
سند پرداختیاری، تقریبا دو سال قبل با همکاری مشترک بانک مرکزی و شماری از شرکتهای فعال در زمینهی پرداخت الکترونیک تدوین شد. بانک مرکزی در سند پرداختیاری مجوزی به نام مجوز پرداختیاری ایجاد کرده است که برای کسبوکارهای حوزهی پرداخت صادر میشود. مجوزی که فقط بر یک مدل پرداخت متمرکز شده است: پرداخت بدون حضور کارت روی درگاه پرداخت اینترنتی. این مجوز چهارچوبی تعیین کرده است برای جریان مالی پرداختیارها، و مشخص کرده است این شرکتها دقیقا باید به چه صورت پذیرندهی تازه تعریف کنند یا به چه نحوی پولهای مربوط به هر تراکنش را دریافت نمایند و بعد در اختیار پذیرندگان قرار دهند.
البته اجرای شرایط این مجوز چالشهایی برای کسبوکارهای زیرپوشش آن ایجاد کرده است، اما این نوشتار قصد تجزیه و تحلیل و بررسی این چالشها را ندارد.
تمرکز این نوشتار روی این نکته است که مجوز پرداختیاری فقط ابزار درگاه پرداخت اینترنتی را پوشش داده در حالی که ابزارهای پرداخت به هیچ وجه منحصر به درگاه پرداخت اینترنتی نیستند. برای مثال خدمات پرداخت حضوری مانند پایانههای فروشگاهی، متداولترین ابزار پرداخت در کشور هستند، خدماتی که طبیعتا هیچ نشانی از آنها در مجوز پرداختیاری نیست. در حال حاضر شرکتهای فینتکی وجود دارند که روی دستگاههای کارتخوان امکاناتی بسیار فراتر از آنچه تا پیش از این مرسوم بوده است را ارائه میکنند. امکاناتی مثل سهمبندی (تسهیم) روی پایانههای فروشگاهی یا دستگاههای نوین کارتخوان مثل m-POS (موبایل پوز) و Android POS (اندروید پوز) که این قابلیت را به شرکتها میدهند که در کنار سختافزار، نرمافزاهایی مثل نرمافزار مدیریت رستوران، مغازه، آرایشگاه و … را نیز برای کسبوکارها توسعه دهند.
از دیگر شیوههای پرداخت که اخیرا زمزمههای ورود آن به بازار پرداخت کشور شنیده میشود، برداشت خودکار و مستقیم از حساب بانکی برای مکانیکی کردن پرداختهای مستمر است. خدماتی که به طور خلاصه با نام برداشت مستقیم (Direct debit) شناخته میشود. این خدمات به دو دلیل هویت متفاوتی نسبت به درگاه پرداخت اینترنتی و پایانههای فروشگاهی دارند: اول آنکه تا به حال حتی شکل اولیهای از آنها نیز از سوی شرکتهای پرداخت به مشتریانشان ارائه نشده است و از طرف دیگر این خدمات برخلاف درگاه پرداخت اینترنتی روی زیرساخت حساب بانکی بنا میشود (و نه زیرساخت کارتهای بانکی) و در شرایط فعلی بیشتر یک خدمت بانکی هستند تا یک ابزار پرداختی. با استانداردسازی این ابزار برای اجرای یکسان آن توسط وندار، هماکنون کسبوکارها میتوانند روی حسابهای بانکی 13 بانک گوناگون از خدمات این ابزار استفاده نمایند. با به کار بردن این خدمات، کسبوکار در نخستین تماس از کاربران خود به صورت آنلاین یکمرتبه اجازهی دسترسی برداشت از حساب بانکیشان را میگیرند و پس از آن به صورت پیوسته در موعدهای مورد توافق بدون کسب اجازهی اضافهای از حساب بانکی کاربران خود برداشت مینمایند.
از میان شرکتهای فعال در صنعت پرداخت، فقط وندار میتواند هر سه ابزار پرداخت یاد شده در این نوشتار را در اختیار کسبوکارهای ایرانی قرار دهد. وندار مجموعهایست که با تعامل همیشگی با پذیرندگان خود همواره تلاش میکند در سریعترین زمان ممکن، دسترسی به هر یک از این ابزارها را برای کسبوکارهای مختلف ایجاد کند. وندار یکی از زیرمجموعههای بانک آینده است که در زمان فعالیت دو سالهی خود توانسته است جایگاه قابل توجهی در صنعت پرداخت کشور برای خود ایجاد نماید و برندهای شناختهشده ای از جمله شیپور و الوپیک را به جمع پذیرندگان خود اضافه کند.