همایش بزرگداشت روز حافظ در اهواز
همايشی در بزرگداشت روز حافظ به همت انجمن حافظ پژوهان خوزستان و كتابخانه عمومي مشاركتي حافظ عصر روز پنج‌شنبه (20 مهر 91) در محل تالار اجتماعات نفت اهواز برگزار شد.
مهرداد شريف مخمل‌زاده، معاون امور اجتماعي استانداري خوزستان، با تشكر از برگزاري چنين همايش‌هایی در معرفي حافظ اظهار كرد: متاسفانه با اين كه اين گونه فعاليت‌ها مي‌توانند گسترده‌تر باشند اما سختي راه در رسيدن به آن بدن‌ها را سست مي‌كند و افراد كمی وارد اين دست از فعاليت‌ها مي‌شوند.
در ادامه مژگان اميري، مسؤول انجمن حافظ پژوهان خوزستان، با خواندن غزلي از حافظ گفت: يزدان را سپاس كه توانستيم چند باره جمعي را در اين همايش گردهم آوريم كه دغدغه مشترك و دل‌مشغولي مقدسي آنها را به هزار توي كلام حافظ مي‌كشاند. اميدواريم كه اين دل‌مشغولي مشترك ما را هم‌داستان سازد تا هر روز بيش از بيش در شناختن و شناساندن اين رند فرزانه موثر باشيم.
وي افزود: از حق و انصاف نگذريم كه تلاش خالصانه انجمن حافظ پژوهان خوزستان بي‌مدد و حمايت همه دوستداران حافظ كه هر ساله اشتياق‌شان را در بزرگداشت سخن‌ور فارس با ما شريك مي‌شوند ثمر نمي‌دهد.
امیری بیان کرد: حافظ يكي از درخشان‌ترين شاعران ادب پارسي و شورآفرينان عالم ادب است. موسيقي اطرافش گوش را مي‌نوازد و مفاهيم ارجمندش مشام جان را مي‌آسايد. جهان‌بيني ژرفش فراتر از بعد زمان و مكاني خويش در حركت است. به همين دليل است كه سخنان نغزش مرزهاي سرزمين‌های عرب، شبه قاره هند، چين، ژاپن، آلمان، انگليس، فرانسه و غيره را درنورديده و به ساحت دل همگان خوش درخشيده است.
مسؤول انجمن حافظ پژوهان اظهار كرد: انسان‌ها با كلام حافظ انس مي‌گيرند و به خاطر مي‌سپارندش. با چنين رويكردي به حافظ جايگاه فاخر وي در خانگاه دل ايرانيان و جهانيان كاملا هويدا است چراكه انديشه، كلام، ذهن و زبان حافظ با تمامي لايه‌هاي فرهنگي زندگي در هم تنيده شده است. با وجود چنين قرابتي نمي‌توان فقط يك روز را به او اختصاص داد يا روزي را به او انديشيد. گويي ما همگان گام‌هاي هر روزه زندگي را با او بر‌می‌داریم؛ اگرچه روزي به نام او بهانه‌اي است براي ارايه گزارش‌هاي علمي، هنري و ادبي.
اميري خاطرنشان كرد: فال‌نامه‌هاي حافظ با استقبال زيادي روبه‌رو شده است. شايد در نگاه مردم نيز فال نوعي گفت‌وگو است؛ گفت‌وگوی حافظ با ايشان. شايد براي آنان حافظ‌شناسي خودشناسي است چون گمشده‌هاي خود را در حافظ مي‌يابند، آرامش و اميد پيدا مي‌كنند، صبور و قانع مي‌شوند و شايد در چند لايه‌گي‌هاي غزل مدارا و مروت او، ايمان و غناي آثارش هر يك دليلی بر اين رويكرد باشد.
وي بيان كرد: ديوان او در شب قدر و صبح نوروز باز است. هم راز است و هم نياز و در خانه ايرانيان کنار قرآن و نهج‌البلاغه نشسته است و همراه با مجالس انس و شادي است. پس مي‌بينيم كه حافظ با وسعت نظر و آزادانديشي شگفت‌انگيزش در گفتمان عصر در جايگاهي قرار گرفته و به گونه‌اي سخن مي‌گويد كه همگان از آن لذت مي‌برند. اين ويژگي نه به زبان خاصي نه روز معیني و نه به مكان مشخصي محدود نمي‌شود.
