برای حل مشکل بدهکاری بیمه ها باید هر چه سریع تر در طرح تحول نظام سلامت تجمیع منابع رخ دهد؛ هر دستگاهی باید به تعهدی که می پذیرد پایبند باشد ولی هم اکنون در مجموع، سازمان های بیمه گر 550 میلیارد تومان به دانشگاه بدهکار هستند
رییس دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز گفت: برای حل مشکل بدهکاری بیمه ها باید هر چه سریع تر در طرح تحول نظام سلامت تجمیع منابع رخ دهد؛ هر دستگاهی باید به تعهدی که می پذیرد پایبند باشد ولی هم اکنون در مجموع، سازمان های بیمه گر 550 میلیارد تومان به دانشگاه بدهکار هستند.
دکتر اسماعیل ایدنی در جمع خبرنگاران اظهار کرد: بحران بدهی بیمه ها یک معضل اساسی است که نظام سلامت درگیر آن است و باید در باره این بحران چاره اندیشی شود. این مساله باید مورد توجه افکار عمومی و کنشگر حوزه سلامت قرار گیرد.
وی افزود: این روزها در رسانه و مجلس شورای اسلامی بحث های جدی در خصوص تصمیم گیری برای چگونگی اختصاص تامین منابع مالی نظام سلامت میان دست اندرکاران مطرح است و ممکن است گاه مواضع مختلف و متضادی از بسیاری از دست اندرکاران این حوزه شاهد باشیم.
رییس دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز با بیان اینکه تامین حفظ و ارتقا سلامت آحاد مردم نباید تحت هیچ شرایطی دستخوش اختلال شود، گفت: تمام سیاست گذاری هایی که در حوزه سلامت انجام می شود باید در جهت این هدف کلی قرار گیرد و بستری فراهم شود تا سلامت مردم تامین و حفظ شود و ارتقا یابد.
ایدنی تصریح کرد: طرح تحول نظام سلامت یکی از دستاوردهای درخشان دولت تدبیر و امید است که در حوزه فعالیت های اجتماعی خود را نشان داده است. از اردیبهشت سال 93 شاهد اجرای این طرح هستیم که اجرای آن فازهای مختلفی داشت و همگرایی بسیار مناسبی در تمام حوزه ها به ویژه در حوزه ارایه دهنده خدمت تامین کنندگان تامین مالی نظام سلامت و سیاست گذاران و تصمیم سازان و تصمیم گیران رخ داد.
وی افزود: در حوزه سلامت، ارایه دهندگان خدمت شامل جامعه پزشکی و درمانی، تامین کنندگان دارو و ملزومات پزشکی، تامین کنندگان منابع مالی حوزه سلامت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی سه ضلع اصلی حوزه سلامت هستند که در ابلاغ طرح تحول نظام سلامت تمام این عناصر وحدت داشتند و تعهداتی را پذیرفتند.
رییس دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز ادامه داد: جامعه پزشکی و درمانی کشور به عنوان بخش عمده ارایه دهندگان خدمت در این حوزه فعالیت های مناسبی داشتند. بسیاری از پزشکان فعالیت های خود را در بخش های خصوصی رها کردند و به صورت تمام وقت در بیمارستان های دولتی و دانشگاهی مشغول به ارایه خدمات شدند.
وی افزود: یکی از تعهدات دانشگاه های علوم پزشکی کشور آن بود که تهیه دارو و ملزومات پزشکی از طریق خود بیمارستان ها انجام شود که این مساله موجب از میان رفتن واسطه هایی شد که ملزومات و تجهیزات پزشکی را با قیمتی چند برابر قیمت واقعی ارایه می دادند. این کار موجب کاهش قابل توجهی در هزینه تهیه ملزومات، دارو و بسیاری از تجهیزات مصرفی بیمارستان ها شد.
ایدنی گفت: علاوه بر آن، ما با دریافت حدود 7 تا 10 هزار دریافت خارج از تعرفه در نظام سلامت مواجه بودیم؛ در سال 91 و 92 بیش از 60 درصد هزینه سلامت از جیب مردم پرداخت می شد که در طرح تحول نظام سلامت به گونه ای برنامه ریزی، رفتار و سیاست گذاری شد که با توسعه خدمات به ویژه در بیمارستان های دولتی و بیمارستان های وابسته به وزارت بهداشت، بستری فراهم شد تا این پرداخت کاهش پیدا کند. این کار در نظام سلامت در اصطلاح OUT OF POCKETنامیده می شود و با این کار این رقم به 5 تا 6 درصد رسید.
