رييس مركز بهداشت خوزستان گفت: در حال حاضر سرطان پوست، شايعترين نوع سرطان در استان و كشور است.
دكتر شهرام رفيع اظهار كرد: با توجه به اهميت كنترل و درمان سرطانها و لزوم آشنايي افراد جامعه با علتهاي بروز سرطان، هشتم تا 15 بهمنماه با عنوان هفته مبارزه با سرطان نامگذاري شده است.

وي با تاكيد بر اينكه در حال حاضر سرطانها سومين علت مرگ و مير در كشور هستند، افزود: برخي سرطانها علت ژنتيكي دارند، ولي بايد به اين نكته توجه داشت كه با اصلاح عادات تغذيهاي و تحرك روزانه ميتوان از بروز بسياري از سرطانها پيشگيري كرد؛ زيرا هفت نوع سرطان وجود دارد كه با چاقي در ارتباط مستقيم هستند و در صورتي كه چاقي كنترل شود، از بروز این سرطان ها هم پيشگيري ميشود.
رفيع با بيان اينكه در حال حاضر سرطان پوست، شايعترين نوع سرطان در استان و كشور است، تصريح كرد: البته در خانمها سرطان سينه شايعتر است و از هر 100 هزار خانم در كشور، 33 نفر به سرطان سينه مبتلا ميشوند؛ اين تعداد در استان خوزستان 41 نفر به ازاي هر 100 هزار نفر است.
معاون بهداشتي دانشگاه علوم پزشكي جنديشاپور اهواز خاطرنشان كرد: پس از سرطان پوست و سينه، سرطانهاي مري، روده بزرگ و معده از شيوع بيشتري برخوردارند.
وي ادامه داد: در زمينه كنترل و مبارزه با سرطانها تاكنون به صورت آموزشمحور عمل ميشد، ولي اكنون فعاليت مداخلهاي در دستور كار معاونت بهداشت دانشگاه جنديشاپور قرار گرفته است. به عنوان مثال در زمينه كنترل و پيشگيري از سرطان سينه و سرطان دهانه رحم در خانمها، آموزش بررسي وضعيت سينه به صورت دورهاي و توسط خود فرد و همچنين انجام آزمايش پاپاسمير براي تشخيص زودهنگام سرطان دهانه رحم در حال انجام است؛ در اين مرحله اگر سرطان سينه و يا سرطان دهانه رحم در مراحل اوليه تشخيص داده شود، بيمار به متخصص ارجاع ميشود.
رفيع با اشاره به اتخاذ سياست مداخلهاي براي تشخيص و كنترل سرطانها، گفت: به عنوان نخستين برنامه براي كنترل سرطان، با همکاری بخش گوارش بيمارستان امام خميني (ره) افراد مبتلا به سرطانهاي روده و معده كه به دلايل ژنتيكي به اين بيماريها مبتلا شدهاند، شناسايي و افراد خانواده آنها مورد آزمايش قرار ميگيرند؛ به اين ترتيب در صورتي كه نزديكان اين افراد هم به بيماري مبتلا باشند، سرطان به موقع و در مراحل اوليه شناسايي و درمان آغاز ميشود. با اتخاذ يك سيستم مراقبتي دقيق ميتوان سرطان كه سومين عامل مرگ و مير است را به آخرين عامل تبديل كرد و به اين ترتيب از صرف هزينههاي درماني بيهوده جلوگيري ميشود.
رييس مركز بهداشت خوزستان افزود: براي تشخيص سرطان احتمالي در اعضاي خانواده افراد مبتلا، آزمايش خون و كولنوسكوپي به صورت رايگان انجام ميشود. اجراي برنامههاي تداخلي در زمينه پيشگيري از سرطانهاي پروستات و مثانه هم در برنامه قرار گرفته است.
معاون بهداشتي دانشگاه علوم پزشكي جنديشاپور اهواز با اشاره به تاثير منفي چاقي و عدم تحرك، تصريح كرد: 19 درصد مرگ و ميرهاي ناشي از سرطان سينه و 26 درصد مرگ و ميرهاي ناشي از سرطان روده بزرگ به دليل چاقي و عدم تحرك اتفاق ميافتند. در حال حاضر متاسفانه 98 درصد خوزستانيها از غذاهاي سرخشده استفاده ميكنند و 16 درصد شهروندان به صورت ميانگين هفتبار در هفته از اين نوع غذاها استفاده ميكنند.