اميري همچنین در خصوص فعاليت‌هاي يك سال گذشته انجمن حافظ پژوهان خوزستان و كتابخانه عمومي مشاركتي حافظ توضيح داد: در سال گذشته برگزاري جلسات روخواني و تفسير غزليات حافظ هر دو هفته يك بار تشکیل می‌شد. همچنين برگزاري تورهاي فرهنگي، مذهبي، تاريخي و تفريحي به ايذه، باغملك، شوش دانيال، موزه هفت تپه، زيگورات چغازنبيل، تپه شوش، شوشتر، شلمچه، گمرك و اسكله بندرخرمشهر و بازديد از پالايشگاه نفت آبادان از ديگر برنامه‌ها بود.
وي افزود: اجراي مشاعره و شب شعر در تمام تورها، برگزاري كلاس‌هاي خوشنويسي، نقاشي، قصه‌خوانی با هدف رفتار درماني، تفسير نهج‌البلاغه، روخواني و روان‌خواني قرآن كريم براي كودكان و جلسات آموزش خانواده براي اعضاي كتابخانه و انجمن، جشن نيمه شعبان و اهدای جوايز به اعضاي فعال كتابخانه و انجمن، عضويت رايگان در روزهاي تولد ائمه چهارده معصوم (ع) براي عموم مردم و عضويت رايگان براي جانباران جنگ تحميلي در تمام روزرهاي سال، حضور در دومين نمايشگاه توانمندي‌هاي سازمان‌هاي مردم نهاد، برگزاري جشنواره غذا و اهدا جوايز به نفرات برتر و تمامي شركت‌كنندگان از جمله برنامه‌هاي ما بود.
اميري سخنان خود را با غزلي از حافظ به پايان رساند.
به گزارش ایسنا، در ادامه این برنامه دكتر محمدرضا سنگري، استاد دانشگاه تهران، با خواندن این بیت حافظ که "همت‌ام بدرقه راه كن اي طاير قدس/ كه دراز است ره مقصد و من نو سفرم" گفت: دريغ‌ام مي‌آيد كه به نكته‌اي بسيار مهم و اساسي كه شاكله شعر و شخصيت حافظ را تشكيل مي‌دهد نپردازم.
وي افزود: اين هستي كه ما در آن هستيم همه آوا و صدا است، لبريز از صداهاي پيدا و پنهاني است و بعضي كه به قول حافظ گوش نامحرم دارند اين پيغام‌هاي پنهان را نمي‌شنوند. "گوش نامحرم نباشد جاي پيغام سروش" زيرا در اين عالم صداهاي پنهاني وجود دارد که اين صداها را تنها گوش‌هاي محرم درمي‌يابند و حافظ گوش محرم هستي است.
سنگری ادامه داد: او هفت صداي شگفت هستي را كه گوش‌هاي غيرمعمول درنمي‌يابند را شنيده و شعرش بازتاب هفت صدايی است كه سرانجام در وجود او و در هيات شعرش تبلور پيدا كرده است. حدود 500 غزل حافظ گزارش صداي‌های شنيده شده است. حافظ خبر داشته و خبر گرفته و اين اخبار را در شعر خودش طرح كرده است.
اين استاد دانشگاه بيان كرد: يكي از صداهایی كه ما با آن آشنا نيستم ـ چون در پس پرد‌ه‌ها به سر مي‌بريم و غافل هستيم ـ صداي روح‌القدس است. حافظ مي‌گويد: "فيض روح‌القدس ار باز مدد فرمايد" روح‌القدس در فرهنگ ديني ما غير از جبرئيل است و كسي است كه اخبار از او به جبرئيل مي‌رسد و جبرئيل آن را به پيامبر مي‌رساند. اين صدايي است كه هر كسی نمي‌تواند آن را دريابد.
وي با اشاره به بيت "صبح دم از عرش مي‌آمد خروشي عقل گفت\ قديسان گويي كه شعر حافظ از بر مي‌كنند" تصريح كرد: اين شعر نوعي مبالغه يا مفاخر شاعرانه نيست. این که شعر حافظ را قديسان از بر مي‌کردند يعني صداي حافظ در آسمان پیچیده بود و كل شعر حافظ گزارش سفر آسماني او است. مي‌شود گفت كل ديوان حافظ گزارشي از آن چه ديده، يافته و درك كرده است و اين صدايي است كه هر كسی نمي‌تواند بشنود چون ما گوشش را نداريم.