وی گفت: با پوشش خوبی که داده شد، هزینه بسیاری از بیماری های صعب العلاج در بیمارستان های دانشگاهی به نحو قابل توجهی کاهش پیدا کرد؛ مثلا در خوزستان در سال 93 هزینه درمان بیماری های سرطانی را رایگان اعلام کردیم. همه ساله جمعیت قابل توجهی از جامعه به علت تامین هزینه های درمان بیماری ها ی خانمان سوزی مانند سرطان به زیر خط فقر سقوط می کردند که این چتر حمایتی ناشی از نتایج طرح تحول نظام سلامت بود.
رییس دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز افزود: اینها تنها بخشی از نتایج درخشان طرح تحول نظام سلامت بود. این طرح موجب شد جامعه ما در زمینه تامین عدالت در سلامت پیشرفت خوبی داشته باشد. هم اکنون میزان برداشت از جیب مردم برای دریافت خدمات در بیمارستان ها از 37 درصد به طور میانگین به 5.5 درصد رسیده است. یعنی کسانی که در شهرهای با جمعیت بیش از 20 هزار نفر زندگی می کنند باید 6 درصد و ساکنین شهرهای با جمعیت کمتر از 20 هزار نفر باید 5 درصد از هزینه درمانی خود را پرداخت کنند.
ایدنی با بیان اینکه حیات، تداوم و استمرار طرح تحول نظام سلامت نیازمند ادامه حمایت هر سه ضلع نظام سلامت است، گفت: طرحی که در سطح ملی تعریف شده است به همکاری فرابخشی شامل جامعه پزشکی، تهیه کنندگان دارو و تجهیزات و ملزمات پزشکی و کارکنان مراکز درمانی به عنوان ارایه دهندگان خدمت نیازمند است. همکاری تنگاتنگ و پویای منابع مالی سلامت که در حقیقت قسمت عمده اش در سازمان های بیمه گر تعریف می شود و در نهایت سیاست گذاری توسط تولیت طرح که مجلس و وزارت بهداشت هستند، صورت می گیرد. به طور کلی اگر سه ضلع نظام سلامت با همدیگر همکاری داشته باشند، می توانیم انتظار موافقت این برنامه ملی را داشته باشیم.
وی افزود: طرح تحول نظام سلامت در ابتدا با شتاب مناسبی شروع شد اما مسائلی که پس از آن پیش آمد، خدمت رسانی بی بدیلی که این طرح تاکنون داشته است را با چالش هایی به خصوص در مورد منابع رو برو کرده است. در این خصوص باید سیاست درستی اعمال شود تا نتایج درخشان طرح رو به افول نگذارد.
رییس دانشگاه علوم پزشکی اهواز با بیان اینکه نظام بیمارستان داری در نظام سلامت ما به شکلی است که بیمارستان های دانشگاهی و وابسته به وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی به صورت یک سیستم خودگردان هستند، تصریح کرد: بخشی از پرسنلی که در این سیستم فعالیت می کنند از بودجه عمومی دولت حقوق دریافت می کنند ولی سایر هزینه هایی که در بیمارستان ها و مراکز درمانی ایجاد می شود باید از طریق درآمد اختصاصی بیمارستان ها تامین شود. به طور مثال در تمام ساختار علوم پزشکی جندی شاپور اهواز حدود 7 هزار و 500 نفر از نیروهای شاغل در دانشگاه از بودجه عمومی دولت حقوق دریافت می کنند و حقوق 9 هزار و 500 نفر دیگر که در سیستم ما مشغول به کار هستند، به نوعی از درآمدهای اختصاصی دانشگاه باید تامین اعتبار شود.
ایدنی تاکید کرد: اگر به هر دلیل، تامین منابع مالی دچار مشکل شود ما در تامین اعتبار حقوق و مزایایی که شامل این 9 هزار و 500 نفر می شود دچار چالش می شویم. البته این مساله نه تنها در دانشگاه علوم پزشکی اهواز بلکه در تمام دانشگاه های علوم پزشکی دیگر وجود دارد.
