در خوزستانِ گرم، گرانی برخی استخرها و محدود بودن دسترسی عمومی به فضاهای آبی، در کنار ممنوعیت شنا در رودخانهها و کانالها، این پرسش را جدی کرده است که مردم برای تفریح آبی ایمن و ارزان باید به کجا مراجعه کنند؟
در خوزستانی که گرمای طولانیمدت، تقاضا برای تفریحات آبی را افزایش داده، هزینه بالای استفاده از برخی استخرها و محدود بودن دسترسی عمومی به استخرهای دستگاهها و شرکتها، ضرورت توسعه استخرهای عمومی و ارزانقیمت را جدیتر کرده است؛ چراکه برخی شهروندان، با وجود آگاهی از خطرات، برای فرار از گرما به رودخانهها روی میآورند.در سال ۱۴۰۴، ۱۲۳ نفر در خوزستان بر اثر غرقشدگی جان خود را از دست دادند و در چهار ماه نخست سال ۱۴۰۵ نیز ۵۷ نفر جان باختهاند؛ آماری که خوزستان را در این بازه زمانی در صدر تلفات غرقشدگی کشور قرار داده است.
در چنین شرایطی، تأکید بر ممنوعیت شنا در رودخانهها، کانالها و مخازن سدها ضروری است، اما این ممنوعیت باید در کنار فراهم کردن گزینههای ایمن برای تفریح آبی مردم دیده شود؛ چر که شهروندان، بهویژه خانوادههایی که توان پرداخت هزینههای بالای برخی استخرها را ندارند، برای شنا و تفریح آبی ایمن باید بدانند به کجا مراجعه کنند؟بر اساس اعلام ادارهکل ورزش و جوانان خوزستان در آبان ۱۴۰۳، در مجموعه مورد اشاره این ادارهکل ۳۰ استخر وجود داشته که ۲۹ استخر در اختیار بخش خصوصی و یک استخر در اختیار ادارهکل بوده است.
از سوی دیگر، رئیس هیأت شنا، شیرجه و واترپلو خوزستان در گزارشی جدیدتر از فعالیت حدود ۱۵۰ استخر در استان خبر داده و اعلام کرده است که تنها ۹ مورد از آنها مجوز فعالیت دارند.این دو آمار الزاماً قابل مقایسه مستقیم نیستند؛ چراکه عدد حدود ۱۵۰ استخر میتواند مجموعه گستردهتری از استخرهای خصوصی، سازمانی، شرکتی و غیرعمومی را شامل شود.
بنابراین مسئله اصلی صرفاً تعداد استخرهای موجود نیست، بلکه باید مشخص شود چه تعداد از این استخرها در اختیار عموم مردم قرار میگیرند.\
هزینه استخر برای خانواده ها سنگین است
هزینه استفاده از برخی استخرها نیز یکی از موضوعاتی است که میتواند دسترسی بخشی از شهروندان به تفریح آبی را محدود کند. خانوادهای که چند عضو آن قصد استفاده از استخر را دارد، ممکن است برای هر نوبت با هزینه قابل توجهی مواجه شود و همین مسئله، بهویژه در مناطق کمبرخوردار، دسترسی به تفریح آبی ایمن را دشوارتر کند.
یکی از شهروندان اهوازی در گفتوگو با خبرنگار فارس میگوید: در فصل گرما بچهها و خانوادهها نیاز دارند ساعتی را در آب و فضای خنک سپری کنند، اما هزینه برخی استخرها برای خانوادههای چندنفره بالاست و نمیتوان به صورت مستمر از آنها استفاده کرد. وقتی استخر عمومی و ارزانقیمت در دسترس نباشد، بعضی افراد با وجود اطلاع از خطرات، به رودخانه میروند؛ ما هم میدانیم رودخانه جای شنا نیست، اما باید یک گزینه ایمن و قابل پرداخت برای مردم وجود داشته باشد.یکی دیگر از شهروندان با اشاره به استخرهای متعلق به دستگاهها و شرکتها میگوید: در برخی مجموعهها استخر وجود دارد، اما استفاده از آنها بیشتر به کارکنان همان دستگاه یا شرکت محدود است و عموم مردم نمیتوانند از این ظرفیت استفاده کنند. اگر استخرهای دستگاهها در آمار استخرهای استان محاسبه میشوند، باید مشخص شود چه میزان از ظرفیت آنها واقعاً در اختیار مردم است؛ چون وجود یک استخر در یک مجموعه اداری، به معنای وجود یک استخر عمومی برای شهروندان نیست
.رودخانه جای استخر نیست
اهمیت این موضوع زمانی بیشتر روشن میشود که خطرناک بودن شنا در رودخانهها و کانالهای انتقال آب را نمیتوان نادیده گرفت. جریان آب، تغییرات ناگهانی عمق، گردابها، سازههای زیرآبی و شرایط متغیر این محیطها، خطر غرقشدگی را افزایش میدهد و به همین دلیل شنا در بسیاری از این نقاط ممنوع اعلام شده است.
در همین راستا، شرکتهای بهرهبرداری از شبکههای آبیاری خوزستان نیز برای کاهش حوادث، اقداماتی از جمله نصب تابلوهای هشدار، فنسکشی، ایجاد موانع و شناسایی نقاط حادثهخیز انجام دادهاند.
در شبکههای تحت پوشش شرکت بهرهبرداری از سد، نیروگاه و شبکههای آبیاری زهره و جراحی نیز ۱۷۴ تابلوی هشداردهنده شبرنگ نصب و ۱۸۷ تابلوی موجود نوسازی شده است.با وجود این اقدامات، هشدار «شنا ممنوع» بهتنهایی نمیتواند پاسخگوی نیاز تفریحی مردم در یکی از گرمترین استانهای کشور باشد. کنترل نقاط پرخطر باید همزمان با ایجاد دسترسی به فضاهای آبی ایمن دنبال شود تا شهروندان برای تفریح، میان گزینههای محدود و پرخطر قرار نگیرند.
کمبود تفریح آبی ایمن
یک کارشناس تربیت بدنی میگوید: گرمای طولانیمدت خوزستان، تقاضا برای استفاده از فضاهای آبی را افزایش میدهد و نبود استخرهای عمومی و ارزانقیمت در برخی مناطق میتواند دسترسی بخشی از مردم به تفریح آبی ایمن را محدود کند.
این مسئله به هیچ عنوان به معنای تأیید شنا در رودخانهها و منابع آبی پرخطر نیست، بلکه ضرورت ایجاد جایگزینهای ایمن، استاندارد و قابلدسترس را نشان میدهد.
وی میافزاید: متولیان ورزش، مدیریت شهری و سایر دستگاههای مرتبط باید آمار دقیق و تفکیکی استخرهای استان را منتشر کنند؛ و اعلام کنند چه تعداد از این استخرها در اختیار کارکنان دستگاهها و شرکتها قرار دارند.
بنابراین مقابله با غرقشدگی تنها به نصب تابلو و اعلام ممنوعیت شنا محدود نمیشود؛ بلکه باید همزمان با کنترل دسترسی به نقاط پرخطر، زمینه توسعه استخرهای استاندارد، عمومی، ایمن و متناسب با توان اقتصادی خانوادهها نیز فراهم شود.
مسئله روشن است؛ رودخانه جای استخر نیست، اما تا زمانی که استخر عمومی، ایمن و مقرونبهصرفه به اندازه کافی در دسترس مردم نباشد، صرفاً گفتن «شنا ممنوع» نمیتواند پاسخگوی نیاز شهروندان خوزستانی باشد.