فرجام برجام، رونق اقتصادی، توسعه گردشگری

با به فرجام رسیدن برجام و رفع تحریم های هسته ای، موضوع رونق اقتصادی، تحقق اهداف اقتصاد مقاومتی و توسعه پایدار کشور بیش از پیش در رسانه ها مطرح است، پرسش اینجاست چه راهکاری برای تحقق این اهداف عملی تر است؟

اقتصاددانان معتقدند سرمایه گذار ترسو است و ﺟﺎﻳﻲ سرمایه گذاری ﻣﻲ کند ﻛــﻪ ﺍﻣﻨﻴﺖ باشد، صنعت گردشگری نیز با وجود شاخص هایی مانند امنیت، ثبات سیاست ها و مدیریت، رونق و توسعه می یابد.

آمارهای جهانی صنعت گردشگری را دومین صنعت پردرآمد می خوانند و از حوزه سلامت به عنوان سومین بازار پردرآمد در جهان یاد می شود که در کشورهای پیشرفته بیش از ۱۰درصد از تولید ناخالص ملی را تشکیل می دهد.

بر اساس اهداف کمی و چشم انداز 20 ساله جمهوری اسلامی ایران در توسعه گردشگری، سهم ایران از شمار گردشگران جهان از 9 صدم درصد در سال 83 باید به 1.5 درصد در سال 1404 یعنی حدود 20 میلیون گردشگر افزایش یابد.

بر این اساس، سهم ایران از درآمد گردشگری جهانی نیز از هفت صدم درصد سال 83 باید به دو درصد در سال 1404 افزایش یابد به گونه ای که ایران در سال 1404 سالانه نزدیک به 25 میلیارد دلار از صنعت گردشگری درآمد کسب کند.

بر اساس آمار سازمان جهانی جهانگردی (WTO)، فرانسه با 83 میلیون گردشگر، ایالات متحده آمریکا با 67 میلیون، جمهوری خلق چین با 57.5 میلیون، اسپانیا با 57.7 میلیون گردشگر و ایتالیا با 46.4 میلیون گردشگر خارجی، در ردیف پنج کشور برتر جهان در سال 2012در زمینه جذب گردشگر قرار گرفته اند.

بر اساس این آمار، ترکیه با 35.7، آلمان با 30.4 ، انگلستان با 29.3، روسیه با 25.7 و مالزی با 24.7 میلیون گردشگر، در ردیف کشورهای ششم تا دهم در جذب گردشگر در سال 2012 قرار گرفته اند.

از میان بخش های مختلف صنعت گردشگری می توان از گردشگری سلامت و درآمدهای سرشار آن یاد کرد.

گردشگری سلامت در سال 2012، 100 میلیارد دلار درآمدزایی داشته و در همین سال سهم کشورهای اسلامی از درآمدهای جهانی گردشگری سلامت تنها 3 میلیارد دلار و ایران 350 میلیون دلار بوده است.

این میزان درآمد با وجود جاذبه ها و قابلیت های ایران بسیار ناچیز است، زیرا بر اساس بررسی های انجام شده هر گردشگر سلامت در ایران سه برابر گردشگران عادی ارز آوری دارد.

چشمه های آب گرم و سرد معدنی، پیشرفت های تکنولوژیکی و علمی پزشکی، گیاهان دارویی و طب سنتی، اقلیم های ویژه جغرافیایی و زیست بوم های گوناگون از ظرفیت هایی است که می توان از آن در راستای توسعه گردشگری سلامت از آن استفاده کرد.

گزارش های منتشر شده اتحادیه بیمارستان های خصوصی مالزی روشن می کند که تعداد گردشگران درمانی در این کشور با رشد محسوسی از 75 هزار و 210 بیمار در سال 2001 به بیش از 296 هزار و 687 بیمار در سال 2006 افزایش یافت.

این حجم بالای تقاضا در همان سال نزدیک به 59 میلیون دلار درآمد نصیب اقتصاد ملی این کشور کرد.

هند کشور شاخص دیگر در حوزه گردشگری درمانی، گزارش داده است که تنها در سال 2005 حدود 500 هزار بیمار خارجی برای دریافت خدمات درمانی به این کشور سفر کردند درحالی که این تعداد در سال 2002 تنها 150 هزار نفر بود.

همچنین برآورد شده است که این صنعت با رشد سریعی که دراین کشور داشته، تنها در سال 2012 درآمدی بیش از 2.2 میلیارد دلار عاید اقتصاد ملی هند کرد.

طبق بررسی های آماری ارائه شده از سوی اتحادیه توریسم درمانی هند و کمپانی مک کینزی، هر سال کشورهای بیشتری به شمار مقصدهای توریسم درمانی می پیوندند.

طبق همین بررسی ها روشن شده است که رشد این صنعت از حدود 40 میلیارد دلار درآمد درسال 2004 به 100 میلیارد دلار درآمد درسال 2012 افزایش یافت.

بر اساس آمار می توان به راحتی دریافت که ایران نیز با وجود داشتن جاذبه ها و زیرساخت های فراوان در توسعه صنعت گردشگری، تاکنون نتوانسته است از این زیرساخت ها به نحو مطلوب در راستای تحقق اهداف اشتغال و رونق اقتصادی بهره گیری کند.

توزیع نامناسب زمان سفر گردشگران داخلی، ناشناخته ماندن برخی جاذبه ها و مقاصد گردشگری، وجود مشکلاتی در مسیر صدور ویزای سفر برای گردشگران خارجی، کامل نبودن زیرساخت ها در برخی شهرها، منفی بودن نگاه برخی مدیران به این صنعت درآمدزا و مشکلات دیگر باعث شده است تا در مقایسه با جمعیت حدود 80 میلیونی ایران، آمار گردشگران ورودی به کشور کم باشد.

در میان انواع دیپلماسی نوین اعم از دیپلماسی عمومی، دیپلماسی رسانه ای و دیپلماسی آموزش، دیپلماسی فرهنگی از اهمیت ویژه ای برخوردار است.

دیپلماسی فرهنگی به کشورها اجازه می دهد که با استناد به عناصر کلیدی و نفوذ دولت های خود، به طور مستقیم با مخاطبان خارجی، به انضمام مردم معمولی و رهبران افکار، در ارتباط باشند.

نفوذ بر روی توده های خارجی و آوردن آنها به صحنه بین المللی، به منظور فراهم آوردن فشار موثر به دولتهای آنها، در نظر گرفته می شود.

محمدعلی نجفی رئیس پیشین سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری کشور نیز در روزهای نخستین فعالیت دولت یازدهم از دیپلماسی فرهنگی برای رونق صنعت گردشگری کشور سخن گفت و گفت:با بهره گیری از این فرصت، گام های موثری در توسعه پایدار صنعت گردشگری برداشته می شود.

امید است، دولت یازدهم نیز با رفع موانع رونق این صنعت، گام های موثری در راستای تحقق اقتصاد مقاومتی، توسعه پایدار اقتصادی و رونق اشتغال پایدار بردارد.