وی گفت: مجموع طلب دانشگاه از دو بیمه سلامت ایرانیان و سازمان تامین اجتماعی که عمدتا تامین کننده و بیشترین مشتری مراکز درمانی ما هستند، در سال 94 مبلغ 180 میلیارد تومان و در سال 95 مبلغ 322 میلیارد تومان بوده است. اگر این مبلغ را با مبلغی که کمیته امداد و بیمه نیروهای مسلح به ما بدهکار است جمع کنیم به رقمی بیش از 550 میلیارد تومان در سال می رسیم.
ایدنی ادامه داد: طبق قانون، شرکت های بیمه موظف هستند که در ماه اول، ۶۰ درصد بهای اسناد ارسالی را پرداخت کنند و در مدت سه ماه نیز ۴۰ درصد باقیمانده را پرداخت کنند و اگر بیش از این زمان طول بکشد، بیمه باید هزینه تاخیر را معادل سود اوراق مشارکت پرداخت کند. البته ارقامی که قبل تر ذکر شد ارقام بدهی هایی هستند که خود سازمان های بیمه گر نیز تایید کرده اند و فکر می کنم در نهایت بیمه سلامت بدهی را پرداخت می کند.
رییس دانشگاه علوم پزشکی اهواز با اشاره به برخی برون سپاری های انجام شده در این دانشگاه افزود: جمع بدهکاری ما در واگذاری های انجام شده به شرکت های طبخ غذا، دارو و .. تا پایان مهرماه 294 میلیارد تومان است. به رغم آنکه از شهریور سال 94 تا امروز از بیمه ها طلبکار هستیم با سیاست هایی که دانشگاه ابلاغ کرد توانستیم تا اسفندماه 94 طلب پیمانکاران را تسویه کنیم، البته در زمینه دارو قراردادها تا اردیبهشت سال 95 و بدهی بازار نیز تا تیر و مردادماه سال 95 تسویه شدند.
ایدنی گفت: دانشگاه جندی شاپور از این جهات از بسیاری از دانشگاه های علوم پزشکی دیگر وضعیت بهتری دارد؛ اغلب دانشگاه ها توانسته اند تا پایان دی ماه 94 بدهی های خود را پرداخت کنند. دانشگاه علوم پزشکی اهواز نیز این هزینه های خود را از منابع دیگری تامین کرده است. در اغلب قراردادهایی که با پیمانکاران امضا شده است گفته شده که صورت وضعیت این پیمانکاران باید تا حداقل 3 ماه عقب بیفتد اما در بسیاری از قراردادها از اسفندماه سال 94 تاکنون صورت وضعیتی پرداخت نشده است.
وی گفت: تاکنون تلاش کرده ایم هیچ گونه خللی در تدارک و تامین خدمات طرح تحول نظام سلامت به وجود نیاید. واقعیت این است که این کار با دشوارهای بسیاری زیادی همراه است؛ تامین منابع یک ضلع اساسی در چرخه خدمات است. اگر به هر دلیلی تامین منابع کاهش پیدا کند، ممکن است مشتری ها و طرف حساب های ما دیگر حاضر نشوند به ما خدمات ارایه دهند. حدود 9 هزار و 500 نفر از کارکنان ما می توانند در صورت داشتن شرایط بهتر هر لحظه محل کار خود را ترک کنند و ما را با مشکلات جدی مواجه کنند.
رییس دانشگاه جندی شاپور اهواز با بیان این که ما در نظام تصمیم گیری مان دچار یک مشکل هستیم، به جای دور اندیشی دیر اندیشی می کنیم، افزود: انتظار داریم این چالش ها به نوعی حل شوند؛ منابع مالی طرح تحول نظام سلامت به جیب پزشکان و پرسنل دانشگاهی نرفته است، بیش از 80 درصد منابعی که در این طرح دیده شده بود در جهت حمایت از بیمار به دانشگاه ها اختصاص یافت و صرف اصلاح زیر ساخت ها شد و در حال حاضر بیش از 200 میلیارد تومان پروژه عمرانی در دانشگاه به طور مستقیم توسط خود ما کارفرمایی می شود.
ایدنی در خصوص علت پرداخت نشدن تعهدات مالی بیمه ها تصریح کرد: شرکت های بیمه علت این امر را نداشتن بودجه کافی اعلام کرده اند. در حال حاضر حدود 11 هزار میلیارد تومان به بیمارستان های وابسته به وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی بدهی دارند و می گویند در تامین منابع مالی دچار مشکل هستند.
