واژه تب زمانی استفاده میشود که دمای بدن از حد استاندارد آن بالاتر برود. درخصوص مسائل اجتماعی زمانی از این واژه استفاده میکنیم که مجموعهای از افراد نسبت به یک مسئله اجتماعی گرایش شدید نشان میدهند.
به گزارش فارس، پزشکان معتقدند که افزایش دمای بدن از حد معمول به معنای تب است و تب معمولا نشانه وجود یک بیماری در بدن فرد تبدار است که این بیماری غالبا نوعی از عفونت را شامل میشود، اما تب تنها یک بیماری نیست بلکه یک پدیده اجتماعی همهگیر یا به عبارت دیگر یک اپیدمی است که امروزه شاهد انواع گوناگونی از آن در سطح جامعه هستیم و بسته به حیطهای که با آن مرتبط است، گروههای مختلفی از افراد جامعه را مبتلا میکند. گاهی تب اجتماعی در محدوده خاصی از زمان رخ میدهد که مربوط به یک رویداد اجتماعی یا هر رویداد دیگری از هر نوع میشود که در مدت زمان معینی در حال وقوع یا برگزاری است و گروههای خاصی از اجتماع را درگیر خود میکند.
این نوع از انواع تب بسیار شناخته شده و رایج است که همه ما ممکن است حداقل یکبار در زندگی اجتماعی خود به آن دچار شده باشیم. رویدادها و حوادث روز کشور یا جهان در زمینههای فرهنگی، اقتصادی، سیاسی، ورزشی و غیره از جمله عوامل بروز تب به شمار میروند. اما همه این مسائل و موضوعات، از آنجا که افراد حاضر در یک اجتماع کوچک در حد یک خانواده و یا بزرگ در حد و اندازه کل جهان، را تحت تأثیر قرار میدهند، در زمان همهگیر شدن یک تب اجتماعی محسوب میشوند.
لطفا جوگیر نشوید
عیسی محمدزاده متخصص موفقیت و مدرس تکنولوژی موفقیت و مدیریت مستقر در آبادان در اینباره میگوید: در خصوص تب اجتماعی زمانی این واژه استفاده میشود که افراد در یک اجتماع علاقه بیش از حدی به یک مسئله نشان میدهند به طوریکه به صورت اپیدمی در آمده و افراد شروع میکنند از روی دست هم نگاه و تقلید کردن و آنقدر این حرکت را تکرار میکنند تا اینکه افراد زیادی به آن مبتلا شده و اعتیاد پیدا میکنند و در این مواقع اصطلاحا میگوییم تب اجتماعی به وجود آمده است.
وی میافزاید: خیلی وقتها تب اجتماعی را در قالب مدگرایی میبینیم و گاهی اوقات نیز آن را در قالبهایی شاهد هستیم که برای خانواده، جامعه و محیط ما پذیرفته شده است و گاهی نیست.
انواع تب اجتماعی
تب اجتماعی از نگاه استاد محمدزاده در انواع پسندیده و ناپسند از دیدگاه اجتماع مشاهده میشوند که غالب این تبهای اجتماعی در دسته دوم قرار میگیرند.
محمدزاده میگوید: یکی از مدلهای تب اجتماعی که میتوان نام برد تب عزاداری و پوشیدن لباس مشکی برای افرادی است که شاید حتی با این قبیل اعتقادات مذهبی آشنایی کافی نداشته باشند اما زمانیکه در موقعیتی قرار میگیرند که از دید جامعه مطلوب است در قالب این گروهها رفته و با آنها همراه میشوند و این یکی از انواع تب اجتماعی است که از دید اجتماع مورد پسند واقع شده و حتی تشویق هم میشود.
