گفت وگوبا مداح جوان خوزستانی/ مداح باید مستند‌گو باشد

خوزنیوز/ قاسم منصور آل کثیر : جامعه مداحان، یکی از جوامعی که در عرصه رسانه کمتر به آنها پرداخته شده است. این در حالی است که استان ما در این عرصه شخصیت های برجسته ای را به این جامعه اهدا کرده است. وجود هیئت های کثیری از جشن و مولودی و سوگواری برای اهل بیت در نقاط مختلف استان گواه بر این ادعا است. اما این جامعه نیز همچون دیگر گروه های فرهنگی برای خود مشکلات و معضلاتی دارد. در این خصوص پای صحبت یکی از جوانان این عرصه می‌نشینیم.
سید علی موسوی متولد 1369 که از 9 سالگی توسط پدر، دایی و شیخ سعید شحیطاط  و حسن ویسی مداحی را آموزش دید. سید علی تا کنون در برخی هیئت‌های مازندران به همراه سید مهدی میرداماد و مسجد امام حسن عسکری ساری روستای المشیر گرفته تا شهرستان های خوزستان مراسم اجرا کرده است. او همچنین تا کنون با همراهی صادق آهنگران، احمد طرفی، رضا نبوی، سید محمد امام، سید سجاد امام و استاد علی معلم که در سفر مشترک در زنجان که برای تجلیل از پیرغلامان رفته بودند برنامه های مختلفی اجرا کرده است. سید علی به دو زبان عربی و فارسی مداحی می‌کند. او هم اکنون در شرکت لوله‌سازی اهواز مشغول به فعالیت های مذهبی است.


از مشکلات جامعه مداحان بگویید.
یکی از مشکلات این است که افرادی پشت منبر مقدس ذاکری اهل بیت می‌نشینند که یا تخصص ندارند و یا اطلاعات ضعیفی در این وادی دارند. مستند گویی نمی کنند و بدترین ضربه را به معارف اهل بیت و جامعه مداحان وارد می کنند. سخنانی می گویند که نه منبعی برایش هست و نه سندی معتبر برای آن دارند. در واقع بدون مطالعه وارد این عرصه شده اند و هدف اصلی آنها تنها به گریه انداختن جمع است. در واقع از مداحی برای سکوی پرتاب خود استفاده می کنند. به جای اینکه انگشت اشاره را به سمت اهل بیت (ع) ببرند، انگشت اشاره را به سمت خودشان نشانه می برند.
 
اما جایی برای تایید مداحان وجود دارد؟
متاسفانه چنین جایی نیست و باز هم متاسفانه هر کسی که صدای خوبی دارد مداح می‌شود. قطعا یک مداح باید نسبت به مقاطع مختلف علم داشته باشد. لزوما باید علم مناسب در این زمینه داشته باشد. مثلا باید واقعه‌های کربلا را از دید تمام مقاتل بشناسد و نه هر آنچه که در ذهنش خطور کند را به زبان بیاورد.
مثل دعا می ماند. دعا، کلام معصوم است و کسی که دعا را می شنود به آن فکر می‌کند و اگر کسی که دعا را می خواند اشتباه آن را ادا کند باعث می شود که مخاطب نیز اشتباه فکر کند.
علامه شوشتری می‌گوید که سخنانی که درباره مراسم عروسی حضرت قاسم نقل می‌شود، ضربه‌های آن بیش از ضربه هایی است که به بدن امام حسین وارد شده است.
 
چه پیشنهادی برای حل این معضل دارید؟
متاسفانه اهمیت زیادی برای این مشکل قائل نمی‌شوند. مثلا هیئت رزمندگان یا کانون مداحان برای هر مداح یک کد بگذارند، امتحان بگیرند و بعد از گذراندن آزمون اگر مداح تایید شد سپس می تواند معارف اهل بیت را منتقل کند. در واقع پس از گذراندن یک دوره تخصصی و در صورت تایید شدنش به او اجازه فعالیت در این عرصه را بدهند. سپس هیئت‌ها می توانند از این مداحان استفاده کنند.
 