وی ادامه داد: منابع مالی باید در محاسباتی که انجام می دهند محاسبه کنند که منابعشان چه مقدار است و چه مقدار هزینه به آنها تحمیل می شود. در اجرای طرح تحول نظام سلامت با توجه به نوع خدماتی که معرفی شده بود، انتظار می رفت که هزینه های سلامت تغییر کند. یک بازار 10 هزار میلیارد تومانی به نام دریافت غیرمتعارف و زیرمیزی وجود داشت که با اجرای طرح تحول سلامت، این گردش مالی حذف شد. بخشی از این دریافت به علت آن بود که تعرفه مصوب با قیمت واقعی خدمات اختلاف زیادی داشت و قبل از اجرای طرح این هزینه از جیب مردم پرداخت می شد.
رییس دانشگاه جندی شاپور اهواز تاکید کرد: در طرح تحول نظام سلامت قرار بود 5 میلیون نفر بیمه شوند اما در نهایت 10 میلیون و 700 هزار نفر بیمه شدند. در واقع 20 درصد از افزایش هزینه ها به علت افزایش تعداد افراد بیمه شده بود. وقتی به یک پزشک گفته می شود که به جای ویزیت 38 هزار تومانی و 40 هزار تومانی، خدمات را با 3600 تومان انجام دهد، طبیعی است که تقاضا برای خدمات افزایش یابد.
ایدنی ادامه داد: براساس گزارش های سازمان های بیمه گر، 5.8 درصد و براساس گزارش های ما 4.5 درصد افزایش تقاضا برای افزایش خدمات وجود داشته است. علاوه بر افزایش خدمات، در طرح مقرر شده بود که 5 میلیون نفر از اقشار آسیب پذیر که فاقد هر گونه بیمه هستند، بیمه شوند اما حدود 11 میلیون نفر بیمه شدند؛ به عبارتی کسانی که سقف درآمدی آنها از حدی که توان پرداخت هزینه درمانی خود را داشته باشند، بالاتر بود نباید بیمه می شدند و این مساله بار مالی طرح را افزایش داد.
وی گفت: کسی که سیاست گذاری می کند و متعهد می شود، باید هزینه ها را پرداخت کند و به سیاست های خود پایبند شود. زمانی که کتاب ارزش های نسبی اعلام شد، تمام عناصر شورای عالی بیمه خدمات درمانی آن را تایید کردند و ما به پزشکان و پرستاران اعلام کردیم که از امروز نرخ خدماتی که ارایه می دهند براساس آن کتاب تعیین شده است و بر این اساس پزشکان با ما قرار داد بستند و شروع به کار کردند. امروز نمی توانیم بگوییم که ارزیابی ما غلط بوده است بلکه حرفهای سازمان بیمه گر قابل قبول نیست زیرا آنها در محاسبه هزینه ها اشتباه کردند.
رییس دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز افزود: پرستاران و پرسنل ما خدمات را ارایه داده اند اما 5 ، 6 ماه است که پولی دریافت نکرده اند و من باید پاسخگوی پرسنل باشم. متاسفانه به علت ناپایداری منابع مالی طرح تحول نظام سلامت، اعتماد پزشکان به مدیران بیمارستانی و دانشگاهی متزلزل شده است زیرا قرار بود این افراد پول خود را یک ماهه دریافت کنند و امروز در دانشگاه علوم پزشکی اهواز تاخیر 7 ماهه در پرداخت این هزینه ها رخ داده است و به طور میانگین حدود 9 ماه در اغلب دانشگاه های علوم پزشکی کشور تاخیر در پرداخت اتفاق افتاده است.
ایدنی تاکید کرد: باید هر چه سریعتر تجمیع منابع رخ دهد و برای این مساله یک سیاست گذاری یکپارچه انجام شود. هر دستگاهی که تعهدی تعریف می کند باید به آن پایبند باشد. پذیرفتنی نیست که تعهدی را بپذیریم و سپس در تامین منابع مالی تاخیر ایجاد کنیم. این موضوع، اعتمادی که میان پزشکان و مراکز درمانی و سازمان های بیمه گر به وجود آمده است را خدشه دار می کند. در گام بعدی ما دچار ریزش نیرو خواهیم شد و پزشکان دیگر حاضر به کار کردن با ما نیستند. طرح تحول نظام سلامت یکی از دستاوردهای درخشان است و با این عدم هماهنگی ها در تامین منابع و پرداخت، اعتماد به طرحی که بخش زیادی از رنجی که مردم می برند را از بین برده است، با عدم تامین منابع مالی از بین می رود.