محمدرضا فلاحزاده، استاندار وقت یزد، دی 1391 در پاسخ به این سؤال خبرنگار گلشن که «چرا طبس را از آب کارون محروم کردهاید؟»، گفته بود: علت عدم بهرهمندی طبس از محل طرح انتقال آب را از مشاور این طرح سؤال کردم که عنوان کردند باتوجه به اینکه خط انتقال آب دریای خزر به استان خراسان جنوبی از بین شهرستانهای طبس و فردوس عبور میکند، شهرستان طبس نیز از محل این خط بهرهمند خواهد شد؛ خط انتقال آب از کارون از سمت استان اصفهان و شهرستان نائین تا شهرستان خوربیابانک نیز میرسد که از این مسیر هم میتواند آب به طبس منتقل شود.
شهرستان طبس اکنون هجدهمین سال خشکسالی را سپری میکند و قهر طبیعت هم گویا با این شهرستان آشتیناپذیر است؛ انتقال آب به طبس تنها راهحل مؤثر برای رفع معضل بیآبی در این شهرستان است، اما در این زمینه بررسی حرفها و وعدههای مسئولان که طی 5 سال اخیر در «گلشن» منتشر شده خالی از لطف نیست.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی گلشن، بیشتر احساس شد که منابع آبی آن بهتدریج تحلیل رفت و سال به سال هم با خشک شدن یا کمآب شدن چشمهها، قناتها و چاهها، حاد بودن قضیه نمایانتر شد؛ در این شرایط، سالهاست که انتقال آب از خارج از طبس ذهن مسئولان را برای جبران کمآبی در این شهرستان تشنه، به خود درگیر کرده است.
شهرستان طبس اکنون هجدهمین سال خشکسالی را سپری میکند و قهر طبیعت هم گویا با این شهرستان آشتیناپذیر است، بهطوری که هر چند شاهد بارندگیهایی هستیم، اما میزان آن به قدری کم است که شکافهای عمیق ناشی از خشکسالی که در نقطه نقطه این شهرستان ایجاد شده پر نخواهد شد.
انتقال آب به طبس تنها راهحل مؤثر برای رفع معضل بیآبی در این شهرستان است، اما در این زمینه بررسی حرفها و وعدههای مسئولان که طی 5 سال اخیر در گلشن منتشر شده خالی از لطف نیست.
علیرضا محمدزاده، مدیر امور آب و فاضلاب طبس طی مصاحبهای با گلشن در شهریور 1391 اخطار داده بود که ذخایر آب زیرزمینی شهر طبس دارای بیلان منفی و در حال نزدیک شدن به نقطه پایان است که باید ضمن مدیریت مصرف، برای تداوم حیات طبس، هر چه زودتر آب از سایر نقاط کشور به این شهرستان منتقل شود.
محمدعلی عبداللهزاده، نماینده مردم طبس در مجلس هم در تذکر شفاهی به وزیر نیرو طی نشست علنی مجلس در مهر 1391 که در پایگاه اطلاعرسانی گلشن نیز منتشر شد، گفته بود: علیرغم اینکه انتقال آب به شهرستان طبس از محل خط دوم انتقال آب به استان یزد دارای مصوبه شورای عالی آب میباشد، اما متأسفانه شهرستان طبس از سهم انتقال آب به استان یزد محروم است.
شاید کش و قوس الحاق و انتزاع طبس موجب تصمیم مدیران یزدی مبنی بر عدم بهرهمندی طبس از خط انتقال آب به استان شده بود، ولی بهنظر میرسد دخالت این مباحث در موضوع حیاتی و مهمی مانند پروژه ملی انتقال آب اشتباه بوده و آثار و پیامدهای جبرانناپذیری درپی دارد.
سیدابراهیم مهاجریانمقدم، امام جمعه طبس در خطبههای نماز جمعه 24 آذر 1391 نیز گفته بود که بهرهمندی طبس از خط دوم انتقال آب به استان یزد حق مردم این شهرستان است و نمیگذاریم حق مردم تضییع شود.
محمدرضا فلاحزاده، استاندار وقت یزد، دی 1391 در مصاحبه اختصاصی با گلشن ، در پاسخ به این سؤال خبرنگار گلشن که «چرا طبس را از آب کارون محروم کردهاید؟»، گفته بود: علت عدم بهرهمندی طبس از محل طرح انتقال آب را از مشاور این طرح سؤال کردم که عنوان کردند باتوجه به اینکه خط انتقال آب دریای خزر به استان خراسان جنوبی از بین شهرستانهای طبس و فردوس عبور میکند، شهرستان طبس نیز از محل این خط بهرهمند خواهد شد؛ خط انتقال آب از کارون از سمت استان اصفهان و شهرستان نائین تا شهرستان خوربیابانک نیز میرسد که از این مسیر هم میتواند آب به طبس منتقل شود.
