
با آغاز جنگ تحمیلی عراق علیه ایران در ۳۱ شهریور ۱۳۵۹، آبادان به دلیل موقعیت جغرافیایی، اقتصادی و نزدیکی به مرزهای عراق، به یکی از مناطق مهم درگیری تبدیل شد و نیروهای عراقی با پیشروی در مناطق اطراف شهر، تلاش کردند مسیرهای ارتباطی و پشتیبانی آبادان را قطع کنند و این شهر را در محاصره قرار دهند.
در طول ماههای محاصره، نیروهای نظامی و مردم آبادان با وجود حملات دشمن و محدودیتهای پشتیبانی، به مقاومت ادامه دادند.
استمرار این وضعیت، ضرورت طراحی عملیاتی برای شکستن حلقه محاصره و تامین مسیرهای ارتباطی شهر را به یکی از اولویتهای فرماندهان جنگ تبدیل کرد.
فرمان تاریخی برای شکستن حصر امام خمینی(ره) در چهاردهم آبان ۱۳۵۹ بر ضرورت شکستن حصر آبادان تاکید کردند و پس از آن، طرحهای عملیاتی مختلفی برای آزادسازی مناطق پیرامونی شهر تدوین شد و با هماهنگی میان ارتش جمهوری اسلامی ایران و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، مقدمات اجرای عملیات نهایی فراهم شد.
عملیات ثامنالائمه(ع) در شرایطی طراحی شد که نیروهای ایرانی تلاش داشتند با بهرهگیری از شناخت زمین، غافلگیری و هماهنگی نیروهای مسلح، مواضع ارتش عراق در شرق کارون را هدف قرار دهند.
آغاز عملیات ثامنالائمه(ع)
عملیات ثامنالائمه(ع) ساعت یک بامداد پنجم مهرماه ۱۳۶۰ با رمز «نصر منالله و فتح قریب» در منطقه شرق رودخانه کارون و شمال آبادان آغاز شد.
نیروهای ارتش و سپاه در محورهای عملیاتی مختلف از جمله دارخوین، فیاضیه و جاده آبادان ـ ماهشهر به مواضع نیروهای عراقی حمله کردند. هدف اصلی عملیات، تصرف و تامین ساحل شرقی کارون، انهدام نیروهای دشمن و باز کردن مسیرهای ارتباطی آبادان بود.
پیشروی نیروهای ایرانی در روزهای نخست، موجب تضعیف مواضع عراق و عقبنشینی یا تسلیم بخشی از نیروهای این کشور شد.
خروج آبادان از محاصره حدود یکساله نیروهای عراقی، تصرف و تامین ساحل شرقی رودخانه کارون، وارد شدن خسارت به تجهیزات و نیروهای ارتش عراق از اهداف این عملیات بود.
اهمیت شکست حصر آبادان
عملیات ثامنالائمه(ع) را میتوان یکی از نقاط عطف جنگ ایران و عراق در سال ۱۳۶۰ دانست این عملیات ضمن پایان دادن به محاصره آبادان، تجربه مهمی از همکاری عملیاتی ارتش و سپاه در مقیاس گسترده فراهم کرد و زمینه را برای ادامه عملیاتهای بزرگ نیروهای ایرانی در جبهه جنوب فراهم ساخت.

یادمان مقاومت مردم آبادان امروز شکست حصر آبادان نهتنها یک رویداد نظامی، بلکه بخشی از حافظه تاریخی مردم خوزستان و نمادی از مقاومت مردم، ایثار رزمندگان و نقش همکاری نیروهای مسلح در دفاع از تمامیت ارضی کشور به شمار میرود.