سنگري بیان کرد: صدايي نازنيني در این عالم وجود دارد كه هر كسی آن را نمی‌شنود مگر كسي که به جايي رسيده و مراحل سير و سلوك را انجام داده باشد و آن سياحت بزرگ را هم در خويش و هم در آفاق رفته باشد و آخرين چيزي كه يافته باشد او باشد. بعد از آن اين صدا را به او خواهند داد و حاصل آن صدا چيزي است فراتر از صدا‌های عادي كه خيلي زود گم مي‌شوند.
وي اضافه كرد: اگر كسي صدایی را شنید كه آن صدا به او کمک كرد تا چيزي بيافريند كه هم از جغرافيا فراتر شود و هم تاريخ را درنوردد و حتي زمان و مكان را درنورد و هم در آسمان و هم زمين باشد و هم عرشيان آن را تكرار كند و هم زمينيان آن را زمزمه کنند پس این همان صدایی است که حافظ آن را شنيده است. ما بايد گيرنده‌هاي خود را به سوي این صدا تنظيم كنيم.
استاد دانشگاه تهران اظهار كرد: صداهاي ديگري نيز هست كه ما آنها را نمي‌شنويم. مولاي بزرگ ما علي (ع) مي‌فرمايد كه خداوند فرشته‌ايي در اين عالم دارد كه اين فرشته هر روز با ما حرف مي‌زند. صداي سومي هم وجود دارد كه عمدتا آن را شنيده‌ايم و آن صداي درون ما است: "کیست اين پنهان مرا در جان و تن \ كز زبان من همی گويد سخن" .
وي با اشاره به آيه "فالهمها فجورها و تقواها" از قرآن اظهار کرد: به تعبير من شايد اين الهام و اين صدا همين باشد كه كسي در من و با من مي‌خواند. اين صدا وقتي جدي‌تر مي‌شود كه اتفاقي براي ما افتاده به خصوص وقتي نزديك‌ترين هم نفس ما و آشناي ما از كنار ما آرام عبور كرده باشد؛ يعني مرگ.
سنگری گفت: همچنين صدايي هست كه ما آن را جدي نگرفته‌ايم و هيچ وقت نيز شرمنده آن نشده‌ايم و آن صداي قلب‌مان است. حافظ به صداي قلب خودش بسيار گوش داده است. وقتي حافظ از دل مي‌گويد به صداي دل خيلي اشاره مي‌کند. البته ظرفت‌هايي در حافظ هست كه هنوز براي ما نامكشوف مانده است. وی تنها شاعري است كه هر چه سده‌ها مي‌گذرد صداي او صيقل بيشتري پيدا مي‌كند و احساس آشنايي بيشتري با آن مي‌كنيم.
او خاطرنشان کرد: صداي ديگري كه وجود دارد صداي سطح تكويني هستي است و در عالم عرفان تحت عنوان "مطرب" از آن ياد مي‌شود. حافظ اين صدا را نيز بسيار خوب شنيده و مي‌توان گفت پديده‌شناسي بهتر از حافظ وجود ندارد. او هستي را بسيار خوب تماشا كرده است و غزل "بيا تا گل برافشانيم" او نشان مي‌دهد كه حافظ چه قدر با پديده‌ها انس داشته و با پديده‌ها يگانه شده است.
نویسنده کتاب "راز رشید" توضيح داد: براي اين كه حافظ را بشناسيم بايد با آن زيست داشته باشيم. بعد از انقلاب ما با خيلي از شاعران آمديم. در دوره‌اي شعر سهراب خيلي اوج گرفت يا در دوره‌ای همچون دهه 60 شعر بيدل خيلي اوج گرفت و خيلي‌ها با شاعران ديگر انس گرفتند و از آنها تاثير پذيرفتند اما آخرش به كجا رسيدند؟ سرانجام نسل امروز ما به حافظ رسيد.
وي، با اشاره به اين كه صد مجموعه شعر از شاعران عصر انقلاب را مرور و بررسي كرده است، گفت: 735 شعر كه عمدتا غزل بودند و حتی اشعار نیمايي، سپيد و مثنوي و حتي فرم‌هاي نو نیز در آنها ديده مي‌شود. این شعرها كاملا تحت تاثير حافظ بودند و شگفت‌تر آن كه در عصر انقلاب طيف تاثيرگذاري‌هاي حافظ به همان اندازه كه در حوزه مرثيه است در حوزه طنز و شوخي، مثنوي، قالب‌هاي نو نيز هست. مساله بسيار جالبي كه نياز به كار پژوهشي دارد اين است كه بايد دو روي جبهه را بررسي كنيم تا ببينيم حافظ چه قدر در جبهه حضور داشته است.