اما احمد طالبیانمقدم، فرماندار وقت شهرستان طبس طی سخنانی در دی 1391 از تریبون نماز جمعه تصریح کرده بود که با پیگیری استاندار یزد، جلسهای با محمد نامجو وزیر نیرو در روز دوشنبه 18 دی 1391 در تهران ترتیب داده شد که امام جمعه طبس و نماینده مردم طبس در مجلس طی سخنانی در این جلسه خواستار بهرهمندی شهرستان طبس از خط دوم انتقال آب به استان یزد شدند که وزیر نیرو در این جلسه دستور داد تا باید حتماً مردم شهرستان طبس از خط دوم انتقال آب به استان یزد بهرهمند شوند.
طالبیانمقدم در این سخنان خود گفته بود: مقرر شده تا نتیجه نهایی بررسیها برای انتقال آب به شهرستان طبس ظرف دو ماه آینده و حداکثر تا پایان سال 1391 به اطلاع مردم شهرستان طبس برسد.
مهاجریانمقدم، 11 بهمن 1391 هم طی سخنانی در جلسه شورای اداری شهرستان طبس تصریح کرده بود: وجود سد در طبس بهانه خوبی برای تصمیم مسئولان استان یزد مبنی بر عدم بهرهمندی شهرستان طبس از خط دوم انتقال آب به استان نیست و باید شهرستان طبس قطعاً از خط دوم انتقال آب به استان یزد بهرهمند شود؛ بیان مباحثی مانند انتقال آب به شهرستان طبس از دریای خزر و یا از مسیر استان اصفهان، کاملاً انحرافی بوده و به هیچ عنوان مورد قبول نیست.
امام جمعه خاطرنشان کرده بود: چگونه دولت با این هزینه کلان و حتی با شکافتن کوههای چهارمحال و بختیاری آب را از رود کارون به مرکز کشور و بسیاری از استانها منتقل کرده، هزینه نداشته، و حالا نوبت به طبس که رسیده هزینه دارد؛ چگونه است که وقتی مباحث دیگر مطرح است میگویید فاصله طبس تا یزد 400 کیلومتر نیست و کمتر است، و حالا که بحث انتقال آب به طبس مطرح میشود میگویید طبس تا یزد 400 کیلومتر فاصله دارد.
عبدالهزاده، نماینده مردم طبس در مجلش 18 تیر 1392 طی سخنانی در جلسه شورای اداری طبس بیان کرده بود: قطعاً هیچگاه از سهم آب شهرستان طبس از محل خط دوم انتقال آب سرشاخههای کارون به استان یزد نمیگذریم چراکه این یک موضوع ملی است و انتزاع شهرستان طبس از استان یزد تأثیری در آن ندارد؛ با مجوز وزیر نیرو، بسیاری از مقدمات برای بهرهمندی طبس از خط دوم انتقال آب سرشاخههای کارون به استان یزد انجام شده است که این موضوع را با جدیت پیگیری میکنم.
سیدمجتبی عراقیزاده، مدیرعامل وقت شرکت آب و فاضلاب خراسان جنوبی در 28 مرداد 1392 طی مصاحبهای با گلشن با اشاره به بحران جدی کمآبی در شهرستان طبس، گفته بود: اجرای خط دوم انتقال آب سرشاخههای کارون به استان یزد و امتداد آن تا شهرستان طبس، بهترین راهکار برای رفع بحران کمآبی در طبس است که این موضوع بهطور جدی در حال پیگیری است.
علیرضا محمدزاده، مدیر امور آب و فاضلاب شهر طبس طی مصاحبهای با گلشن در 25 فروردین 1393 رسماً اعلام کرد که تصفیهخانه آب شرب شهر طبس بهصورت آزمایشی و با یکسوم ظرفیت، وارد مدار بهرهبرداری شده و در حال حاضر آب لولهکشی داخل منازل این شهر، قابل شرب است.
اما افسوس که این وضعیت چند هفته بیشتر به طول نیانجامید و با افزایش میزان مصرف مشترکان به دلیل آمدن فصل گرما، به ناچار از آب چاهها برای تأمین آب شهر طبس استفاده شد که کاهش کیفیت آب را در پی داشت.
