شهرداری‌ها نقش پررنگی در توسعه گردشگری شهری دارند
معاون گردشگری اداره‌کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خوزستان با تاکید بر نقش شهرداری‌ها در توسعه گردشگری شهری گفت: شهرهای استان باید از مرحله معرفی صرف جاذبه‌ها عبور کرده و با ایجاد مسیرها و تجربه‌های گردشگری، زمینه ماندگاری بیشتر گردشگران و رونق کسب‌وکارهای محلی را فراهم کنند.
تبار قریب روز چهارشنبه در نشست نقش شهرداری‌ها در توسعه گردشگری در اهواز اظهار کرد: شهرداری بخش جدایی‌ناپذیر توسعه گردشگری در یک استان و منطقه است از این رو ضرورت دارد تا با شهرداران و مدیران شهری، به زبان مشترک و همگرایی بیشتری در حوزه گردشگری شهری برسیم.
وی با اشاره به جایگاه گردشگری شهری در صنعت گردشگری افزود: گردشگری انواع مختلفی از جمله طبیعی، تاریخی، آبی و مذهبی دارد اما گردشگری شهری جایگاه ویژه‌ای در این حوزه دارد.
معاون گردشگری اداره‌کل میراث فرهنگی خوزستان ادامه داد: بر اساس آمارهایی که از سازمان جهانی گردشگری بررسی شده، در سال ۲۰۲۶ در ۳۴۰ شهر مورد بررسی، بیش از ۴۱ درصد اقامت‌ها در فرآیند گردشگری بین‌المللی در شهرها اتفاق افتاده و ۴۹ درصد هزینه‌ای که گردشگران بین‌المللی در سطح جهان انجام داده‌اند نیز در شهرها بوده است.
قریب بیان کرد: همچنین حدود ۴۶ درصد از فعالیت‌های حوزه گردشگری در شهرها اتفاق می‌افتد و این آمار نشان می‌دهد گردشگری شهری جایگاه ویژه‌ای در صنعت گردشگری دارد.
وی یکی از امتیازهای توسعه گردشگری شهری را درآمدزایی آن دانست و گفت: گردشگر پس از ورود به یک شهر، یک زنجیره ارزش ایجاد می‌کند و هدف ما این است که جاذبه‌های موجود در شهرها و پیرامون آنها را به محصول گردشگری تبدیل کنیم تا شهرها و جوامع محلی از ظرفیت‌های گردشگری درآمد کسب کنند.
عبور از جاذبه به محصول و تجربه گردشگری
معاون گردشگری خوزستان گفت: در حوزه گردشگری دیگر صرف وجود یک جاذبه برای ما اهمیت ندارد بلکه فرآیندی که روی آن جاذبه انجام می‌شود تا به محصول گردشگری تبدیل شود، اهمیت بیشتری دارد.
وی افزود: گردشگر یک شهر را با فهرست جاذبه‌های آن تجربه نمی‌کند بلکه مجموعه‌ای از جاذبه‌ها و تجربه‌هایی که از شهر دریافت می‌کند، برای او خاطره و تجربه‌ای خلاق ایجاد می‌کند.
قریب ادامه داد: شهر گردشگری باید قابل ماندن، قابل روایت، قابل حرکت و تمیز باشد یعنی برای گردشگران اولویت‌های مشخصی داشته باشد، ظرفیت‌های آن به شکل مناسب روایت شود، مسیرهای گردشگری، مسیرهای خاطره‌سازی و فضاهای مکث و ماندگاری برای گردشگر تعریف شود و خدمات مناسب نظافت و بهداشت نیز در اختیار گردشگران قرار گیرد.
وی تأکید کرد: گردشگری شهری برای شهرداران باید یک اولویت باشد چراکه این حوزه برای شهر هویت ایجاد می‌کند و علاوه بر تقویت حس تعلق شهروندان، می‌تواند اشتغال مستقیم و غیرمستقیم زیادی ایجاد کرده و اقتصاد محلی را تحت تاثیر قرار دهد.
معاون گردشگری خوزستان افزود: سازمان جهانی گردشگری، گردشگری شهری را فعالیتی با ظرفیت رشد اقتصادی محلی می‌داند و در مدیریت مقصد، آثار فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی، محیط زیستی و فناوری در کنار یکدیگر مورد توجه قرار می‌گیرد.
خوزستان باید از مقصدهای منفرد به شبکه گردشگری برسد
قریب با تشریح مفهوم مدیریت مقصد گردشگری اظهار کرد: در مدیریت مقصد، صرفا یک جاذبه یا یک مقصد دیده نمی‌شود بلکه تمام فرآیند مربوط به گردشگر از برنامه‌ریزی و پایش تا تجربه گردشگری به عنوان یک مجموعه و شبکه مورد توجه قرار می‌گیرد.