سنگري بيان كرد: در مكتب‌خانه‌هاي ما مثلثي وجود داشت كه يك ضلع آن قرآن، ضلع دیگرش سعدی و ضلع سوم حافظ بود. در خانه‌هاي ما در كنار هر قرآن دیوان حافظ نيز هست و اين خيلي مساله مهمي است كه قرآن را در كنار حافظ ببينيم. البته هيچ كس جرات نكرده همچون حافظ اين سخن را بگويد كه او به چالش قرآن رفته است و خودش نيز مطرح مي‌کند: "اگر چه عرض ادب پيش يار بي ادبي است / زبان خموش و ليكن دهان پر از عربي است". در اين بيت حافظ مي‌گويد من هم به گونه‌اي آمده‌ام به اين افق و اين حرف بسيار بزرگي است و هيچ كس جرات نكرده كه چنين حرفي را تا به حال بر زبان بیاورد. البته حافظ رازدار غيب است و قرآن در درونش بوده است.
وي یادآوری كرد: شعر انقلاب به شدت تحت تاثير حافظ بوده و هست و هيچ كس را نمي‌شناسم كه از تاثيرپذيري، نفوذ و جذبه حافظ توانسته باشد بيرون بماند. هم شاملو از حافظ گفت و هم شهيد مطهري ولی علي‌رغم تقابل‌هايي كه در قلمرو انديشه داشتند هر دو به حافظ مي‌پرداختند. حافظ تاثيرش در نسل امروز ما در همه قلمروها وجود دارد. جالب این است كه از آن 735 شعري كه گفتم 300 شعر آن در حوزه مرثيه است و در مراثي از حافظ استفاده كرده‌اند. البته اين بهره‌گيري ما شكل‌هاي گوناگونی دارد و حدود نيمي ديگر از اشعار از شعر جدی، اجتماعي، عاشقانه، دفاع مقدس و... است. تمام اين قلمروها تحت تاثير حافظ بوده‌اند و از او بهره‌گيري كرده‌اند.
نویسنده "ادبیات پایداری" اظهار کرد: نسل امروز شاعران ما در تاثيرپذيري از حافظ منفعلانه عمل نكرده‌اند و نگاه آنان نگاهی دقيق، زيبا و شاعرانه است. شعر انقلاب ما بسيار شكوفا است و زمينه‌هاي فوق‌العاده‌ای داريم كه مقداري از آن نيز در استان خوزستان وجود دارد. به جرات مي‌توانم بگويم كه بعد از انقلاب قطب شعر كشور خوزستان است و هيچ استاني بارورتر از خوزستان در حوزه شعر نبوده است؛ چه در حوزه شعر آييني، چه اجتماعي، چه دفاع مقدس و چه در قلمروهاي ديگر همچون شعرهاي عاشقانه و عارفانه. ما استان خيلي بزرگي داريم اما قدردان خودمان نيستيم و هنوز كارهاي جدي و بزرگي صورت نگرفته است.
به گزارش خبرنگار ایسنای خوزستان همچنين در اين مراسم گروه موسيقي ویستا با سرپرستي ابراهيم ابراهيمي به اجراي موسيقي پرداخت و نمايش نقالي با بازي ثائره حياتي و كارگرداني عبدالرضا حياتي به اجرا درآمد.
محمد هادي‌زاده نیز به عنوان برگزيده جشنواره عكس انتخاب شد و از استادانی همچون دكتر نصرالله امامي، دكتر مختار ابراهيمي، دکتر علي‌محمد گيتي‌فروز، دکتر پروين گلي‌زاده، آذرميدخت ركني، زهرا نصيري‌شيرازي، دكتر محمود رضايي، قربان عباسي، دكتر علي بهرامي‌پور، دکتر‌منوچهر تشكري، اسدالله آب‌شيريني، دکتر محمدرضا سنگري تقدير شد.
گفتنی است در برپایی اين همايش استانداري خوزستان، فرمانداري اهواز، شركت فولاد خوزستان، شركت برق منطقه‌اي خوزستان، شركت مناطق نفتخیز جنوب، شركت خدمت رفاهي نفت، آموزش و پرورش ناحيه 3، دانشكده ادبيات و علوم انساني چمران، دانشگاه پيام نور، كتابفروشي رشد و سازمان تبليغات اسلامي همکاری کردند.
