راه رفتن در خيابان با يك روبان قرمز

یک روز در کشور ما و کشورهای دیگر هیچ حرفی از این بیماری نبود و اصلا نمی‌دانستیم چیست. بعد ناگهان اعلام شد بیماری خطرناکي آمده که هیچ درمانی ندارد. ترس و وحشت همه جاي دنيا را گرفت. آن‌قدر وحشت کردیم که حتی نرفتیم ببینیم این بیماری چیست؟ هر چه گفتند باور کردیم.
 
باور کردیم که خیلی مهلک است و تا جایی پیش می‌رود که ‌آدم را می‌کشد. باور کردیم که یک هیولای بی شاخ و دم است که می‌آید و آدم را محکم می‌گیرد و راه فراری از آن نیست، که راه انتقالش از راه روابط نامشروع جنسی است و هر کس که اين بيماري را بگیرد لابد آدم خوبی نیست و نباید با او ارتباط داشته باشیم.
 
آن‌قدر باور کردیم که رسیدیم به این‌جایی که هستیم. اگر آن موقع ایدز واقعا یک هیولا نبود ولی حالا دارد به همان هيولا تبدیل می‌شود. خود ما داریم به ايدز پر و بال می‌دهیم، وسعت می‌دهیم. همین ما که وقتی می‌شنویم کسی ایدز دارد می‌ترسیم به او نزدیک شویم و فکر می‌کنیم چیزي در حد لولوهای زمان بچگی روبه‌رویمان ایستاده است.
 
آن‌قدر ترس از اين بيماري بزرگ شده که حالا اگر کسی ایدز بگیرد نمی‌آید خودش را معرفی کند. می‌رود گوشه‌ای می‌نشیند و منتظر مرگ می‌شود. آن‌قدر کار سخت شده که اگر بگويند مثلا 24 هزار نفر ایدز دارند مطمئنیم که 4 یا 5 برابر اين رقم بیمار ايدزي وجود دارد ولی خودشان را معرفی نکرده‌اند و آن‌قدر کار سخت شده که از آمار دادن می‌ترسیم و سعی می‌کنیم زیاد صدایش را در نیاوریم که یک وقت جنجال به پا نشود!
 
همین هیولایی که خود ما ساختیمش حالا روبه‌رویمان ایستاده و جولان می‌دهد. درست است که ایدز خطرناک است و درمان درست و حسابي هم ندارد ولي خیلی بیماری‌های دیگری مثل سرطان، تالاسمی، هپاتیت و ...هستند که آنها هم درمان مناسبی ندارند ولي جوامع جور دیگری به اين بيماري‌ها نگاه می‌کنند، جور دیگری که آدم بدش نمی‌آید، دلت برای این بیماران می‌سوزد و دوستشان داری، ولي کسی با ایدز این‌گونه برخورد نمی‌کند.
 
بهرام نیک‌بخش، جامعه شناس و عضو هیات علمی دانشگاه پیام نور اهواز، در اين باره می‌گوید: " برچسبي كه به بیماری‌هایی مانند ایدز زده می‌شود، موجب مخفی‌کاری شده و به تدريج مخفی‌گاهي مخرب در جامعه ایجاد می‌شود. از آن‌جا كه در این بیماری‌ها بیشتر مسايل جنسی مطرح است مردم از اعلام شدن آن و تغییر نگاه دیگران نسبت به خودشان وحشت دارند.
 
این افراد می‌دانند که اگر بیماری را مطرح کنند از جامعه طرد خواهند شد و هیچ کس حاضر نیست مانند گذشته با آنها برخورد کند، پس عزلت و انزوای خود را می‌پذیرند و حاضر می‌شوند که مشکلات مربوط به بیماری را تحمل کنند ولی با کسی درباره آن صحبت نکنند.
 
افرادی هم که بر اثر بیماری به انزوا کشیده می‌شوند ممکن است دست به انواع بزه‌ها بزنند و مشکلات زیادی را برای جامعه ایجاد کنند. همین افراد می‌توانند زمینه ابتلا افراد دیگر به این بیماری را فراهم کنند.
 
ترس ایجاد شده در برابر ایدز، نتیجه اوج وخامت نشان داده شده توسط رسانه‌ها و جراید است. برخی رسانه‌ها این بیماری را بسيار زشت جلوه می‌دهند و بیان می‌کنند که هیچ راه فراری از آن نیست.
 
اين در حالي است كه نباید یک بیماری را آن‌قدر تهدیدآمیز نشان داد که فرد مبتلا احساس کند ديوار بزرگی روبه‌روی اوست که هیچ راه فراری از آن وجود ندارد.
 
