آب، مهم‌ترین تکه پازل مقابله با ریزگرد
ریزگردهای داخلی و خارجی بعد از مدت‌ها دوباره هوای خوزستان را خاکستری کردند و وضعیت نامناسب آب و هوایی را در 13 شهرستان خوزستان رقم زدند.
شدت ریزگردها در اهواز 33 برابر حد مجاز و در آبادان و ماهشهر به بیش از 44 برابر مجاز رسید تا گلایه‌ها و مطالبه‌های مردم خوزستان در زمینه آب و هوا از نو آغاز شود.
تولد ریزگردها
ریزگردها از سال 82 به صورت موردی در آسمان خوزستان ظاهر شدند تا خوزستانی‌ها با پدیده جدیدی رو به رو شوند و بعد از دو سال با شدت گرفتن طوفان‌های ماسه‌ای این مسئله به‌صورت جدی مورد توجه قرار گرفت.
هرچند طوفان‌های بین سال 87 تا 89 را بزرگ‌ترین موج گرد و خاکی خوزستان اعلام می‌کنند اما تکرار این اتفاقات در بین سال‌های 93 تا 95 و بروز بحران‌هایی مانند قطعی گسترده آب، برق و تلفن در خوزستان نشان داد که حل مسئله ریزگردها به توجه ویژه نیاز دارد و در صورت تکرار بی‌توجهی‌ها، خوزستان و کشور در آینده با مشکلات بزرگ‌تری مواجه می‌شوند.
اولین اقدامات برای مقابله با ریزگرد
بعد از شدت گرفتن طوفان‌های گرد و خاک در سال 95، معاون عمرانی وقت استانداری خوزستان در گفت‌گویی گفت: استانداری خوزستان برای افزایش تاب آوری و مقابله با گرد و خاک چهار برنامه اساسی دارد.
فرآمند هاشمی زاده افزود: پایش لحظه‌ای وضعیت آب و هوا و هشدارهای به موقع، برنامه ریزی برای مقابله کوتاه مدت در مواجهه با ریزگردها، شناسایی کانون‌های اصلی گرد و خاک داخلی، تأمین اعتبار و انجام اقدامات پیشگیرانه چهار برنامه اساسی استانداری برای مقابله با این پدیده و کاهش آلام مردم است.
وی در تشریح روند اجرای این برنامه‌ها احیای تالاب‌های خوزستان را مهم‌ترین اقدام دولت معرفی و ادامه داد: در مناطق دور از تالاب‌ها برای مقابله با پدیده ریزگردها نیز کاشت درخت، بوته‌های رونده، پوشش‌های سبز و مالچ پاشی در دستور کار قرار گرفته است.
معاون عمرانی استاندار خوزستان در دولت اول روحانی بیان کرد: در بخش دیگری از کانون‌های ریزگرد که امکان کشت و مالچ‌پاشی وجود ندارد، نیاز به پوشش آب است تا خاک برنخیزد، لذا باید با تکیه بر روش آبرسانی حتی در لایه‌های ناچیز حق‌آبه‌های مورد نیاز را تامین کرد.
وعده نهایی رئیس دولت
حسن روحانی در سال 92 گفته بود: یکی از مباحث اصلی مورد توجه دولت رفع مشکل هجوم ریزگردها به خوزستان است که باید این مسأله در تعامل با دیگر کشورها حل و فصل شود. قرار بود دوباره در این هفته شورای عالی محیط زیست تشکیل جلسه بدهد که به دلیل سفر به خوزستان به آینده موکول شد. مشکل ریزگردها باید با همکاری سایر کشورهای منطقه حل شود که ما این را دنبال خواهیم کرد.
ریزگردهای بهمن 95 بزرگ‌ترین طوفان‌های یک دهه اخیر در خوزستان را شکل می‌دهد؛ روزهایی که به دلیل همزمانی ریزگرد و باران آب و برق خوزستان قطع شد؛ حسن روحانی 29 روز پس از این بحران به خوزستان آمد و بی‌آنکه برنامه عملی دولت را اعلام کند این مشکلات را نتیجه زیرپا گذاشتن معروف، ترویج منکر و عذاب الهی دانست.