مهرداد شريف مخمل‌زاده، معاون امور اجتماعي استانداري خوزستان، با تشكر از برگزاري چنين همايش‌هایی در معرفي حافظ اظهار كرد: متاسفانه با اين كه اين گونه فعاليت‌ها مي‌توانند گسترده‌تر باشند اما سختي راه در رسيدن به آن بدن‌ها را سست مي‌كند و افراد كمی وارد اين دست از فعاليت‌ها مي‌شوند.
در ادامه مژگان اميري، مسؤول انجمن حافظ پژوهان خوزستان، با خواندن غزلي از حافظ گفت: يزدان را سپاس كه توانستيم چند باره جمعي را در اين همايش گردهم آوريم كه دغدغه مشترك و دل‌مشغولي مقدسي آنها را به هزار توي كلام حافظ مي‌كشاند. اميدواريم كه اين دل‌مشغولي مشترك ما را هم‌داستان سازد تا هر روز بيش از بيش در شناختن و شناساندن اين رند فرزانه موثر باشيم.
وي افزود: از حق و انصاف نگذريم كه تلاش خالصانه انجمن حافظ پژوهان خوزستان بي‌مدد و حمايت همه دوستداران حافظ كه هر ساله اشتياق‌شان را در بزرگداشت سخن‌ور فارس با ما شريك مي‌شوند ثمر نمي‌دهد.
امیری بیان کرد: حافظ يكي از درخشان‌ترين شاعران ادب پارسي و شورآفرينان عالم ادب است. موسيقي اطرافش گوش را مي‌نوازد و مفاهيم ارجمندش مشام جان را مي‌آسايد. جهان‌بيني ژرفش فراتر از بعد زمان و مكاني خويش در حركت است. به همين دليل است كه سخنان نغزش مرزهاي سرزمين‌های عرب، شبه قاره هند، چين، ژاپن، آلمان، انگليس، فرانسه و غيره را درنورديده و به ساحت دل همگان خوش درخشيده است.
مسؤول انجمن حافظ پژوهان اظهار كرد: انسان‌ها با كلام حافظ انس مي‌گيرند و به خاطر مي‌سپارندش. با چنين رويكردي به حافظ جايگاه فاخر وي در خانگاه دل ايرانيان و جهانيان كاملا هويدا است چراكه انديشه، كلام، ذهن و زبان حافظ با تمامي لايه‌هاي فرهنگي زندگي در هم تنيده شده است. با وجود چنين قرابتي نمي‌توان فقط يك روز را به او اختصاص داد يا روزي را به او انديشيد. گويي ما همگان گام‌هاي هر روزه زندگي را با او بر‌می‌داریم؛ اگرچه روزي به نام او بهانه‌اي است براي ارايه گزارش‌هاي علمي، هنري و ادبي.
اميري خاطرنشان كرد: فال‌نامه‌هاي حافظ با استقبال زيادي روبه‌رو شده است. شايد در نگاه مردم نيز فال نوعي گفت‌وگو است؛ گفت‌وگوی حافظ با ايشان. شايد براي آنان حافظ‌شناسي خودشناسي است چون گمشده‌هاي خود را در حافظ مي‌يابند، آرامش و اميد پيدا مي‌كنند، صبور و قانع مي‌شوند و شايد در چند لايه‌گي‌هاي غزل مدارا و مروت او، ايمان و غناي آثارش هر يك دليلی بر اين رويكرد باشد.
وي بيان كرد: ديوان او در شب قدر و صبح نوروز باز است. هم راز است و هم نياز و در خانه ايرانيان کنار قرآن و نهج‌البلاغه نشسته است و همراه با مجالس انس و شادي است. پس مي‌بينيم كه حافظ با وسعت نظر و آزادانديشي شگفت‌انگيزش در گفتمان عصر در جايگاهي قرار گرفته و به گونه‌اي سخن مي‌گويد كه همگان از آن لذت مي‌برند. اين ويژگي نه به زبان خاصي نه روز معیني و نه به مكان مشخصي محدود نمي‌شود.
