مسوول انجمن دوستداران ميراث فرهنگي بهبهان: عزاداري و بزرگداشت فرهنگ عاشورا در بهبهان از قرن پنجم هجري زماني كه عضدالدوله ديلمي پايتخت بهاري خود را بهبهان و شهر «ارگان» قرار داد در اين شهر گسترش پيدا كرد.
دولتي مختاران در گفتوگو با ايسنا، گفت: از آن تاريخ به بعد مردم بنا به سنت در ماه محرم و صفر عزاداري كرده و به سينهزني و روضهخواني ميپردازند و همه از زن و مرد و بزرگ و كوچك لباس مشكي ميپوشند. در ذيالحجه نيز به پيشواز اين ماه ميروند به طوري كه هر تازه واردي كه وارد بهبهان شود ميبيند كه محيط براي گسترش فرهنگ عاشورا آماده است.
وي خاطرنشان کرد: بهبهان يك شهر سنتي و مذهبي است و تعداد زيادي مسجد و حدود 60 امامزاده در اين شهر وجود دارد. هنگام عزاداري بعضي از اين امامزادهها به شدت شلوغ ميشوند. هر محله متناسب با سنتهاي خود به عزاداري ميپردازد و حتي نوعي رقابت را هم در اين مراسم بين مردم ميتوان ديد.
این دوستدار ميراث فرهنگي گفت: از عصر اولين روز محرم و بعد از تعطيلي مغازهها ميادين براي عزاداري فعال ميشوند. بعد از پيشرفت دستگاهها و سيستمهاي صوتي هر محله دستگاه خود را براي عزاداري آماده ميكند. به اين ترتيب از شب اول محرم هياتها به سينهزني و روضهخواني ميپردازند و هر چه اين شبها به شب تاسوعا و عاشورا نزديكتر ميشوند هياتهاي عزاداري منسجمتر و بيشتر به سمت امامزاده حركت ميكنند.
مختاران در خصوص نوع عزاداري مردم بهبهان گفت: مهمترين و معروفترين نوع سينهزني مردم بهبهان "سه سنگ" نام دارد كه عزاداريان سه بار دستهاي خود را با ريتم خاصي به سينه ميزنند. اين نوع سينهزني در ابتدا در بهبهان شكل گرفته و بعد هم به شهرهاي ديگر گسترش پيدا كرد. حتي اين نوع سينهزنی در هنگام جنگ در خرمشهر رواج زيادي داشت.
او ادامه داد: هياتهاي روضهخواني در حسينيهها٬ مساجد و حتي در صحن امامزادههاي اين شهر عصرها برگزار ميشوند و شبها نيز به سينهزني ميپردازند.
وي در خصوص نذرهاي مردم بهبهان در اين ماه گفت: بعضي از مردم در 13 روز اول محرم نذري ميدهند. يعني علاوه بر دهه اول محرم سه روز بعد از آن را نيز عزاداري كرده و نذري هم ميدهند. به دليل خرماي فراوان در بهبهان در نذورات مردم اين شهر از اين محصول استفاده فراواني ميشود. به اين ترتيب كه خرما را در روغن با آرد گندم به صورت رنگينك درميآورند. بعد آن را به صورت بيضي شكل درآورده و بين همسايهها تقسيم ميكنند.
مختاران ادامه داد: از نذرهاي ديگر مردم بهبهان باقلا است كه آن را با نان كوچكي به نام "بل بل" بين مردم و عزاداران تقسيم ميكنند. البته اين نان قديمي در صورتي كه در پخت آن از خميرمايه استفاده شود كمي نرم و ترش ميشود كه در بين مردم به "كوتلک" معروف است. اين دو نوع نذر از قديميترين نذرهاي بين مردم بودكه اخيرا كمرنگ شده و نذرهايي مثل پلو و خورشت جايگزين آن شده است.
مختاران به ساير نذور بين مردم بهبهان اشاره كرد و اظهار داشت: بعضي خانوادهها هم "حجله" درست ميكنند و معتقدند در شب عاشورا حضرت قاسم فرزند امام حسن (ع) در آن شب ازدواج ميكند. اين "حجله" را رنگي كرده و با پارچه و شاخههاي نارنج و ليمو تزيين ميكنند و روضهاي ميخوانند كه به "روضه عروسی قاسم" مشهور است.
وي در خصوص نوع عزاداري مردم بهبهان در روز تاسوعا و عاشورا گفت: در تاسوعا هياتها از صبح به عزاداري ميپردازند. بعد ازناهار و استراحت از غروب مجددا عزاداري و سينهزني آغاز ميشود. در شب عاشورا مردم تمام شب را بيدار ميمانند. اين شب بين مردم به "شو شوروزک" معروف است. يعني شبي كه مثل روز مردم در آن فعال هستند و نميخوابند و عزاداري ميكنند و تعداد زيادي از مردم شب را براي عزاداري چاي درست ميكنند و نذري ميدهند. در اين شب ناني بسيار قديمي پخته ميشود به نام "تبدو" كه نوعي نان گرد تنوري با كنجد است و با روغن حيواني چرب ميشود و به عنوان نذر بين خانهها تقسيم ميشود. بعضي خانوادهها هم در اين شب حليم درست كرده و با روشن شدن تدريجي هوا و نزديك صبح آن را بين عزاداران تقسيم ميكنند.