برای فرستادن آب باکیفیت به لولهکشی منازل شهر طبس، تصفیهخانهای با هزینه 20 میلیارد تومان احداث شد و پس از کشوقوسهای فراوان به بهرهبرداری رسید؛ اما طولی نکشید که باز کیفیت آب لولهکشی شهر به حالت قبل و حتی بدتر از قبل بازگشت، بهطوری که شهروندان طبسی به ناچار دوباره ظرف آب به دست، به سمت جایگاههای برداشت آب روانه شدند.
اکنون ماههاست که با خشک شدن سد نهرین که محل تأمین آب تصفیهخانه شهر طبس بود، چراغ این تصفیهخانه خاموش است.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای خراسان جنوبی در شهریور 1393 به خبرنگار گلشن گفته بود که طرح باروری ابرها بهمنظور جبران کمآبی در طبس اجرا میشود اما گویا این طرح هم در حد حرف و فقط بر روی کاغذ بود.
حسین امامی، مدیرعامل شرکت آب منطقهای خراسان جنوبی در اردیبهشت 1394 طی سخنانی در همایش تجلیل از شوراهای اسلامی شهر و روستای خراسان جنوبی خاطرنشان کرده بود: نیاز آبی شهرستان طبس برای افق 1425 حدود 28.5 میلیون مترمکعب پیشبینی شده که از محل خط دوم انتقال آب به استان یزد تأمین خواهد شد.
پایگاه اطلاعرسانی گلشن طی گزارشی در آبان 1394 با عنوان «آب، مهمترین مشکل وسیعترین شهرستان کشور»، اعلام کرده بود که: طبس بهعنوان وسیعترین شهرستان کشور تابستان امسال گرمای 50 درجه را تجربه کرد و مسئولان برای تأمین آب شرب این شهر مجبور به استفاده از ذخایر سد نهرین شدند، اما مدتیست ذخایر این سد به صفر رسیده؛ حالا تنها راه، تأمین آب طبس از خارج از استان است اما تا عملی شدن این روش، مسیری طولانی در پیش است و این موضوع نگرانی مردم را ادامهدار کرده است.
مهدی اخوانصفار فرماندار طبس هم در آبان 1394 طی سخنانی در حضور عبدالرضا رحمانیفضلی، وزیر کشور تصریح کرده بود که مهمترین درخواست مردم و مسئولان طبس، تحقق سهم این شهرستان از خط دوم انتقال آب سرشاخههای کارون به فلات مرکزی ایران است.
اما آخرین خبر اینکه رحیم میدانی، معاون امور آب و فاضلاب روستایی وزارت نیرو گفته که در مناطق کمآبی مانند طبس در مدیریت مصرف باید همتی جدی بهکار گرفت و از روشهای آبیاری غرقابی و کاشت محصولاتی که مناسب اقلیم نیست پرهیز کرد.
وی گفته که وزارت نیرو در پی یافتن راه حلهایی برای رفع مشکل کمآبی در استانهای کمآب است و در این زمینه خراسان جنوبی و شهرستان طبس جزو اولویتهای وزارت نیرو برای تأمین آب است.
امامی، مدیرعامل شرکت آب منطقهای خراسان جنوبی هم امروز در گفتوگو با خبرنگار گلشن در مورد آخرین وضعیت طرح انتقال آب به شهرستان طبس، هیچ اطلاعاتی ارائه نداد و گفت: این موضوع بهزودی به جاهای خوبی میرسد و هر وقت به نتایج مورد نظر رسیدیم آن را اعلام خواهیم کرد.
همه این حرفها بیان شده و سالهاست که تکرار میشود، ولی آنچه که هر انسان هوشمندی در وضعیت شهرستان طبس مییابد این است که دیگر حرف و امید دادن مشکل دهان باز خشک زمینهای ترک خورده طبس را درمان نمیکند و درمان آن فقط با عمل امکانپذیر است، ولی انگار باز هم شرایط فعلی طبس مصداق «آنچه به جایی نرسد فریاد است» میباشد.
به هر حال امید آن میرود تا صدای فریاد زمینهای خشکیده طبس به گوش مسئولان فشار بیاورد و در عرصه عمل نیز قدمی در راستای حل مشکل بردارند تا برایمان تداعی شود که «از یک ستون تا ستون دیگر فرج است»!
مرجع/ گلشن