اغلب افرادی که به این بیماری مبتلا می‌شوند جوان هستند و آرزوهای زیادی برای آینده خود دارند ولي با وجود این بیماری و نوع نگاه جامعه به آنها و برخورد‌هایی که در کوچه و بازار می‌شود جوان تمام انگیزه‌های خود را برای ادامه زندگی از دست می دهد و این بیماری نیست که او را از پای در می‌آورد بلکه ترس و وحشت از بیماری و نپذیرفتن ديگران است که مشکلاتی برای فرد ایجاد می‌کند.
 
متاسفانه وقتی کسی به ایدز مبتلا می‌شود مردم تا 99 درصد احتمال می‌دهند که فرد از راه روابط جنسی نامشروع آلوده شده است و چنین چیزی برای يك جامعه ارزشی پذیرفته نیست و اين در حالی است که بسیاری از افراد از راه‌های دیگري به این بیماری مبتلا مي‌شوند ولی راه‌های دیگر کمتر به ذهن مردم مي‌رسد.
 
با وجود چنين زمينه‌اي در ميان عامه، باید با تشکیل کارگاه‌ها و کمیته‌هایی برای این نگاه جامعه فکری کرد. سال‌ها پيش نيز با فرد معتاد مانند يك مجرم برخورد می‌شد ولی بعدها که این افراد به عنوان بیمار معرفی شدند وضعیت تغییر کرد و ترک دادن معتادان بسيار آسان شد، اكنون نيز باید برای ایدز چنین کاری انجام داد. کسی که به ایدز مبتلا است مجرم نیست و تنها بیمار است، اين بيمار مانند همه بيماران باید تحت مراقبت باشد و در جامعه شناخته شود.
 
روانشناس و مددکار اجتماعی نیز باید در کنار بیماران مبتلا به ايدز باشد تا آنها به جامعه برگردند و به اين ترتيب از وقوع بسیاری از بزه‌ها جلوگیری شود."
 
به گزارش خبرنگار ايسناي خوزستان، ایدز یک بیماری جدید است و قدمت زیادی ندارد. محققان انواعی از شامپانزه‌های بومي افریقا را یافته‌اند که منبع سرشاری از ویروس ایدز به شمار می‌روند. یک نوع این شامپانزه‌ها "پان گلودیت" و دارای ویروس  SIVcpzاست که ویروس HIV1  از آن به وجود آمده است.
 
نوع دیگر شامپانزه بنام "سوماتی مانگابه" ویروس SIVsm را در خود حمل می‌کند که ویروس دیگر ایدز با نام اختصاری HIV2  از آن به وجود می‌آید.
 
درباره این‌که چگونه این ویروس از طریق میمون به انسان انتقال داده شده بحث‌های زیادی وجود دارد ولي محتمل‌ترین آن مصرف گوشت این حیوانات به عنوان یک منبع سرشار از پروتئین برای مردمان بومی مناطق افریقایی بوده است. شکار این حیوانات همواره با خون‌ریزی همراه بوده و شکارچیان اغلب به وسیله شکارهای خود زخمی می‌شدند و سپس گوشت شکار به صورت خام و یا نیم‌پخته مصرف می‌شده است كهتمامی این عوامل موجب انتقال ویروس ایدز به انسان شد.
 
دانشمندان بر این عقیده هستند که با وجود رایج بودن ویروس ایدز در فریقای مرکزی، مردم  آن نواحی از بین  نمی‌رفته‌اند زیرا ويروس HIV  به آن درجه از تكامل نرسیده بود تا بتواند سیستم دفاعی  ارگانیسم  انسان را نابود سازد.
 
 این توانایی مهلک با گذشت زمان و در اثر جهش  وراثتی حاصل شد و بدين ترتیب این ویروس موفق شد تا با بهره گرفتن از سلول‌های دفاعی، به تکثیر و تولید خود بپردازد. علت اشاعه ویروس ایدز به خارج از آفریقا و توسعه آن به دنیای غرب و سپس دیگر نقاط دنیا، پدید آمدن راه‌های ارتباطی و سهولت رفت و آمد در بین قاره‌ها و کشورها است. اولین مبتلا به ايدز شناخته شده در دنیای مدرن، مردی آمریکایی بود که در سال ۱۹۵۲میلادی درگذشت. اولین مورد ایدز در ایران نیز در کودک هموفیلی در مرکز طبی کودکان در سال 1365 شناسایی شد.
 
به دلیل این‌که در اوایل شيوع، این ویروس از افراد همجنس‌باز گزارش شد، تصور همگان این بود که این بیماری تنها از همین راه منتقل می‌شود ولي بعدها راه‌های دیگر نیز شناسایی شد.
 
اول دسامبر هر سال( همزمان با 11 آذرماه) روز روبان قرمز است. روبان قرمز در واقع اولین روبانی بود که به عنوان نماد جهانی یک بیماری انتخاب شد و سایر روبان‌های رنگی مانند روبان صورتی که نماد اطلاع‌رسانی درباره سرطان پستان است از آن الهام گرفتند. همزمان با روز جهانی ایدز، در اغلب کشورهای جهان روی لباس‌ها، ژاکت‌ها، کیف‌ها و پالتوها، پاپیون سرخ‌رنگی برای همبستگی با چندین میلیون انسانی به چشم می‌خورد که در سراسر جهان مبتلا به ویروس ایدز هستند.
 
