع و انجام تصویر‌برداری از این دست هستند. در بررسی تاریخچه پزشکی بیمار، پزشک متخصص در مورد علائم و نشانه‌های بیمار از وی سوال می‌پرسد و سپس معاینه بالینی را آغاز می‌کند. معاینه بالینی، به منظور بررسی زردی پوست، سفیدی چشم‌ها و میزان تب انجام می‌گیرد. سایر روش‌های تشخیصی موارد زیر را شامل می‌شوند:

• آزمایش خون؛ انواع آزمایش‌های خونی، به منظور بررسی عملکرد کبد و تایید وجود ویروس هپاتیت ای انجام می‌گیرند.
• آزمایش مدفوع؛ در بعضی موارد، از این آزمایش برای شناسایی ویروس هپاتیت E در مدفوع بیمار انجام می‌شود.
• انجام تصویربرداری؛ تنها روش تثبیت نهایی وجود ویروس در بدن است و به منظور بررسی و ارزیابی آسیب‌های کبدی انجام می‌گیرند.

سونوگرافی، رایج‌ترین روش برای تشخیص دقیق هپاتیت ای در کبد است. این روش، به طور دقیق و حتمی وجود ویروس را تثبیت می‌کند.

تشخیص و درمان بیماری‌های گوارشی و اختلالات مرتبط با معده، کبد، پانکراس، روده کوچک و بزرگ، مجرای صفراوی و مری از وظایف متخصص گوارش و کبد است. این متخصص با استفاده از روش‌های تشخیصی مانند کولونوسکوپی، آندوسکوپی معده، سونوگرافی و آزمایش خون، بیماری‌هایی مانند زخم معده، اسپاسم مری، رفلاکس معده، سندرم روده تحریک‌پذیر، ورم معده، کولیت روده، هپاتیت ویروسی، اسهال، سنگ کیسه صفرا، سیروز کبدی، سرطان کبد، کبد چرب و نارسایی کبدی را تشخیص داده و درمان می‌کند.

بیماری‌هایی مانند سرطان معده، بیماری کرون، کولیت اولسراتیو و عفونت‌های گوارشی نیز از دیگر مواردی هستند که توسط دکتر گوارش و کبد بررسی و درمان می‌شوند. این متخصصان با دقت و تخصص خود به بررسی و مدیریت بیماری‌های پیچیده گوارشی پرداخته و به بیماران خود کمک می‌کنند تا سلامت خود را بازیابند.

اگر با مشکلات گوارشی یا کبدی روبرو هستید، مراجعه به یک متخصص گوارش و کبد ضروری است. این پزشکان با تجربه و دانش خود به شما کمک می‌کنند تا بهترین روش درمان را انتخاب کنید و از پیشرفت بیماری جلوگیری کنید

چگونه از ابتلا به هپاتیت ای پیش‌گیری کنیم؟

برای پیش‌گیری از بیماری هپاتیت ای، در قدم اول باید بهداشت شخصی خود را رعایت کنید، آب آشامیدنی سالم و تمیز بنوشید و از محیط‌های آلوده و کثیف دوری کنید. اگر به کشور‌های دیگر سفر می‌کنید، به نوع آبی که مصرف می‌کنید دقت کنید. در صورت ایمن نبودن آب آشامیدنی می‌توانید آن را بجوشانید. ویروس هپاتیت ای در برابر حرارت توانایی خود را از دست داده و می‌میرد. سایر موارد نکات زیر را شامل می‌شوند:

• از مصرف گوشت خام بعضی از موجودات مانند خوک، ماهی و سایر موجودات دریایی اجتناب کنید؛
• غذا‌های خود را کامل بپزید؛
• هرگز از لوازم شخصی دیگران استفاده نکنید؛
• اگر به انجام تتو و پیرسینگ علاقمند هستید، به بهداشت ابزار مورد استفاده و مکان مورد نظر دقت کنید؛
• به قوانین روابط جنسی ایمن توجه کنید؛
• از یک رژیم غذایی سالم پیروی کنید.

نکته! تاکنون هیچ نوع از واکسن هپاتیت ای، مورد تایید سازمان بهداشت جهانی نیست. با‌اینحال، کشور چین برای مقابله با این بیماری از سال ۲۰۱۲ واکسیناسیون انجام می‌دهد.

شما می‌توانید اطلاعات بیشتر درباره هپاتیت ای و علایم و درمان آن را در مجله سلامت دکتردکتر(https://drdr.ir/mag/hepatitis-e/) بخوانید.

برای درمان هپاتیت E به چه پزشکی مراجعه کنیم؟

برای درمان هپاتیت E در ایران، باید به پزشک متخصص گوارش و کبد مراجعه کنید. این پزشک، ابتدا علائم شما را بر اساس شرایط جسمانی که دارید بررسی می‌کند. تب، حالت تهوع و یرقان از این دست هستند. سپس، بهترین روش‌های درمانی را برایتان تجویز خواهد کرد. همچنین در صورت نیاز، دکتر گوارش اقدام‌های تخصصی‌تر مانند انجام یکسری آزمایش‌ها و مراجعه به مراکز درمانی تخصصی را پیشنهاد می‌دهد.

ما در این مطلب، سعی داشتیم جوانب مهم مربوط به بیماری هپاتیت ای و علائم هپاتیت E را بررسی کنیم. با‌این‌حال اگر باز هم در این خصوص سوال دارید، می‌توانید با مراجعه به وب‌سایت نوبت‌دهی آنلاین مجله دکتردکتر، از بهترین پزشکان گوارش و کبد در سراسر ایران زمان مشاوره دریافت کنید.

متخصص گوارش و کبد پزشکی است که به بررسی مشکلات و بیماری‌های مربوط به دستگاه گوارش و کبد می‌پردازد. پزشکان متخصص در حیطه گوارش به مشکلات اندام‌هایی توجه دارند که در فرایند بلع و دفع کاربرد پیدا می‌کنند. سیستم صفراوی بدن هم که صفرا و آنزیم‌های گوارشی را به روده‌ها می‌رساند، از سوی دکتر گوارش و کبد مورد مطالعه قرار می‌گیرد. پزشکان با تخصص در این زمینه، امکان استفاده از روش‌های متنوعی مانند کولونوسکوپی جهت تشخیص وضعیت بیماران را پیدا می‌کنند. با آگاهی از اینکه تخصص گوارش چیست و چه حیطه‌هایی را پوشش می‌دهد، در زمان بروز مشکلات مربوط به آن می‌توانید به‌موقع به متخصص گوارش و کبد در سامانه نوبت آنلاین دکتر دکتر (https://drdr.ir/)مراجعه کنید.