عمليات ثامنالائمه (ع) نخستين عمليات از چهار عمليات بزرگ و موفق «ثامنالائمه (ع)»، «فتحالمبين»، «طريقالقدس» و «بيتالمقدس» است كه براي آزادسازي مناطق اشغالي و با اجراي آن به فرمان فرماندهي كل قوا حضرت امام خميني (ره) مبني بر ضرورت شكست حصر آبادان تحقق يافت.
آبادان از شهرهاي مهم استان خوزستان است كه به شكل مثلث بوده و قائده آن به سمت خليج فارس و رأس آن به سوي خرمشهر است. اين شهر به واسطه وجود صنعت نفت از سال 1291 هجري شمسي مورد توجه قرار گرفت و تصفيهخانههاي عظيم نفت در اين شهر به وجود آمد.
اوايل تجاوز رژيم بعثي عراق اين شهر مورد طمع دشمن قرار گرفت و به صورت نعلي شكل به محاصره آنها درآمد. محاصره آبادان برگ برندهاي در دست ارتش عراق بود تا در موقعيت مناسب بتواند اراده خود را به مقابل تحميل كند. تنها مبادي ورودي و خروجي اين شهر از طريق دريا ممكن بود و مردم مقاوم اين شهر همچنان پايدار بودند.
با حصر آبادان، امام خميني (ره) در يك دستور قاطع فرمودند: "حصر آبادان بايد شكسته شود".
از آنجا كه وسعت منطقه عملياتي بالغ بر 130 كيلومترمربع بود و حوزه ديد بسيار وسيعي داشت از اين رو امكان اختفاي تحركات نظامي در طول روز ميسر نبود لذا مقرر شد عمليات در تاريكي شب انجام شود تا دشمن نتواند از نيروهاي زرهي خود بهره لازم را ببرد.
سرانجام عمليات ثامنالائمه(ع) با هدف انهدام نيروهاي دشمن در شرق كارون و تصرف و تأمين اين منطقه، در ساعت يك بامداد در تاريخ پنجم مهرماه سال 1360 با رمز مقدس " نصرمنالله و فتح قريب " شروع شد.
اين عمليات با همكاري ارتش، سپاه، بسيج و نيروهاي ژاندارمري انجام شد و نيروهاي عمل كننده در اين عمليات بزرگ از «لشگر 77 خراسان» شامل سه تيپ سپاه پاسداران انقلاب اسلامي،16 گردان نيروي پياده در سازمان سه قرارگاه تيپي، «تيپ 37 زرهي شيراز»، «گردان 251 تانك» از «لشگر 16 زرهي»، «گردان 107 ژاندارمري»، «گروه رزمي 291 تانك» بودند و جهادسازندگي علاوه بر احداث جاده " وحدت " در فروردين 1360، امور مقدمات عمليات را انجام داد.
نيروهاي سپاه اسلام با عبور از ميدانهاي مين و تلههاي انفجاري و موانع ايذائي در حالي كه به شدت با آتشبارهاي خطوط پشتيباني حمايت ميشدند به مواضع دشمن يورش برده و دشمن را سخت غافلگير كردند. همچنين به سرعت خاكريزهاي مقدماتي دشمن تسخير و مورد تعقيب قرار گرفت.
لشكر زرهي عراق با قدرت تمام درهم كوبيده شده و نيروهاي آن تحت تعقيب قرار گرفتند. با فرار دشمن به غرب كارون، بهترين موضع پدافندي و ضدپانك نصيب نيروهاي ايران شد. پس از دو روز نبرد بيامان، رزمندگان اسلام، پسماندههاي ارتش بعثي به غرب كارون فرار كرده و در آنجا زمينگير شدند.
اين عمليات نتايجي را چون خارج شدن شهر آبادان از قواي دشمن، آزاد شدن دو جاده مهم اهواز - آبادان و ماهشهر _ آبادان و آزادسازي كامل شرق كارون به وسعت 130 كيلومتر مربع در پي داشت.
با پيروزي درخشان سپاه اسلام در شكستن حصرآبادان، روحيه اميد در سرتاسر جبههها و در ميان مردم دميده شد و سيل خروشان ملت با شادي و شور، بيش از پيش به سوي جبههها هجوم آورند.
عمليات ثامنالائمه (ع) به منزله نقطه عطف و حلقه واصل براي تغيير استراتژي جنگ از وضعيت گذشته به وضعيت جديد محسوب ميشود. بعد از حذف بنيصدر، براي نخستين بار بود كه نيروهاي عمل كننده در اين حد گسترده با هم تركيب شده و به نحو شايستهاي با يكديگر همكاري و هماهنگي ميكردند به طوري كه اين اقدام الگوي مناسبي براي ادامه همكاري ارتش و سپاه در عملياتهاي ديگر شد.