ایدز بیماری خطرناکی است، پس باید مردم را از راه‌های پیشگیری از آن آگاه کرد. آگاهی مردم و فرهنگ‌سازی در این زمینه می‌تواند بسیاری از مشکلات را حل کند.
 
دکتر فرید یوسفی، متخصص بیماری‌های عفونی و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی جندی‌شاپور اهواز، در اين باره به خبرنگار اجتماعي ايسناي خوزستان می‌گوید: "ترس و وحشت از بیماری تا جایی که بیمار احساس کند که باید به پزشک مراجعه کند می‌تواند مفید باشد ولی وحشتی که در برابر بیماری‌هایی چون ایدز وجود دارد کار درمان را سخت می‌کند.
 
تفاوت بیماری ایدز با دیگر بیماری‌ها در این است که تا به حال راه درمان مناسبی برای آن کشف نشده و کسی که به اين بیماری مبتلا می‌شود تا پایان عمر بیمار است. بسیاری از بیماران نیز هیچ علامت خاصی ندارند و نمی‌توان متوجه بیمار بودن او شد. تفاوت بعدی نیز در مسری بودن و انتقال آن به دیگران است.
 
برای پیشگيری از این بیماری باید راه‌های انتقال را دانست. یکی از اين راه‌ها، انتقال از طریق خون و فراورده‌های خونی است. با توجه به این‌که سازمان انتقال خون تلاش خود را برای پاک بودن خون‌ها انجام می‌دهد می‌توان از این راه مطمئن بود ولی باید توجه کرد که یک قطره خون نیز شامل چندین هزار ویروس است و هر یک می‌توانند عامل بیماری باشند و بنابراین باید توجه داشت که از زخم‌ها خوب مراقبت شود و از تیغ و مسواک و ناخن‌گیر و وسایلی که با خون در ارتباط هستند به صورت مشترک استفاده نشود.
 
راه بعدی از طریق مقاربت است و راه دیگر نیز انتقال از مادر به جنین است. این نوع انتقال را می‌توان به وسیله مراقبت و آزمایش‌های پیش از بارداری کاهش داد. حتی هنگام بارداری نیز در ماه‌های اول با انجام آزمایش می‌توان احتمال ابتلاي جنین به این بیماری را تا حد زیادی كم كرد.
 
با این‌که ابتلا از طریق جنسی در ايران کمتر از سایر راه‌هاست ولی مردم این راه را بهتر می‌شناسند. بیشترین میزان انتقال این بیماری در ایران از طریق معتادان تزریقی است ولي ميزان انتقال از طریق جنسی نیز در ايران حال افزایش است.
 
علايم این بیماری بسیار متفاوت است. این ویروس به سیستم ایمنی بدن ضربه زده و لنفوسیت‌ها را درگیر می‌کند. بنابراین فرد به انواع و اقسام بیماری‌های عفونی دیگر نیز مبتلا می‌شود و گاه همین بیماری‌ها نیز منجر به مرگ این بیماران می‌شوند.
 
داروهای زیادی برای بیماری ایدز کشف شده که با توجه به نوع بیماري و حد پیشرفت بیماری، متفاوت است. بيشتر این داروها برای محدود کردن بیماری هستند و تا حدی می‌توانند بیماری را کنترل کنند ولی هیچ‌یک موجب بهبودی کامل نمی‌شوند. در نتیجه، درمان طولانی‌مدت است و بیمار باید تا پایان عمر از این داروها استفاده کند. البته هر روزه داروهای جدیدتری برای این بیماری ساخته می‌شود که می‌توان از آنها استفاده کرد."
 
دنيا را چه دیدی؟ شاید روزی در اخبار اعلام کنند دارویی برای درمان کامل ایدز ساخته شده است. آن وقت حتما اوضاع خیلی تغییر می‌کند ولی تا آن زمان باید صبر داشت. باید آگاهی داد به همه مردم. فرقی نمی‌کند تحصیل‌ کرده‌اند یانه. از چه قشری از جامعه‌اند. هیچ کدام اینها مهم نیست. مهم این است که امروز، نگاه همه مردم ایران به این بیماری بد است. همه آن را ننگ می‌دانند و تغییر این نگاه عزمي همگانی می‌خواهد که می‌توانیم ایجاد کنیم.
 
شاید یک روز در کشور ما هم بیماران مبتلا به ایدز بتوانند روز اول دسامبر بدون هیچ مشکلی با يك روبان قرمز در خیابان‌های شهر قدم بزنند.
 
گزارش: ایسنا/ طيبه رفيعي