برنامه غذایی ویژه فصل گرما برای مقابله با گرمازدگی

یک کارشناس تغذیه گفت: کاهش مایعات در بدن، عامل اصلی بروز گرمازدگی است و همزمان با از دست دادن مایعات، سدیم و املاح معدنی نیز دفع می‌شود، بنابراین آب به طور صرف نمی‌تواند جایگزین مناسبی برای مواد از دست رفته بدن شود.

علیرضا جهان‌نیا اظهار کرد: امروزه تقریبا همه ما با راه‌های پیشگیری از گرمازدگی آشنایی نسبی داریم ولی آنچه شاید برخی افراد ندانند، لزوم ایجاد تغییر در رژیم غذایی، به تناسب فصل و درجه حرارت محیط پیرامونی افراد است.

وی افزود: در حالت عادی درجه حرارت بدن انسان بین 36 تا 38 درجه است ولی اگر دمای بدن به مدت طولانی و تحت تاثیر دمای محیط و متابولیسم به بیش از 40 درجه افزایش یابد، فرد به عوارضی دچار خواهد شد که به "گرمازدگی" معروف است و در این رابطه باید روی میزان و زمان استفاده از برخی مواد غذایی تجدید نظر کرد.

کارشناس تغذیه بیمارستان گلستان اهواز گفت: دوری از تابش مستقیم آفتاب در روزهای گرم سال و استفاده از از كلاه و عینك آفتابی مناسب برای اجتناب از گرمازدگی بسیار مناسب است ولی تغذیه نیز در رفع گرمازدگی بسیار مهم است و یكی از مواد غذایی كه نقش بسیار پررنگ و حیاتی در فصل گرما ایفا می‌كند، آب است.

جهان‌نیا تصریح کرد: کاهش مایعات در بدن، عامل اصلی بروز گرمازدگی است و همزمان با از دست دادن مایعات، سدیم و املاح معدنی نیز دفع می‌شود، بنابراین آب به طور صرف نمی‌تواند جایگزین مناسبی برای مواد از دست رفته بدن شود و بهتر است مقداری نمک یا آب‌لیمو به آب نوشیدنی اضافه شود.

وی گفت: مصرف قند نیز به دلیل این‌که هضم آن نیاز به آب دارد، موجب کاهش میزان آب بدن می‌شود بنابراین مصرف نوشیدنی‌های شیرین مانند نوشابه و شربت در گرما توصیه نمی‌شود.

این کارشناس تغذیه ادامه داد: نوشیدنی‌های کافئین‌دار مانند قهوه و چای نیز موجب از دست دادن آب بدن می‌شود و توصیه می‌کنیم کسانی که عادت به نوشیدن چای دارند در صورت امکان چای کمرنگ مصرف کنند.

وی گفت: استفاده از سبزیجات و میوه‌ها از قبیل هندوانه، طالبی و خربزه، یکی از راه‌های تامین آب مورد نیاز بدن در فصل گرما است و همچنین استفاده از عرقیاتی که طبع خنک دارند، مانند عرق بیدمشک و کاسنی می‌تواند بسیار مفید باشد.

جهان‌نیا افزود: كودكان و سالمندان در این زمینه، آسیب‌پذیرتر هستند. كودكان از طرفی به دلیل محدودیت توان جسمی و از طرف دیگر به دلیل فعالیت و جنب و جوش مستمر آب بیشتری از دست می‌دهند، همچنین سالمندان (افراد بالای 60 سال) دیرتر از زمان واقعی احساس تشنگی می‌كنند و از سوی دیگر رغبت زیادی به مصرف آب و مایعات ندارند بنابراین برای جلوگیری از بروز گرمازدگی در این افراد، مصرف روزانه حداقل 8 تا 10 لیوان آب، چای كمرنگ یا آب‌میوه طبیعی ضروری است و باید نسبت به آن‌ها توجه ویژه‌ای صورت بگیرد.

وی ادامه داد: ورزشكاران و كارگران كه برای مدت طولانی در تماس با گرما هستند، نسبت به افراد معمولی شرایط خاصی دارند چرا که ورزش کردن و کار بدنی در گرما دشوار است و ورزشکار مجبور است فشار بیشتری را تحمل کند.

کارشناس تغذیه بیمارستان گلستان اهواز به ورزشکان توصیه کرد: هنگام ورزش در هوای گرم، به تامین آب مورد نیاز بدن توجه ویژه داشته باشند. نوشیدن آب را قبل از ورزش کردن آغاز کنند و هنگام ورزش نیز هر 15 تا 20 دقیقه مقداری آب بنوشند.