اما از انواع ناپسند آن همین مسئله استفاده از صفحات ممنوع وب است که اگرچه در کشور غیرقانونی اعلام شده و حتی با ایجاد قفلها یا اصطلاحاً فیلترهایی این صفحات از دسترس کاربران خارج میشوند اما به خاطر همین محدودیتها گرایش و تمایل به استفاده از آنها در بین اجتماع بالا رفته و شاهد پیوستن روز به روز افراد جامعه به اینگونه صفحات و وبسایتها هستیم.
تب در قالب قانون
استاد محمدزاده در خصوص تب اجتماعی نکته قابل توجهی را عنوان کرده و میگوید: یک نکته مهم در مورد تب اجتماعی این است که در فضای اجتماعی این مسئله ابتدا به عنوان تب معرفی میشود و هرچه پیش میرود مجموعهای از موازین قانونی دور آن را گرفته و به آن شکل قانونمند میدهند. یکی از نمونههای بارز این نوع تب مسئله ویدئو در کشور ماست که زمانی ورود آن به کشور ممنوع بود اما اکنون ما کارخانهجات تولید آن را در کشور داریم.
از مسائلی که در مورد تب اجتماعی باید به آن توجه شود این است که تب اجتماعی معمولاً در خصوص پدیدههایی رخ میدهد که درمورد آنها محدودیت وجود دارد. افراد در تب اجتماعی معمولا فقط به دنبال مهار کردن یک سری از هیجانات هستند و این دلیلی است که گاهی آن را ناپسند میپنداریم یعنی هدف خاصی را دنبال نمیکنند.
به عنوان مثال خیلی از افراد در جامعه امروزه تلفن همراه دارند اما همه آنها کارکرد آن را نمیدانند و گاهی فقط میخواهند آن را در دست بگیرند.
فواید ایجاد یک تب اجتماعی
محمدزاده معتقد است در بسیاری از موارد میتوان تب اجتماعی را به وجود آورد که متأسفانه در کشور ما خیلی روی این بخش کار نشده یعنی روی به وجود آوردن تب اجتماعی مثبت کم کار شدهاست. ما میتوانیم تبهای اجتماعی را درخصوص فرهنگ مطالعه، آداب معاشرت و صحبت کردن با دیگران، استفاده از وسایل عمومی و .... به وجود آورده و در مسیر اعتلای فرهنگ جامعه حرکت کنیم.
وی میگوید: تا به حال نهادی برای کار روی این مسائل در کشور وجود نداشته و این مشکلاتی را در این زمینه ایجاد میکند. از کمبودهایی که در کشور شاهد آن هستیم نبود مؤسسات یا سازمانهایی برای ترویج علوم اجتماعی، تربیتی و در مجموع علوم انسانی است و به همین خاطر جوانان ایرانی وقتی میخواهند در مسائل اجتماعی و فرهنگی رشد کنند دنباله رو افرادی میشوند که خود آنها شاید زیاد سالم نباشند یا اینکه این مسیر را سالم طی نکرده باشند.
ضعف در زمینه ایجاد یک تب سالم
از دیدگاه استاد محمدزاده از مواردی که ما در آن ضعیف کار کردهایم منع قلیان کشیدن است. وی میگوید: در کشور ما هنگامی که افرادی برای باهم بودن دور هم جمع میشوند بعد از استراحت و ناهار مشغول قلیان کشیدن میشوند. ما معمولاً در این زمینهها به جای فرهنگسازی محدودیت ایجاد میکنیم و قانونی تصویب میکنیم که همه قهوهخانه ها ممنوعیت عرضه قلیان داشته باشند، حال آنکه در اینجا این سوال پیش میآید که آیا منع عرضه قلیان باعث حذف کامل آن از زندگی مردم میشود یا قفل کردن صفحات اینترنتی باعث کم شدن سوء استفاده از وب می شود؟ خیر. زیرا همیشه بعد از ایجاد محدودیت فیلترشکنهایی به وجود میآیند که اثر آن محدودیت را خنثی میکنند. بنابراین باید به فکر متعادل کردن یک سری از محدودیتها باشیم تا این مسائل از بین بروند.