82 روز پس از این اظهارات حسن روحانی به منظور تبلیغات انتخابات سال 96 راهی خوزستان شد و در جمع طرفدارانش در ورزشگاه تختی اهواز گفت: موقعی که ریزگردها به همراه رطوبت زندگی مردم خوزستان را مختل کرد، من به همراه دکتر جهانگیری اشک ریختیم.
رئیس دولت یازدهم با بیان اینکه دولت دوازدهم دولت محیط زیست خواهد بود و اولویت با خوزستان است، وعده داد: مشکل ریزگردها در چهار سال دولت دوازدهم برطرف می‌شود.
سیل آمد، ریزگرد رفت
انتخابات ریاست جمهوری سال 96 برگزار شد و حسن روحانی این بار هم پیروز میدان بود؛ مردم خوزستان منتظر حل مشکل ریزگردها بودند و انتظار داشتند دولت دوازدهم از همان روزهای ابتدایی حل معضل گرد و خاک را پیگیری کند.
سال 96 نیز در حالی تمام شد که اثراتی از حرکت دولت به سمت حل مشکل ریزگردها دیده نشد و خوزستانی‌ها چشم انتظار سال 97 بودند اما خبر حذف اعتبارات مربوط به گرد و خاک مردم را نسبت به حل مشکل ریزگردها بدبین کرد.
علی ساری، نماینده اصلاح طلب اهواز در مجلس دهم مردادماه سال 97 نیز نظری برخلاف دیده‌ها و شنیده‌های مردم داشت، او در گفت‌وگو با رسانه‌ها گفت: اثرات بهبودی وضعیت آب و هوای خوزستان را می‌توان دید اما باید تا زمستان منتظر باشیم چرا که اکثر روزهای خاکستری اهواز در فصول سرد رقم می‌خورد.
زمستان 97 رسید و ریزگردها تکرار نشد اما این به معنای پایان ریزگردها نبود بلکه خوزستان اسیر سیلی ویرانگر شد؛ سیلی سیل زمستان 97 و بهار 98 بر چهره خوزستان آن چنان شدید بود که خسارتی 45 هزار میلیارد ریالی بر جای گذاشت اما تنها برکت آن خداحفظی دو ساله خوزستان با گرد و غبار بود.
با مرطوب شدن پهنه تالابی و کانون‌های گرد و غبار خوزستان، ریزگردها دو سالی بود که آسمان خوزستان را خاکستری نکردند تا مهم‌ترین وعده دولت در حجم عظیم سیلاب‌ها غرق شود و نه مردم دیگر سراغی از ریزگردها گرفتند و نه دولت حل نشدن معضل بزرگ خوزستان را به روی خود آورد.
آب مهم‌ترین تکه پازل مقابله با ریزگرد
درس‌های سیل 97 – 98 و تأکید بر ضرورت احیای تالاب‌های خوزستان در مطالعات مختلف زیست محیطی برای حل مشکل گرد و خاک در کنار طرح‌های آبرسانی به کانون‌های گرد و غبار نشان می‌دهد که آب مهم‌ترین تکه پازل مقابله با ریزگرد است.
ریزگردهایی که به دلیل از بین رفتن پهنه تالابی تالاب‌های خوزستان و اجرای طرح‌های انتقال آب در کنار احداث سدها به‌وجود آمده بودند حالا فقط با تشنه شدن دشت‌ها از سیلاب‌ها از خوزستان کوچ می‌کنند.
7 ماه از دولت سیزدهم سپری شده و 41 ماه دیگر از عمر این دولت باقی مانده است؛ آیا دولت رئیسی تکیه بر طرح‌های آمایش سرزمینی، جلوگیری از انتقال بی رویه آب و احیای تالاب‌ها را برای پایان دادن به معضل ریزگردها جایگزین طرح‌های کم ثمر مانند کشت نهال و مضر مانند مالچ پاشی می‌کند یا باز هم مدیران دولت سیزدهم منتظر سیلی ویرانگر می‌مانند تا به‌صورت تصنعی شاهد از بین رفتن ریزگردها باشند؟.