وی افزود: ما شهر را به عنوان یک محصول می‌بینیم جاذبه چیزی است که وجود دارد و گردشگر آن را می‌بیند اما آنچه گردشگر از جاذبه دریافت می‌کند، تجربه گردشگری است آنچه در مقصد هزینه می‌کند به اقتصاد مربوط می‌شود و هنر ما این است که برای هزینه‌کرد گردشگر، ایستگاه‌های مختلف ایجاد کنیم.
قریب ادامه داد: آنچه گردشگر با خود می‌برد هویتی است که از شهر دریافت کرده و آنچه برای شهر باقی می‌ماند نیز باید پایداری فرهنگی و اقتصادی باشد.
وی با بیان اینکه خوزستان از مرحله معرفی یک مقصد منفرد عبور کرده است گفت: با توجه به ظرفیت‌های متنوع استان، اکنون شبکه‌ای از مقصدها می‌تواند به رونق گردشگری در شهرها کمک کند و شهرهای مختلف، به‌ویژه شهرهای پیرامونی، می‌توانند مکمل یکدیگر باشند و یک مسیر گردشگری را شکل دهند.
معاون گردشگری خوزستان با اشاره به آسیب‌های واردشده به حوزه گردشگری در سال گذشته افزود: یکی از تاکیدهای ما تقویت گردشگری درون‌استانی و داخلی است چراکه مردم استان می‌توانند گردشگری داخلی را تقویت کنند این نوع گردشگری هزینه کمتری دارد، از تنوع برخوردار است و به دلیل نزدیکی فرهنگی می‌تواند در آخر هفته‌ها و تعطیلات کوتاه‌مدت مورد توجه قرار گیرد.
تعریف مسیرهای گردشگری برای افزایش ماندگاری مسافران
قریب با اشاره به ظرفیت ۳۰ شهر و ۳۰ جاذبه شاخص در استان اظهار کرد: این ظرفیت‌ها در حوزه‌های مختلف از جمله گردشگری آبی، تمدن و تاریخ، طبیعت و کوهستان و میراث صنعتی و نفت قرار دارند و می‌توانند در کنار یکدیگر یک شبکه گردشگری ایجاد کنند.
وی گفت: هدف این است که گردشگری که وارد خوزستان می‌شود، برای روزها برنامه داشته باشد و در شهرهای مختلف استان ماندگار شود.
معاون گردشگری خوزستان افزود: باید از این رویکرد که گردشگر فقط برای دیدن یک شهر مانند شوش وارد استان شود و پس از آن خارج شود، عبور کنیم و مسیرهایی تعریف کنیم که گردشگر بتواند در کنار شوش، دزفول، اهواز، آبادان و خرمشهر را نیز تجربه کند.
وی ادامه داد: هر یک از این مسیرها می‌تواند گردشگر را یک روز بیشتر در استان ماندگار کند، کسب‌وکارهای متفاوتی ایجاد کند، تجربه‌های متنوعی در اختیار گردشگر قرار دهد و زمینه بازگشت دوباره او را فراهم کند.
قریب تأکید کرد: اگر بتوانیم در کنار یکدیگر گردشگر را ماندگار کنیم و سپس زمینه بازگشت دوباره او را فراهم کنیم، در حوزه گردشگری موفق عمل کرده‌ایم.
وی با اشاره به ضرورت ایجاد مسیرهای گردشگری حرفه‌ای در شهرهای استان گفت: در شهرهای استان مسیرهای گردشگری حرفه‌ای که شناخته‌شده، دارای تابلوگذاری، هویت مشخص، سایت، کاتالوگ و برنامه باشند، به شکل مطلوب وجود ندارد.
معاون گردشگری خوزستان با اشاره به نقش شهرداری‌ها در توسعه گردشگری شهری گفت: فضاهای عمومی، ایجاد محل‌هایی برای مکث و تجربه گردشگر، پیاده‌راه‌ها، تابلوهای راهنما، روایت‌گری جاذبه‌ها، نورپردازی، رویدادهای شهری، منظر گردشگری شهری و حمایت از کسب‌وکارهای مرتبط با گردشگری از جمله حوزه‌هایی است که شهرداری‌ها می‌توانند در آنها نقش‌آفرینی کنند.
وی افزود: دسترسی و حمل‌ونقل نیز از موضوعات مهم در این زمینه است و یکی از موضوعاتی که همواره مورد تاکید قرار گرفته، احیای بافت‌های تاریخی و بازآفرینی آنهاست.
قریب اظهار کرد: ۶ شهر خوزستان دارای بافت تاریخی هستند و احیای این بافت‌ها می‌تواند به یک نقطه قوت برای گردشگری شهری تبدیل شود.