اميري همچنین در خصوص فعاليت‌هاي يك سال گذشته انجمن حافظ پژوهان خوزستان و كتابخانه عمومي مشاركتي حافظ توضيح داد: در سال گذشته برگزاري جلسات روخواني و تفسير غزليات حافظ هر دو هفته يك بار تشکیل می‌شد. همچنين برگزاري تورهاي فرهنگي، مذهبي، تاريخي و تفريحي به ايذه، باغملك، شوش دانيال، موزه هفت تپه، زيگورات چغازنبيل، تپه شوش، شوشتر، شلمچه، گمرك و اسكله بندرخرمشهر و بازديد از پالايشگاه نفت آبادان از ديگر برنامه‌ها بود.
وي افزود: اجراي مشاعره و شب شعر در تمام تورها، برگزاري كلاس‌هاي خوشنويسي، نقاشي، قصه‌خوانی با هدف رفتار درماني، تفسير نهج‌البلاغه، روخواني و روان‌خواني قرآن كريم براي كودكان و جلسات آموزش خانواده براي اعضاي كتابخانه و انجمن، جشن نيمه شعبان و اهدای جوايز به اعضاي فعال كتابخانه و انجمن، عضويت رايگان در روزهاي تولد ائمه چهارده معصوم (ع) براي عموم مردم و عضويت رايگان براي جانباران جنگ تحميلي در تمام روزرهاي سال، حضور در دومين نمايشگاه توانمندي‌هاي سازمان‌هاي مردم نهاد، برگزاري جشنواره غذا و اهدا جوايز به نفرات برتر و تمامي شركت‌كنندگان از جمله برنامه‌هاي ما بود.
اميري سخنان خود را با غزلي از حافظ به پايان رساند.
به گزارش ایسنا، در ادامه این برنامه دكتر محمدرضا سنگري، استاد دانشگاه تهران، با خواندن این بیت حافظ که "همت‌ام بدرقه راه كن اي طاير قدس/ كه دراز است ره مقصد و من نو سفرم" گفت: دريغ‌ام مي‌آيد كه به نكته‌اي بسيار مهم و اساسي كه شاكله شعر و شخصيت حافظ را تشكيل مي‌دهد نپردازم.
وي افزود: اين هستي كه ما در آن هستيم همه آوا و صدا است، لبريز از صداهاي پيدا و پنهاني است و بعضي كه به قول حافظ گوش نامحرم دارند اين پيغام‌هاي پنهان را نمي‌شنوند. "گوش نامحرم نباشد جاي پيغام سروش" زيرا در اين عالم صداهاي پنهاني وجود دارد که اين صداها را تنها گوش‌هاي محرم درمي‌يابند و حافظ گوش محرم هستي است.
سنگری ادامه داد: او هفت صداي شگفت هستي را كه گوش‌هاي غيرمعمول درنمي‌يابند را شنيده و شعرش بازتاب هفت صدايی است كه سرانجام در وجود او و در هيات شعرش تبلور پيدا كرده است. حدود 500 غزل حافظ گزارش صداي‌های شنيده شده است. حافظ خبر داشته و خبر گرفته و اين اخبار را در شعر خودش طرح كرده است.
اين استاد دانشگاه بيان كرد: يكي از صداهایی كه ما با آن آشنا نيستم ـ چون در پس پرد‌ه‌ها به سر مي‌بريم و غافل هستيم ـ صداي روح‌القدس است. حافظ مي‌گويد: "فيض روح‌القدس ار باز مدد فرمايد" روح‌القدس در فرهنگ ديني ما غير از جبرئيل است و كسي است كه اخبار از او به جبرئيل مي‌رسد و جبرئيل آن را به پيامبر مي‌رساند. اين صدايي است كه هر كسی نمي‌تواند آن را دريابد.
وي با اشاره به بيت "صبح دم از عرش مي‌آمد خروشي عقل گفت\ قديسان گويي كه شعر حافظ از بر مي‌كنند" تصريح كرد: اين شعر نوعي مبالغه يا مفاخر شاعرانه نيست. این که شعر حافظ را قديسان از بر مي‌کردند يعني صداي حافظ در آسمان پیچیده بود و كل شعر حافظ گزارش سفر آسماني او است. مي‌شود گفت كل ديوان حافظ گزارشي از آن چه ديده، يافته و درك كرده است و اين صدايي است كه هر كسی نمي‌تواند بشنود چون ما گوشش را نداريم.
سنگري بیان کرد: صدايي نازنيني در این عالم وجود دارد كه هر كسی آن را نمی‌شنود مگر كسي که به جايي رسيده و مراحل سير و سلوك را انجام داده باشد و آن سياحت بزرگ را هم در خويش و هم در آفاق رفته باشد و آخرين چيزي كه يافته باشد او باشد. بعد از آن اين صدا را به او خواهند داد و حاصل آن صدا چيزي است فراتر از صدا‌های عادي كه خيلي زود گم مي‌شوند.