تب در سنین مختلف اجتماع
تب شخصیتهای کارتونی همان چیزی است که این روزها بسیار شاهد آن هستیم و در بین کودکان ما بسیار رایج و شایع است. شخصیتهایی همچون بن تن، مرد عنکبوتی و غیره امروزه به قهرمانان زندگی فرزندان ما تبدیل شدهاند که همه آرزویشان این است که مثل بن تن قوی و مثل مرد عنکبوتی خارقالعاده باشند.
استاد محمدزاده در این خصوص نیز نظری دارد که بسیار حائز اهمیت است: در مورد تب اجتماعی محدودیت سنی وجود ندارد و در هر فرهنگی و هر سنی این مسئله بروز میکند.
در خصوص نوجوانان و کودکان عمده دلیل بروز تب اجتماعی این است که بنیانهای خانوادگی ما محکم و با اصالت نیستند و در این خانوادهها آموزشهای صحیحی داده نمیشوند و الگوهای مثبتی به فرزندان ارائه نمیشوند.
تب اجتماعی سرشار از هیجان است و فرزندان هم به دنبال کنترل و مهار هیجانات خود هستند تا آنها را بروز بدهند و همین امر باعث میشود که به سمت شخصیتها و قهرمانانی مثل بن تن و مردعنکبوتی گرایش پیدا کنند که در اوج هیجان، قهرمان یک داستان هستند و دیگران آنها را دوست دارند و به آنها احترام میگذارند و کودکان از آنها الگوپذیری میکنند.
در خصوص کودکان و نوجوانان بهترین راه این است که از سنین حدود چهارسالگی به بعد به معرفی و ارائه الگوها و فرهنگهای مثبت بپردازیم اما این کار را هرگز با زور و اجبار انجام ندهیم. مثالی که در این زمینه میتوانیم ذکر کنیم نداشتن الگو درخصوص نماز خواندن است که فرزندان تنها برای رفع تکلیف آن را انجام میدهند.
پاشویه فرهنگی
به نظر میرسد که مهمترین و بهترین راه در جلوگیری از بروز چنین تبهایی علاوه بر الگوسازی برای جوانان و نوجوانان، رفع یا کم کردن محدودیتهاست. محدودیت همواره موجب گرایش افراد به آن چیزی میشود که از آن منع شدهاند و این امر باعث پیدایش اختلالات اجتماعی به ویژه در زمینه اخلاقی و همچنین تخطی از قانون در افرادی میشود که نسبت به استفاده از چیزی یا حیطهای، در دام محدودیت گرفتار شده باشند.
چنانچه تب ادامه پیدا کند نگرانیها نسبت به سلامت جسم افزایش مییابد. در حیطه پزشکی ثابت شده که تب نشانه وجود یک بیماری غالبا از نوع عفونت است. حال اگر در اجتماع نیز تبهایی از نوع مذموم و ناپسند یا بهتر است بگوییم از نوع غیرقانونی آن به طور مداوم در میان اقشار جامعه دیده شود آیا باید نگران وضع سلامت جامعه باشیم؟
گاهی میتوان تب اجتماعی را با فرهنگسازی معالجه و از ادامه پیشروی آن جلوگیری کرد. تبهایی مانند تب جراحی پلاستیک در بین افراد جامعه، تب پوشیدن تنها یک رنگ خاص در مقطع خاصی از سال، تب تند بحثهای سیاسی در مقاطعی که رویدادهای سیاسی مهم کشور در حال اجرا هستند و... .
هیچ شکی نیست که نقش اصلی و اساسی را در این زمینه مسئولان فرهنگی ایفا میکنند و برنامههای مورد نیاز برای جلوگیری از بروز چنین پدیدههایی را آنها باید طرحریزی کنند. اینکه تا چه حد موفق
هستند را تنها زمان به ما نشان میدهد.