
اسکلت یکی از مهم ترین اجزای ساختمان محسوب می شود که پیشروی پروژه ساختمان سازی در غیاب آن غیرممکن به نظر می رسد. امکان اجرای این جزء که پایه و اساس ساختمان را تشکیل می دهد، به دو صورت فلزی و بتنی میسر است.
از پیدایش سازه های فلزی که بسیار هم پرطرفدارند، زمان زیادی می گذرد. متریال استفاده شده در اجرای این سازه ها فولاد ساختمانی است که از ترکیب 3 درصد کربن و ناخالصی های مختلفی همچون فسفر، نیتروژن، اکسیژن و... به دست می آید. مشخصات منحصر به فرد و مزایای بی نظیر فولاد دست به دست هم داده و زمینه ساز رواج استفاده از این متریال در صنعت ساخت و ساز شده اند. به گونه ای که امروزه در هر منطقه ای که فکرش را می کنید، تعداد غیر قابل باوری ساختمان فلزی وجود دارد. حتی ممکن است اسکلت ساختمانی که هم اکنون در آن نشسته و مشغول خواندن این مطلب هستید، از نوع فلزی باشد!

در سوی مقابلِ سازه های فلزی، سازه های بتنی قرار دارند. سازه بتنی به دسته ای از سازه ها اطلاق می گردد که از اتصال یکپارچه ستون ها و کف های بتنی مسلح تشکیل شده اند. متریال استفاده شده در ساخت این سازه های محبوب همان طور که از نامشان پیداست، بتن یا بتن آرمه است. بتن ترکیبی شیمیایی و متشکل از آب، سیمان و سنگدانه های رایجی همچون ماسه، شن، پوکه و... می باشد. از نقش به سزای این ترکیب شیمیایی در افزایش استحکام سازه در مقابل لرزش و رخدادهای مشابه هرچه بگوییم، حق مطلب را ادا نکرده ایم.

برخی از مهم ترین مزایای سازه های بتنی عبارتند از:
اجرای ساده و بی دردسر
امکان ساخت پیچیده ترین سازه ها
ظاهر زیبا و صلب
هزینه مقرون به صرفه و ایده آل
تعمیر آسان
هزینه نگهداری ناچیز
مقاومت باورنکردنی در برابر فشار بالا، آتش، آب، باد، لرزش و...
...

شک نداریم که تاکنون بارها و بارها نام فونداسیون، شالوده یا پی را از گوشه و کنار شنیده اید. این جزء که یکی از اصلی ترین و کارآمدترین اجزای ساختمان بتنی محسوب می شود، وظیفه انتقال نیروهای وارده به سازه به خاک یا بستر سنگی را بر عهده دارد. گفتنی است که پی پایین تر از سطح زمین قرار گرفته و بدین ترتیب نقشی چشمگیر در انتقال نیروهای مزاحم به خاک زیرین خود ایفا می کند.
اگرچه تلخ، اما این یک حقیقت است که تقریبا تمام خاک های تحت تاثیر نیروی فشاری دیر یا زود به مقدار زیادی فشرده می شوند. بی شک فشردگی خاک نشست سازه استوار بر آن را در پی خواهد داشت. فونداسیون زمینه ای را فراهم می سازد که نیروهای وارد بر خاک به سطح گسترده تری اعمال شوند. این امر موجبات کاهش قابل قبول نشست کلی سازه را فراهم ساخته و بر امنیت آن می افزاید.
شناژ یکی دیگر از اصلی ترین اجزای ساختمان بتنیاست که به عنوان رابط میان فونداسیون عمل کرده و وظیفه آن کلاف کردن و مهار نمودن شالوده ها می باشد. مهم ترین کاربرد این قسمت مقابله با نیروهای افقی همچون زلزله، باد و... و یکنواخت کردن نشست ساختمان است.

به عنوان یکی از مهم ترین اجزای ساختمان بتنی می توان به ستون اشاره کرد. این بخش از ساختمان بتنی موظف است که فشارهای محوری و نیروهای جانبی را تحمل و آن ها را به فونداسیون منتقل نماید. اگرچه تحمل قسمت اعظم بار به وسیله بتن از نظر اقتصادی موجه تر است، اما همواره در ساخت ستون های بتنی از میلگرد استفاده می کنند. ستون ها را بر اساس شکل سطح مقطع به انواع متعدد و متنوعی تقسیم بندی می نمایند که از جمله مهم ترین آن ها می توان موارد زیر را برشمرد:
ستون دارای سطح مقطع مربع
ستون دارای سطح مقطع مستطیل
ستون دارای سطح مقطع چند ضلعی
ستون دارای سطح مقطع دایره

تیر یکی دیگر از اصلی ترین اجزای ساختمان بتنی است. جالب و در عین حال لازم است بدانید که عملکرد بتن استفاده شده در ساختار تیرهای بتن مسلح در برابر نیروهای کششی چندان رضایتبخش نیست. این موضوع سازندگان را بر این داشته که به استفاده از میلگردهای فولادی در ناحیه کششی روی بیاورند. تحمل کشش ناشی از خمش در این گونه تیرها بر عهده میلگردهای مسلح کننده بتن می باشد. این در حالی است که بتن ناحیه فشاری وظیفه تحمل فشار ناشی از خمش را بر عهده دارد. البته همه این ها در صورتی رخ می دهد که میان بتن و فولاد چسبندگی کامل وجود داشته و میلگردها در داخل بتن هیچ گونه لغزشی را تجربه نکنند.

دال که به دو نوع یک طرفه و دو طرفه تقسیمبندی میشود، یکی از اجزای اصلی ساختمان بتنی است. هدف از ساخت این جزء که به منظور پوشش قسمت بالایی یا پایینی فضای موردنظر به کار گرفته می شود، جداسازی فضاهای گوناگون از یکدیگر می باشد.

به عنوان یکی از حائز اهمیت ترین اجزای ساختمان های بتنی می توان به دیوار اشاره کرد. دیوارهای بتنی که در انواع مختلفی اعم از حائل، باربر، زیر زمین، غیر باربر و برشی موجودند، در موقعیت های مختلف ساختمان مورد استفاده قرار می گیرند.

پله ها یکی دیگر از کاربردی ترین اجزای ساختمان بتنیهستند که طراحی آن ها با هدف رسیدن به ارتفاعات مختلف در ساختمان صورت می پذیرد.

منبع : https://paracivil.org/