وي اضافه كرد: اگر كسي صدایی را شنید كه آن صدا به او کمک كرد تا چيزي بيافريند كه هم از جغرافيا فراتر شود و هم تاريخ را درنوردد و حتي زمان و مكان را درنورد و هم در آسمان و هم زمين باشد و هم عرشيان آن را تكرار كند و هم زمينيان آن را زمزمه کنند پس این همان صدایی است که حافظ آن را شنيده است. ما بايد گيرنده‌هاي خود را به سوي این صدا تنظيم كنيم.
استاد دانشگاه تهران اظهار كرد: صداهاي ديگري نيز هست كه ما آنها را نمي‌شنويم. مولاي بزرگ ما علي (ع) مي‌فرمايد كه خداوند فرشته‌ايي در اين عالم دارد كه اين فرشته هر روز با ما حرف مي‌زند. صداي سومي هم وجود دارد كه عمدتا آن را شنيده‌ايم و آن صداي درون ما است: "کیست اين پنهان مرا در جان و تن \ كز زبان من همی گويد سخن" .
وي با اشاره به آيه "فالهمها فجورها و تقواها" از قرآن اظهار کرد: به تعبير من شايد اين الهام و اين صدا همين باشد كه كسي در من و با من مي‌خواند. اين صدا وقتي جدي‌تر مي‌شود كه اتفاقي براي ما افتاده به خصوص وقتي نزديك‌ترين هم نفس ما و آشناي ما از كنار ما آرام عبور كرده باشد؛ يعني مرگ.
سنگری گفت: همچنين صدايي هست كه ما آن را جدي نگرفته‌ايم و هيچ وقت نيز شرمنده آن نشده‌ايم و آن صداي قلب‌مان است. حافظ به صداي قلب خودش بسيار گوش داده است. وقتي حافظ از دل مي‌گويد به صداي دل خيلي اشاره مي‌کند. البته ظرفت‌هايي در حافظ هست كه هنوز براي ما نامكشوف مانده است. وی تنها شاعري است كه هر چه سده‌ها مي‌گذرد صداي او صيقل بيشتري پيدا مي‌كند و احساس آشنايي بيشتري با آن مي‌كنيم.
او خاطرنشان کرد: صداي ديگري كه وجود دارد صداي سطح تكويني هستي است و در عالم عرفان تحت عنوان "مطرب" از آن ياد مي‌شود. حافظ اين صدا را نيز بسيار خوب شنيده و مي‌توان گفت پديده‌شناسي بهتر از حافظ وجود ندارد. او هستي را بسيار خوب تماشا كرده است و غزل "بيا تا گل برافشانيم" او نشان مي‌دهد كه حافظ چه قدر با پديده‌ها انس داشته و با پديده‌ها يگانه شده است.
نویسنده کتاب "راز رشید" توضيح داد: براي اين كه حافظ را بشناسيم بايد با آن زيست داشته باشيم. بعد از انقلاب ما با خيلي از شاعران آمديم. در دوره‌اي شعر سهراب خيلي اوج گرفت يا در دوره‌ای همچون دهه 60 شعر بيدل خيلي اوج گرفت و خيلي‌ها با شاعران ديگر انس گرفتند و از آنها تاثير پذيرفتند اما آخرش به كجا رسيدند؟ سرانجام نسل امروز ما به حافظ رسيد.
وي، با اشاره به اين كه صد مجموعه شعر از شاعران عصر انقلاب را مرور و بررسي كرده است، گفت: 735 شعر كه عمدتا غزل بودند و حتی اشعار نیمايي، سپيد و مثنوي و حتي فرم‌هاي نو نیز در آنها ديده مي‌شود. این شعرها كاملا تحت تاثير حافظ بودند و شگفت‌تر آن كه در عصر انقلاب طيف تاثيرگذاري‌هاي حافظ به همان اندازه كه در حوزه مرثيه است در حوزه طنز و شوخي، مثنوي، قالب‌هاي نو نيز هست. مساله بسيار جالبي كه نياز به كار پژوهشي دارد اين است كه بايد دو روي جبهه را بررسي كنيم تا ببينيم حافظ چه قدر در جبهه حضور داشته است.
