خوزستان شناسی/خواجه خضر زنده

از جمله عبادتگاه‌های مهم و مورد توجه در شوشتر قدمگاه خضر نبی (ع) یا خواجه خضر زنده است كه با قدمتی بس دیرینه در مسیر جاده شوشتر به مسجدسلیمان بر فراز صخره‌ای قرار گرفته است.
به گزارش ایسنا تا حدودی معماری بنا شبیه به معماری دوران سلجوقی است ولی آثار و شواهد به دست آمده قدمت آن را به دورانی عقب‌تر بازمی‌گرداند. نماسازی ورودی بنا از سنگ‌های تراش خورده است. در بدو ورود با حیاطی بزرگ به مساحت تقریبی 800 متر روبه‌رو می‌شویم كه در سالیان گذشته با سنگ قبور مفروش بوده لیكن در حال حاضر تمامی آن‌ها تسطیح و اثری از قبور در آن دیده نمی‌شود.
در ضلع شمال غربی حیاط بقعه‌ای قرار داشته كه به خاطر خطر ریزش توسط اداره اوقاف تخریب و اثری از آن باقی نیست. این بقعه با سر دری از سنگ سرخ و طاقی جناغی بر فراز آن مزین به بیت شعری بود به خط ثلث با این مضمون: "جهان یادگار است و ما رفتنی/ بگیتی نماند بجز مردمی." در زیر این بیت كتیبه‌ای در هفت سطر حاوی معرفی صاحب بقعه و تاریخ وفات آن دیده می‌شد كه بر بالای آن در یك كثیر الاضلاع نام حضرت محمد (ص) حك شده و در طرفینش اسامی چهار خلیفه (ابوبكر، عمر، عثمان و علی (ع)) نوشته شده بود.
به دلیل اعتقادات و تعصبات شیعی روی اسامی سه خلیفه دیگر را با گچ اندود كرده كه مبین این نكته است كه صاحب بقعه فردی سنی مسلك بوده است. اتاق بقعه به صورت مربع و با ابعاد 5×5 بود (كتیبه مذكور در حال حاضر در اداره میراث فرهنگی شهرستان نگه‌داری می‌شود.) در مجاورت این بقعه ایوانی با پوشش طاق و تویزه قرار گرفته كه قبور متعددی در آن قرار داشته در حال حاضر قبور برداشته و از آن به عنوان محلی جهت بر پایی مجالس قرآن استفاده می‌شود.
گنبد بنا از نوع ارچین یا مضرس است كه از نمونه گنبدهای مختص به مناطق گرم و مرطوب به ویژه استان خوزستان است كه نقش تهویه در بنا را بر عهده دارد. این فرم گنبد شكل بدوی زیگورات‌های ایلامی را جلوه‌گر می‌سازد. سایر قسمت‌ها و الحاقات بقعه خضر نبی (ع) شامل آب انباری است به فاصله 100 متری و درست روبه‌روی آن كه در گذشته جلوی ورودیش سنگابی (منبع آب سنگی) قرار داشته است. همچنین بنا دارای چاه و قنات‌هایی بوده كه بر اثر ایجاد جاده مسدود گشته‌اند.
بقعه خضر نبی مكانی است كه بیشتر مورد توجه بانوان قرار دارد و در اكثر نمونه‌های مشابه آن در شهرهای (بوشهر و بندر عباس) عبور و مرور آقایان به طور كلی در آن‌ها ممنوع می‌باشد.