اما ما هیئت‌های زیادی داریم. چگونه همه آنها از وجود مداحان متخصص باخبر شوند؟
باید اطلاع رسانی شود. توسط کانون مداحان و کمک از رسانه های جمعی اطلاع رسانی شوند.
متاسفانه فرهنگ سازی نشده. اما در پایتخت چنین چیزی وجود دارد. حاج منصور ارضی برای بحث مقتل شناسی حاج آقا میرزا محمدی را در تهران گذاشتند که اکثر مداحان و خطبا زیر نظر ایشان بحث مقتل شناسی را می گذرانند. می‌گویند یکی از فعالیت های آقای میرزا محمدی در قم این است که هفته‌ای یک جلسه مقتل خوانی دارند که بعد از حدود چهار سال تازه به صفحه 20 کتاب لهوف نوشته سید ابن طاووس رسیده اند. در واقع کلمات و جملات کاملا کالبد شکافی می شوند و ساده نقل نمی‌شوند.
اگر مداحان با تجریبه و افرادی که تاکید بر مستند گویی دارند معرفی شوند دیگر مجالی برای دیگر مداحان کم مطالعه نخواهد بود. آسيب ديگر غفلت از جايگاه " مدح و مداحي” و مقدار پتانسيل زيادي كه اين جايگاه در خود دارد. من فكر مي كنم هنوز خيلي از مداحان به درك واقعي جايگاه خودشان نرسيده اند البته بزرگاني نيز هستند با نيل به اين درك توانسته اند از پتانسيل بسيار بالاي جايگاه خود به طور شايسته اي در جهت دهي نسل جوان استفاده كنند.
 
از نظر شما مداح کامل کیست؟
به نظرمن  چون تعابير از” مداح” متفاوت است، برداشت‌ها نيز از يك "مداح” گوناگون خواهد بود. در ذهن خيلي‌ها "مداح” يعني كسي كه فقط نوحه اي، مرثيه اي و شعري در مدح منقبت و مصيبت ائمه اطهار عليهم السلام بخواند وتمام. اما به نظر من درمورد يك مداح هميشه مي بايد كه با قيد " كامل” در كنار او بحث شود. پس اگر قرار است در مورد” مداح” سخن بگوييم بايد پيرامون " مداح كامل” حرف بزنيم.
در مورد” مداح كامل” هم مقام معظم رهبري بارها ويژگي ها وبايستگي هاي او را به طور صريح بيان نموده اند. يك مداح كامل كسي است كه توانايي داشته باشد تا تمام نيازهاي دستگاه تبليغي امام حسين عليه السلام را در محدوده مربوط به خودش پاسخگو باشد. اگر اين جامعيت ديد براي يك مداح پيدا شود مسلم به روضه و نوحه صرف بسنده نخواهد كرد.
مقام معظم رهبري در همين راستا توصيه مي كنند كه "مداح” بايد به سمت بيان فضايل و مكارم اخلاقي اهل بيت عليهم السلام رفته و ابعاد حماسي كربلا را در هنري ترين بيان وكامل ترين وجه مطرح نمايد در كنار اينها مرثيه و نوحه خوب بخواند. از خواندن پنديات هم غفلت نكند.
 
آیا با دعوت مداحان خارج از استان موافقید؟
بله. قطعا مفید است. اگر افرادی توانمندی بهتر از مداحان استانی داشته باشند قطعا بهتر است از آنها دعوت شوند و نباید این مورد را کتمان کنیم. دیده می شود برخی از مداحان در این مسیر مقدس برای خود جیب دوخته اند و نگاهی اقتصادی به این عرصه دارند. برای همین یکی از معضلاتی که هیئت‌ها را محدود کرده و هر کسی را نمی توانند بیاورند همین موضوع است. مداحان خارج از استان با پتانسیل های بالا، فراوان وجود دارد و خیلی خوب است که از نوآوری ها و سبک های آنها استفاده و از تجربیات آنها بهره ببریم.
اما به نظرم شرکت و ارگان های داخلی باید از مداح بومی استفاده کنند. اگر این ارگان‌ها خودشان مداح داشته باشند چه بهتر که از پتانسیل موجودشان استفاده کنند. در واقع در این شرایط دعوت از مداح خارج از استان تحمیل هزینه به آن ارگان است.