وی تاکید کرد: باید ظرفیت‌های گردشگری را به روایت، روایت‌ها را به تجربه و تجربه را به یک زنجیره تبدیل کنیم و سپس این فرآیند را با شاخص‌های مختلف اندازه‌گیری کنیم تا در نهایت به درآمدزایی برسیم.
ضرورت داده‌محوری در مدیریت گردشگری شهری
معاون گردشگری خوزستان با اشاره به ضرورت استفاده از داده در برنامه‌ریزی گردشگری شهری گفت: می‌توان داشبورد گردشگری شهری ایجاد کرد تا در یک بازه زمانی مشخص، اطلاعات مربوط به حضور گردشگران جمع‌آوری و برای برنامه‌ریزی مورد استفاده قرار گیرد.
وی افزود: تعداد بازدیدکنندگان، مدت ماندگاری، میزان تقریبی هزینه‌کرد گردشگران در شهر، کسب‌وکارهای فعال و درآمدهای ایجادشده، رویدادهای برگزارشده، میزان رضایت گردشگران و ساکنان و همچنین آسیب‌های واردشده از جمله اطلاعاتی است که می‌تواند در این داشبورد مورد توجه قرار گیرد.
قریب بر مشارکت شهرداری‌ها در برگزاری و حمایت از رویدادهای گردشگری تأکید کرد و گفت: یکی از مهم‌ترین درخواست‌های ما این است که شهرداری‌ها در حوزه رویدادهای گردشگری ورود جدی داشته باشند.
وی همچنین خواستار ایجاد تابلوهای راهنمای مقاصد گردشگری به زبان‌های مختلف شد و افزود: اداره‌کل میراث فرهنگی در زمینه گردشگری دسترس‌پذیر نیز پیشگام است تا گروه‌های مختلف جامعه، از جمله افراد دارای معلولیت و نابینایان، بتوانند از ظرفیت‌های گردشگری استفاده کنند.
معاون گردشگری خوزستان ادامه داد: می‌توان در قالب پروژه‌های مشترک، ظرفیت‌های گردشگری را با خط بریل معرفی کرد تا افراد نابینا نیز بتوانند تجربه بازدید داشته باشند.
وی گفت: انعقاد تفاهم‌نامه‌های مختلف، ایجاد دبیرخانه مشترک رویدادها و همکاری در حوزه‌های میراث فرهنگی و صنایع‌دستی از دیگر زمینه‌هایی است که می‌تواند میان شهرداری‌ها و اداره‌کل میراث فرهنگی دنبال شود.
شهرداری‌ها در تقویت برند گردشگری خوزستان نقش دارند
قریب با تاکید بر ضرورت تقویت برند گردشگری خوزستان اظهار کرد: نقش شهرداری‌ها در تقویت برند گردشگری استان بسیار پررنگ است.
وی افزود: با توجه به اینکه شعار گردشگری امسال، گردشگری هوشمند است، تولید محتوای هوشمند گردشگری می‌تواند ظرفیت‌های خوزستان را به شکلی که خودمان می‌خواهیم به جهان معرفی کند.
معاون گردشگری خوزستان تاکید کرد: نباید اجازه دهیم دیگران ما را معرفی کنند، بلکه باید خودمان ظرفیت‌های گردشگری استان را معرفی کنیم.
وی بهسازی منظر و خدمات پیرامون جاذبه‌ها، سرمایه‌گذاری مشترک، طراحی محورها و مسیرهای گردشگری، ساماندهی گذرگاه‌های عرضه غذاهای خیابانی با رعایت پروتکل‌های بهداشتی و شهری، ساماندهی ورودی و خروجی شهرها و توجه به مبلمان شهری را از دیگر زمینه‌های همکاری شهرداری‌ها در حوزه گردشگری عنوان کرد.
قریب گفت: ساماندهی ورودی و خروجی شهرها موضوعی است که سال‌ها استان با آن مواجه بوده و منظر اولیه‌ای که گردشگر هنگام ورود به یک شهر مشاهده می‌کند، تأثیر زیادی بر تجربه او دارد.
وی افزود: مبلمان شهری نیز در جذب گردشگر موثر است و زیرساخت‌های بازدید گردشگری، تبلیغات محیطی و فضاسازی شهری از دیگر حوزه‌هایی است که مشارکت شهرداری‌ها در آنها می‌تواند به توسعه گردشگری کمک کند.
معاون گردشگری اداره‌کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خوزستان ابراز امیدواری کرد: در سال جدید گردشگری، همکاری پایدار و مشارکت آگاهانه میان شهرداری‌ها و مجموعه میراث فرهنگی شکل بگیرد تا شاهد توسعه ملموس گردشگری شهری در خوزستان باشیم.
