تاریخ انتشار: ۲۴ آذر ۱۳۹۸ - ۱۰:۱۵
کد خبر: ۱۹۳۰۸۰
نسخه چاپی ارسال به دوستان ذخیره

خرمن کوبی برنج به روش قدیمی/گزارش تصویری

در دهه ۶۰ ، ۷۰ از خرمنکوب های تیلری درروستاهای شمال کشوراستفاده می شد. خرمنکوب‌ها از جمله ماشین‌های کشاورزی قدیمی است که درگذشته برای جدا کردن دانه های برنج ازساقه استفاده می شد و تا چند سال پیش هم در اکثر قسمت های شمال کشور مورد استفاده قرار می گرفت.

به این دستگاه خرمنکوبی در شمال "کانکا" نیز می گویند. با ورود کمباین در سال های اخیر دیگر این دستگاه سنتی رو به فراموشی است.این وسیله صدای زیادی تولید می کند و در هنگام انجام کار کل منطقه پر از بقایای برنج می شود.این خرمنکوب ها به علت سنگینی بیش از حد توسط چند نفر و با کمک چوب حمل می شد. انتقال قدرت از تیلر یا تک موتور به خرمنکوب از طریق تسمه صورت می‌گیرد. برای خرمنکوبی هر محصول باید از توری مخصوصی که برای همان محصول در نظر گرفته شده است، استفاده کرد. به عبارت دیگر اندازه سوراخ‌های توری باید متناسب با محصولی باشد که کوبیده می‌شود. برای برنج، گندم و جو باید از توری‌های استانداردی که در بازار وجود دارد، استفاده کرد.

  • خرمن کوب که در زبان گیلکی به آن "کانکا" می گویند وسیله ای  است که از آن برای جدا کردن دانه های برنج از ساقه استفاده می شود.
  • در سال های اخیر کمباین جای این وسیله را گرفته است و افراد خیلی کمی در روستاهای شمال کشور از آن استفاده می کنند.
  • این وسیله صدای زیادی تولید می کند و در هنگام انجام کار کل منطقه پراز گرد و خاک می شود.
  • محمود جهانی اهل روستای تورانسرا کوچهصفهان است.او 51 سال دارد و از کودکی کشاورزی کرده است.
  • او از معدود کسانی است که هنوز هم مراحل کشاورزی را به صورت سنتی انجام می دهد.
  • در مرحله اول خوشه های برنج که به صورت دسته ای انبار شده اند را بیرون می آورند.
  • خوشه های برنج برای شخصی که پشت دستگاه کانکا است باز می شود.
  • خوشه های برنج به صورت دسته های کوچک وارد دستگاه خرمنکوب می شوند.
  • در کنار کانکا چاله ای حفر میکنند که زنبیلی داخل آن قرار می دهند تا دانه های جدا شده از خوشه برنج درون آن بریزد.
  • هر بار که زنبیل پر می شود باید یک نفر زنبیل را بردارد و با یک زنبیل خالی جایگزین کند.
  • از پشت خرمنکوب "کاه" که به زبان محلی به آن "سرچینا" می گویند بیرون می آید. این خرمنکوب ها کاه را بیشتر از نیم متر نمی تواند پرتاب کند و باید یک نفر جلوی خرمنکوب هر چند دقیقه آنها را جمع کند.
  •  خرده برگ و ساقه خشک برنج (سراچینا) که وارد دستگاه شده اند را دسته بندی می کنند و در زمستان برای خوراک دام استفاده می شود.
  • ساقه های سالم برنج که وارد دستگاه نشده اند به صورت جداگانه بسته بندی می شوند. در زبان گیلکی به آن "کولوش" می گویند.
  • از کولوش برای بافتن گونه ای ریسمان به نام ویریس،حصیر و صنایع دستی دیگر،پوشش بام خانه های گالی پوشی و ... استفاده می شود.
  • کشاورزان برای بستن ساقه های برنج یک نوع طناب با ساقه های  خشک کولوش درست می کنند که در زبان گیلکی به آن "پیچ" می گویند.
  • آقای جهانی می گوید یکی از فواید استفاده روش سنتی (با خرمنکوب) به دست آوردن محصول بیشتر نسبت به کمباین است.
  • همچنین در خرمنکوب امکان جدا سازی سرچینا و کولوش از هم وجود دارد اما در کمباین نمی توان آنها را از هم جدا کرد.
  • یکی دیگر از مزیت های خرمنکوب این است که می توان بعد از وارد کردن ساقه های برنج در دستگاه ،ساقه هایی که برنج از آن جدا نشده است را جمع  آوری کرد.
  • ساقه های جمع آوری شده مجددا وارد خرمنکوب می شود تا دانه های برنج از ساقه جدا شوند.
  • بعد از هر بار پرشدن زنبیل برنج را داخل کیسه می ریزند.
  • بعد از پر شدن کیسه را با جوالدوز می دوزند تا برای بردن به کارخانه برنجکوبی آماده شود.
  • روش های سنتی کاشت و برداشت برنج رو به فراموشی است و آقای جهانی از معدود کسانی است که این مراحل را به روش سنتی انجام می دهد.
مرجع / مـهـر
captcha
آخرین اخبار