سنگري بيان كرد: در مكتب‌خانه‌هاي ما مثلثي وجود داشت كه يك ضلع آن قرآن، ضلع دیگرش سعدی و ضلع سوم حافظ بود. در خانه‌هاي ما در كنار هر قرآن دیوان حافظ نيز هست و اين خيلي مساله مهمي است كه قرآن را در كنار حافظ ببينيم. البته هيچ كس جرات نكرده همچون حافظ اين سخن را بگويد كه او به چالش قرآن رفته است و خودش نيز مطرح مي‌کند: "اگر چه عرض ادب پيش يار بي ادبي است / زبان خموش و ليكن دهان پر از عربي است". در اين بيت حافظ مي‌گويد من هم به گونه‌اي آمده‌ام به اين افق و اين حرف بسيار بزرگي است و هيچ كس جرات نكرده كه چنين حرفي را تا به حال بر زبان بیاورد. البته حافظ رازدار غيب است و قرآن در درونش بوده است.
وي یادآوری كرد: شعر انقلاب به شدت تحت تاثير حافظ بوده و هست و هيچ كس را نمي‌شناسم كه از تاثيرپذيري، نفوذ و جذبه حافظ توانسته باشد بيرون بماند. هم شاملو از حافظ گفت و هم شهيد مطهري ولی علي‌رغم تقابل‌هايي كه در قلمرو انديشه داشتند هر دو به حافظ مي‌پرداختند. حافظ تاثيرش در نسل امروز ما در همه قلمروها وجود دارد. جالب این است كه از آن 735 شعري كه گفتم 300 شعر آن در حوزه مرثيه است و در مراثي از حافظ استفاده كرده‌اند. البته اين بهره‌گيري ما شكل‌هاي گوناگونی دارد و حدود نيمي ديگر از اشعار از شعر جدی، اجتماعي، عاشقانه، دفاع مقدس و... است. تمام اين قلمروها تحت تاثير حافظ بوده‌اند و از او بهره‌گيري كرده‌اند.
نویسنده "ادبیات پایداری" اظهار کرد: نسل امروز شاعران ما در تاثيرپذيري از حافظ منفعلانه عمل نكرده‌اند و نگاه آنان نگاهی دقيق، زيبا و شاعرانه است. شعر انقلاب ما بسيار شكوفا است و زمينه‌هاي فوق‌العاده‌ای داريم كه مقداري از آن نيز در استان خوزستان وجود دارد. به جرات مي‌توانم بگويم كه بعد از انقلاب قطب شعر كشور خوزستان است و هيچ استاني بارورتر از خوزستان در حوزه شعر نبوده است؛ چه در حوزه شعر آييني، چه اجتماعي، چه دفاع مقدس و چه در قلمروهاي ديگر همچون شعرهاي عاشقانه و عارفانه. ما استان خيلي بزرگي داريم اما قدردان خودمان نيستيم و هنوز كارهاي جدي و بزرگي صورت نگرفته است.
به گزارش خبرنگار ایسنای خوزستان همچنين در اين مراسم گروه موسيقي ویستا با سرپرستي ابراهيم ابراهيمي به اجراي موسيقي پرداخت و نمايش نقالي با بازي ثائره حياتي و كارگرداني عبدالرضا حياتي به اجرا درآمد.
محمد هادي‌زاده نیز به عنوان برگزيده جشنواره عكس انتخاب شد و از استادانی همچون دكتر نصرالله امامي، دكتر مختار ابراهيمي، دکتر علي‌محمد گيتي‌فروز، دکتر پروين گلي‌زاده، آذرميدخت ركني، زهرا نصيري‌شيرازي، دكتر محمود رضايي، قربان عباسي، دكتر علي بهرامي‌پور، دکتر‌منوچهر تشكري، اسدالله آب‌شيريني، دکتر محمدرضا سنگري تقدير شد.
گفتنی است در برپایی اين همايش استانداري خوزستان، فرمانداري اهواز، شركت فولاد خوزستان، شركت برق منطقه‌اي خوزستان، شركت مناطق نفتخیز جنوب، شركت خدمت رفاهي نفت، آموزش و پرورش ناحيه 3، دانشكده ادبيات و علوم انساني چمران، دانشگاه پيام نور، كتابفروشي رشد و سازمان تبليغات اسلامي همکاری کردند.
ایمیل مستقیم: info@khouznews.ir
پیامک: 5000205020
آخرین اخبار