وي خاطرنشان كرد: مصرف گوشت قرمز با بروز سرطان روده و پيشرفت سرطان پروستات ارتباط مستقيم دارد و به همين دليل لازم است مصرف اين نوع گوشت در وعدههاي غذايي شهروندان كاهش يابد. انواع گوشتهاي سفيد مانند گوشت مرغ و ماهي را ميتوان جايگزين گوشت قرمز كرد.
رفيع گفت: در حال حاضر تنها 38 درصد خوزستانيها هفتهاي دو مرتبه ماهي مصرف ميكنند و اين ميزان بايد افزايش يابد. همچنين مصرف سويا از بروز سرطان سينه پيشگيري ميكند و به همين دليل لازم است در بسياري از غذاها به جاري گوشت قرمز از سويا استفاده شود. مصرف ميوه و سبزي هم از بروز سرطانهاي دهان، حنجره، مري، ريه، تخمدان، مثانه و كليه جلوگيري ميكند و هر فرد روزانه بايد دو تا چهار واحد ميوه و سه تا پنج واحد سبزي مصرف كند.
رييس مركز بهداشت خوزستان افزود: البته ميزان مصرف ميوه و سبزي در چند سال گذشته افزايش يافته، ولي اين رشد اندك بوده و بايد بيش از اين افزايش يابد. همچنين بايد توجه داشت كه ميوه و سبزي جايگزين يكديگر نميشوند و روزانه بايد ميوه و سبزي در كنار هم مصرف شوند.
معاون بهداشتي دانشگاه علوم پزشكي جنديشاپور اهواز با اشاره به عوارض مصرف چربيهاي اشباع، تصريح كرد: مصرف چربيهاي اشباع ميتواند موجب افزايش احتمال سرطان پروستات، سينه و ريه شود و ميزان دريافت اين نوع از چربيها بايد كاهش يابد. مصرف فستفودها هم از دلايل افزايش سهبرابري سرطان روده در سالهاي اخير است. همچنين كباب كردن گوشت با استفاده از حرارت مستقيم هم بسيار مضر است و موجب ايجاد نوعي ماده سرطانزا در آن ميشود؛ براي كباب كردن گوشت بهتر است از بخارپز استفاده شود.
وي با اشاره به اقدامات لازم برای تشخیص به موقع سرطان سینه، خاطرنشان كرد: برای اینکه سرطان سینه به موقع تشخیص داده شود، همه خانمها 20 تا 39 سال باید به صورت منظم و دائم سینه خود را معاینه کنند و در صورتي كه متوجه وجود غده، زخم، تورم و یا تغییر رنگ در ناحیه سینه شدند سریعا به پزشک مراجعه شود. هر ماه و پس از پایان قاعدگي بهترین زمان برای معاينه سینه است. پس از 39 سالگي هم معاینه سینه بايد هر 3 سال يكبار توسط پزشک انجام شود؛ برای تشخیص زودهنگام سرطان، انجام ماموگرافي در 40 سالگي توصیه ميشود و در صورتی که مشكلي وجود نداشته باشد، این آزمایش باید هر سه تا پنج سال يك بار تكرار شود.
رفيع درباره راهکارهای پیشگیری از سرطان پوست گفت: برای پیشگیری از ابتلا به این نوع سرطان شخص باید تا حد امکان از قرار گرفتن طولانی مدت در معرض تابش مستقیم نور آفتاب خودداری کند. از ساعت 10 صبح تا 16 شدت تابش اشعه ماوراء بنفش بیشتر از ساعات دیگر است و در نتیجه احتمال بروز آسیب های پوستی در این فاصله زمانی بیشتر خواهد بود. استفاده از کرم های ضد آفتاب می تواند از تماس اشعه های مضر نور آفتاب با سطح پوست جلوگیری کند، البته باید توجه داشت که هیچ ضد آفتابی نمی تواند صد در صد مانع آسیب نور آفتاب به پوست شود و بهترين توصیه در این زمینه، پرهيز از تماس مستقیم با نور مستقيم آفتاب است.
رییس مرکز بهداشت خوزستان افزود: مواجهه طولانی مدت با نور خورشید در کودکی زمينهساز بروز سرطان پوست در بزرگسالی است. همچنین افراد دارای پوست روشن 10 برابر بیشتر از دیگر افراد مستعد ابتلا به سرطان پوست هستند.
وي با اشاره به برنامه های آموزشی مرکز بهداشت استان در هفته مبارزه با سرطان، تصریح کرد: در این هفته زنگ سرطان در مدارس استان نواخته می شود و به این ترتیب آموزش هایی در زمینه راهکارهای مقابله با سرطان به جامعه ارائه می شود.
معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز درباره اجرای طرح پزشک خانواده در شش شهر خوزستان، اظهار كرد: در حال حاضر شرایط ارجاع بیمار به پزشک به گونه ای است که وقتی فردی به بیماری مبتلا می شود، به متخصص مراجعه می کند؛ این در حالی است که در طرح پزشک خانواده و نظام ارجاع، این فرد ابتدا باید به پزشک خانواده که یک پزشک عمومی است مراجعه کرده و پس از تشخیص بیماری، به متخصص ارجاع شود. برای تغییر این فرهنگ نیازمند فعالیت تبلیغاتی هستیم و همه افراد جامعه باید مجاب شوند كه بهترين راه حل براي درمان بیماری اين است كه تنها يك پزشک پاسخگوي بیمار باشد و سابقه درمانی بیمار هم نزد آن پزشک باشد.
رفیع با بیان اینکه جلوگیری از مصرف خودسرانه آنتی بیوتیک ها از مزایای اجرای طرح پزشک خانواده است، گفت: مصرف بی رویه و کنترل نشده آنتيبيوتيك ها موجب بروز مقاومت ميكروبي ميشود و مصرف بی مورد این داروها هم پروبيوتيكها كه ميكروبهاي مفيد درون بدن هستند را هم از بين ميبرد و موجب ایجاد ميكروبهاي مضر درون دستگاه گوارش انسان می شود؛ در نتیجه زمینه برای ابتلا به سرطان فراهم خواهد شد.
رئيس مركز بهداشت خوزستان افزود: پزشك خانواده طرحی بسیار عظيم است و يك سازمان به تنهایی نميتواند این طرح را اجرایی كند، بلكه لازم است همه سازمانهاي فرهنگي، از جمله رسانهها با اين طرح همكاري کنند. این طرح در شش شهر خوزستان اجرا شده و البته مشكلاتي هم وجود داشته است؛ به عنوان مثال سازمانهاي بيمهگر هزينههاي تيم پزشكان را تامين نكردند؛ همچنين پزشكان خصوصي حاضر به همكاري با اين طرح نبودند و به همين دليل با كمبود پزشك مواجه شديم. این مشکلات در خوزستان به عنوان استان پایلوت طرح شناسایی و به وزارت بهداشت و درمان گزارش شد و به زودی نسخه جدید طرح ابلاغ خواهد شد.
وی درباره درباره میزان شیوع بیماری مالاریا در استان، تصریح کرد: اینبیماری از مشکلات استان نیست و می توان گفت خوزستان مالاریاخیز نیست و مواردی که گاهی مشاهده می شود وارداتی است. از ابتدای سال تاکنون هم تنها چهار مورد مالاریا در استان مشاهده شده که هر چهار مورد هم وارداتی بوده اند. اکنون در حال انجام فعالیت هایی هستیم تا ثابت شود مالاریا در خوزستان ریشه کن شده است. پیک التور هم امسال به خوبی سپری شد و هیچ موردی از این بیماری در استان مشاهده نشد.
معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز درباره اجرای طرح "پزشک امین" توسط سازمان تامین اجتماعی، خاطرنشان كرد: وزارت بهداشت و درمان سیاست گذار اصلی سلامت در کشور است، در نتیجه برنامه هاي نظام سلامت هم بايد از سوی این وزارتخانه تدوین و اجرا شود. طرح پزشك امين كه توسط سازمان تامين اجتماعي مطرح شده طرح كاملی نيست و به نوعی موازی کاری با طرح پزشک خانواده است. ضمن اینکه طرح پزشک امین درمان محور است، این در حالی است که تاکید طرح پزشک خانواده بر موضوع پیشگیری است.
رفیع درباره معضل گرد و غبار در استان خوزستان گفت: خوشبختانه امسال ميزان گرد و غبار نسبت به سالهاي گذشته بسيار كاهش يافته است؛ با این وجود همچنان توصیه می شود که در روزهای غبارآلود افراد تا حد امکان در منزل بمانند، زیرا عدم مواجهه، بهترین راهکار برای پیشگیری از آسیب های این پدیده است.
وی با بیان اینکه بسیاری از عوارض گرد و غبار در دراز مدت بروز می کنند، افزود: بر اساس مطالعاتی که تاکنون درباره ماهیت ذرات گرد و غبار انجام شده، موردی مبنی بر وجود مواد رادیواکتیو در این ذرات به مرکز بهداشت استان گزارش نشده است.